Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ ba, 15/06/2021 05:09 GMT+7

Xây dựng nông thôn mới ở biên giới - Đụng đâu khó đó

Biên phòng - Xây dựng nông thôn mới (NTM) ở khu vực miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) nói một cách ví von giàu hình ảnh giống như một người có sức khỏe "khiêm tốn" vác trên vai tảng đá nặng để leo lên núi cao. Khó khăn, vướng mắc đến từ mọi phía, trong đó, các tiêu chí về thu nhập, hộ nghèo, môi trường, chợ nông thôn đang trở thành những thách thức rất khó vượt qua.

pf0q_12b
Hệ thống trường học ở xã Lũng Nặm đã được đầu tư xây dựng cơ bản. Ảnh: N.B

Kết quả quá khiêm tốn

Xã Lũng Nặm, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng triển khai xây dựng NTM từ năm 2012. Sau nhiều nỗ lực, đến nay xã này mới hoàn thành được 7 tiêu chí gồm: Quy hoạch, chợ nông thôn, điện, bưu điện, giao thông, an ninh trật tự xã hội, tổ chức chính trị-văn hóa-xã hội vững mạnh. Các tiêu chí còn lại thực sự khó đạt được.

Cùng nằm trên huyện Hà Quảng, xã Tổng Cọt có điều kiện tự nhiên không thuận lợi, cơ sở hạ tầng thấp kém, mới chỉ hoàn thành được 5 tiêu chí về quy hoạch, bưu điện, điện, an ninh trật tự xã hội và hệ thống tổ chức chính trị-xã hội vững mạnh. Ông Dương Văn Định, Chủ tịch UBND xã Tổng Cọt cho biết: "Trong 5 tiêu chí mà xã Tổng Cọt đạt được, chỉ có nhóm tiêu chí về hệ thống chính trị và điện là bền vững. 2 tiêu chí về quy hoạch và bưu điện đạt được ở mức thấp". Theo ông Định, Tổng Cọt rất khó để hoàn thành các tiêu chí còn lại trong 19 tiêu chí xây dựng NTM. Trong đó, khó thực hiện nhất là các nhóm tiêu chí về kinh tế và tổ chức sản xuất; văn hóa - xã hội - môi trường và giao thông.

Kết quả xây dựng NTM ở Lũng Nặm và Tổng Cọt cũng là thực trạng chung ở các xã miền núi, vùng đồng bào DTTS. Theo báo cáo của Thường trực Ban chỉ đạo Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM, đến hết tháng 11-2015, toàn quốc có 1.298 xã đạt chuẩn NTM. Trong đó, chỉ có 54/2.937 xã trên địa bàn các tỉnh miền núi và vùng đồng bào DTTS đạt chuẩn. Đến nay, còn tỉnh Bắc Kạn chưa có xã nào đạt chuẩn NTM. Mức đạt tiêu chí bình quân của các xã này vẫn thấp, khoảng 8,1 tiêu chí/xã (bình quân chung cả nước là 12,9 tiêu chí/xã). Chỉ có khoảng 26% số xã khu vực miền núi, vùng đồng bào DTTS đạt trên 10 tiêu chí.

Về việc thực hiện các tiêu chí, đến nay 99,97% tổng số xã miền núi đạt tiêu chí quy hoạch, còn lại các tiêu chí khác đạt được rất thấp. Trong đó, thấp nhất là nhóm tiêu chí về hạ tầng kinh tế - xã hội và nhóm tiêu chí về kinh tế và tổ chức sản xuất. Theo thống kê của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN-PTNT), mới có 15% số xã đạt tiêu chí trường học; 26% số xã đạt tiêu chí về thu nhập; 21% số xã đạt tiêu chí về hộ nghèo. Đặc biệt có những tiêu chí có số xã đạt chuẩn rất thấp như: Tiêu chí về cơ sở vật chất văn hóa (có 7% số xã đạt); tiêu chí về môi trường (12% số xã đạt). Kết quả trên cho thấy quá trình xây dựng NTM ở vùng miền núi biên giới, vùng đồng bào các dân tộc thiểu số đã, đang và sẽ rất khó khăn.

Rào cản đến từ nhiều phía

Việc xây dựng NTM ở các tỉnh miền núi, vùng DTTS đạt kết quả khiêm tốn như trên là do nền tảng để triển khai rất thiếu thốn và yếu kém. Xuất phát điểm của đa số các xã miền núi này còn thấp, trong khi nguồn lực đầu tư của cả Nhà nước, người dân và doanh nghiệp vào khu vực này còn hạn chế. Chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn chậm phát huy hiệu quả. Bộ NN-PTNT cho biết, giai đoạn 2011-2015, huy động được khoảng 503.116 tỉ đồng đầu tư cho xây dựng NTM khu vực miền núi và vùng DTTS. Trong khi bình quân nguồn lực tối thiểu cho mỗi xã để đạt chuẩn NTM ở miền núi phía Bắc là 63 tỉ đồng, khu vực Tây Nguyên là hơn 320 tỉ đồng.

Rõ ràng, việc xây dựng NTM ở các tỉnh miền núi, vùng DTTS đang gặp rất nhiều khó khăn, thách thức đến từ nhiều phía. Ông Dương Văn Định cho hay, việc hoàn thành các tiêu chí để đạt chuẩn NTM ở Tổng Cọt hiện rất khó khăn. Nguyên nhân là do nguồn vốn đầu tư rất hạn hẹp, trong khi nền tảng cơ sở vật chất hạ tầng của xã còn rất thiếu thốn. Theo ông Định, Tổng Cọt cần khoảng 300 tỉ đồng xây dựng NTM, nhưng từ khi triển khai đến nay ,nguồn ngân sách được cấp về rất ít. Trong khi đó, điều kiện tự nhiên vô cùng khắc nghiệt. Quỹ đất nông nghiệp của Tổng Cọt chỉ có 495ha. Từ trung tâm xã đi vào các xóm bản đều là đường mòn, chỉ đi được vào mùa khô. Thực tế, Tổng Cọt muốn phát huy nội lực cũng khó vì toàn xã hiện có tới 50% là hộ nghèo. Việc vận động người dân tham gia đóng góp xây dựng NTM là điều khó thực hiện, có chăng chỉ vận động được người dân hiến đất làm đường.

ues9_12a
Cán bộ Đồn BP Lũng Nặm giúp người dân trên địa bàn làm đường giao thông. Ảnh: Ngọc Dũng

Chia sẻ về những trở ngại trong xây dựng NTM, Thượng tá Lô Ngọc Dũng, Chính trị viên Đồn BP Lũng Nặm, BĐBP Cao Bằng cho hay, từ khi triển khai chương trình, đơn vị đã chung tay cùng chính quyền xã và người dân làm đường giao thông, tăng cường các hoạt động giúp đỡ người dân. Đồn BP Lũng Nặm cũng tham mưu cho chính quyền xã chuyển đổi cây trồng, vật nuôi, xây dựng các mô hình phát triển kinh tế hộ gia đình phù hợp... Tuy nhiên, theo Thượng tá Dũng, việc hoàn thành các tiêu chí còn lại, nhất là tiêu chí về hộ nghèo, môi trường, thu nhập thực sự là một thách thức lớn với địa phương. "Đội ngũ cán bộ của chính quyền xã Lũng Nặm có kinh nghiệm, có năng lực tư duy, nhưng chừng đó là chưa đủ. Để xây dựng NTM cần có nguồn lực rất lớn trong khi thực tế kinh phí rót về cho địa phương rất hạn hẹp. Bên cạnh đó, điều kiện tự nhiên của Lũng Nặm quá bất lợi, chủ yếu là núi đá vôi, đất nông nghiệp và đất trồng hoa màu rất ít. Nguồn nước sinh hoạt và sản xuất đều thiếu" - Thượng tá Dũng nói.

Để chương trình xây dựng NTM đạt mục tiêu đề ra, Bộ NN-PTNT đã xây dựng một số giải pháp thực hiện. Trước hết là điều chỉnh bổ sung Bộ tiêu chí cho phù hợp với điều kiện đặc thù của các vùng. Hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù cho các xã khó khăn (khu vực miền núi phía Bắc, Tây Nguyên, biên giới, hải đảo, vùng bãi ngang ven biển, đồng bằng sông Cửu Long) và các chính sách môi trường nông thôn; thúc đẩy liên kết sản xuất và khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn. Về kinh phí cần ưu tiên hỗ trợ từ ngân sách cho các xã đặc biệt khó khăn, xã biên giới, vùng đồng bào các DTTS, các xã bãi ngang ven biển và hải đảo có tỷ lệ hộ nghèo cao, trong đó, ưu tiên nhiều hơn cho các xã mới đạt dưới 5 tiêu chí.

Nguyễn Bích

Bình luận

ZALO