Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Chủ nhật, 27/09/2020 07:54 GMT+7

Về miền đất Phượng Hoàng

Biên phòng - Nà Hang là một huyện vùng cao tỉnh Tuyên Quang, cách trung tâm thành phố hơn 110km. Vào một ngày mùa Thu tháng Tám, chúng tôi ngược dòng sông Gâm hướng lên phía Bắc về miền đất cổ tích nơi chim Phượng Hoàng trú ngụ năm xưa.

lf2x_12a
 Trang trại nuôi cá chuối bông ở lòng hồ Nà Hang.

Con đường nhựa phẳng lì chạy dọc theo những triền núi đá vôi với ngút ngàn rừng cây xanh biếc, soi bóng dưới dòng nước xanh thăm thẳm, kéo dài đến thượng nguồn giáp ranh với huyện Bắc Mê, tỉnh Hà Giang. Những cảnh sắc thiên nhiên đẹp kỳ vĩ, huyền ảo, dưới sự tác động của bàn tay con người tạo cho nơi đây trở thành một trong những tiềm năng phát triển kinh tế - du lịch lớn nhất của vùng quê phố núi này.

Từ ngàn đời nay, Nà Hang nức tiếng giàu có với một nền văn hóa truyền thống độc đáo của 12 dân tộc anh em đang quần tụ về đây. Mỗi dân tộc có một nền văn hóa độc đáo riêng, tạo nên một bức tranh văn hóa rất phong phú, sinh động, đa dạng, làm đắm say biết bao lòng người. Nơi đây, hầu như mỗi ngọn núi, mỗi cánh rừng, mỗi dòng sông, con suối cũng đều có sự tích gắn liền với địa danh truyền thuyết lịch sử đầy hấp dẫn này.

Theo tiếng Tày, Nà Hang nghĩa là "Ruộng cuối thung lũng". Nơi đây có những cánh đồng lúa, ngô nằm xen kẽ dưới chân núi đá vôi xanh mướt, bạt ngàn những cánh rừng nguyên sinh. Thủy điện Nà Hang tạo nên lòng hồ trên núi trông thật đẹp mắt. Có thể nói, hồ Nà Hang là một trong những hồ nước ngọt lớn nhất Việt Bắc, tạo nên một khu du lịch hấp dẫn du khách, được nối liền bởi hai huyện "Nà Hang và Lâm Bình", nơi mà tiếng chim Phượng Hoàng gọi bầy cả 4 tỉnh: Huyện Nà Hang - Tuyên Quang; huyện Bắc Mê - Hà Giang; huyện Bảo Lạc - Cao Bằng; huyện Chợ Đồn - Bắc Kạn cùng nghe được.

Ngồi du thuyền lướt trên mặt hồ, chúng ta sẽ được đắm mình với bao cảnh thiên nhiên sông nước hòa quyện bồng bềnh với cảnh sắc mây trời. Mặt nước lúc nào cũng trong xanh như một tấm gương in đậm bóng núi, lòng hồ, là nơi hội tụ của hai dòng sông Gâm và Năng, được bao bọc xung quanh bởi 99 ngọn núi điệp điệp trùng trùng đan cài bên nhau. Mỗi ngọn núi tự tạo cho mình một dáng dấp hình thù riêng và in lên một màu xanh hòa lẫn với làn nước trong xanh thăm thẳm, khiến chúng ta không khỏi ngỡ ngàng trước sự kỳ diệu của thiên nhiên ban tặng cho vùng đất sơn cước đầy truyền thuyết này.

Pác Tạ là ngọn núi cao nhất ở Nà Hang có hình dáng giống như chú voi cúi đầu bên nậm rượu, sừng sững, uy nghiêm, thoắt ẩn, thoắt hiện trong mây vờn. Dưới chân núi Pác Tạ có một ngôi đền cổ thờ người thiếp của tướng quân Trần Nhật Duật, thế kỷ thứ XIII. Khi xưa, nàng theo chồng đi kinh lý ở châu Vị Long, không may bị lật thuyền, một nông dân họ Ma vớt được xác nàng đem mai táng rồi lập đền thờ, có nhiều linh ứng dân gian tôn bà là thánh mẫu. Trải qua nhiều biến cố của lịch sử cùng với sự thay đổi của thời gian, đền Pác Tạ đã được con người trùng tu, xây dựng khang trang và trở thành một điểm linh thiêng để nhân dân và du khách bày tỏ lòng thành kính, niềm khát vọng của mình về một cuộc sống bình yên, dân khang, vật thịnh, đáp ứng nhu cầu tâm linh của người dân trong vùng.

Chúng tôi đang háo hức khám phá, ghi lại những hình ảnh trong xanh biển nước, lừng lững núi Pác Tạ đẹp tuyệt diệu, thì cơn mưa lướt nhẹ tới. Cô Bàn Thị Triều, dân tộc Dao Đỏ, cán bộ Phòng Văn hóa huyện, người cao mét sáu bảy, với khuôn mặt trái xoan, xinh xắn, nhỏ nhẹ, nhắc nhở chúng tôi lên tàu nhớ mặc áo phao bảo hiểm để ra khơi cho an toàn. Anh Ma Văn Hùng, Công an huyện trực tiếp ra bến cầm lái ca nô đưa chúng tôi đi tham quan một trang trại nuôi cá giữa lòng hồ. Chiếc ca nô lao đi vun vút tạo một đường xoáy tròn xoăn tít, tung nước bồng lên phía sau như hình tượng đuôi của con chim Phượng Hoàng đang chao lượn dưới mặt hồ mênh mông.

Chỉ sau ít phút, chúng tôi đã đến trang trại nuôi cá lăng và cá chuối bông của ông bà chủ Vi Anh Đức và Trương Thị Hoài Linh. Vừa đặt chân lên lồng bè, đàn cá chuối bông và cá lăng thấy bóng người tưởng chủ cho ăn sớm, chúng nhào lên, vùng vẫy soàn soạt làm cho nước bắn lên tung tóe. Chúng tôi tiếp tục tham quan lồng cá rô phi đơn tính, vừa khùa tay xuống nước định rửa, bỗng cả vạn con cá nhao lên mặt nước chực đớp mồi buộc mấy nhân viên phải bê rổ thức ăn ra cho chúng ăn sớm hơn giờ quy định. 

Trang trại có 4 công nhân đều là người dân địa phương sống lâu năm trên đất Nà Hang và thuộc diện gia đình di dân lòng hồ, do Nhà nước xây dựng thủy điện. Hiện nay, gia đình các anh đã di dời về địa bàn xã Hoàng Khai, huyện Yên Sơn, cách hồ thủy điện Nà Hang trên 120km. Hằng tháng, anh em thay phiên nhau về thăm gia đình. Nhờ có cơ sở nuôi cá này mà cả 4 anh em đều được ông chủ tuyển dụng vào làm công nhân và giao trọng trách chăm sóc đàn cá nuôi trong trang trại.

Anh Lại Trọng Tuấn, tổ trưởng tổ công nhân ở trang trại chia sẻ với tôi: “Từ khi có trang trại nuôi cá này, anh Đức tuyển dụng chúng em về làm việc tại đây vì biết chúng em là người bản địa. Sống ở đây từ nhỏ, địa bàn đồi núi, sông nước, chúng em đều quen thuộc, hơn nữa, công việc nuôi cá với em lại quá phù hợp, bởi trước đó chưa có lòng hồ, chưa có trại cá này, gia đình có ao thả cá và cũng đã từng nuôi cá chuối, cá lăng nên phần nào cũng hiểu được chút ít đặc tính của từng loại cá. Anh Đức rất tin tưởng và giao trọng trách cho mấy anh em trông coi, chăm sóc trang trại bạc tỉ này, cũng nhờ có trại cá này mà mấy anh em có việc làm và ổn định cuộc sống”.

Hiện, trang trại của anh Đức có tổng số 43 lồng cá, chủ yếu nuôi giống cá lóc bông, cá chuối, cá lăng, có 2 lồng giống cá rô phi đơn tính, nuôi chủ yếu để chúng dọn lồng. Cá rô phi đơn tính nuôi ở hồ này, nếu được bảo vệ chăm sóc tốt, mỗi con có thể đạt đến 2,5kg. Nguồn giống cá lóc bông phải liên hệ mua từ trong Nam, giống cá chuối nhập từ Trung Quốc. 43 lồng cá này bình quân mỗi lồng nuôi từ 3 đến 4 nghìn con và mỗi đợt xuất bán từ 5 đến 6 tấn, sản lượng bình quân đạt từ 150 tấn/năm; cá lăng cứ từ 2,5 đến 3kg là xuất bán được, xuất theo đợt, mỗi đợt từ 15 đến 20 tấn, cung cấp cho các nhà hàng ở Nà Hang và các thành phố: Tuyên Quang, Vĩnh Yên, Hà Nội…

Anh Phùng Thừa Văn, dân tộc Dao Đỏ cho biết, làm việc ở đây cứ một tháng anh được về thăm nhà một lần, có tháng về hai lần nếu có việc đột xuất, công việc mặc dù vất vả một chút, nhưng thu nhập đều đặn. "Mỗi tháng ông chủ trả cho 5 triệu đồng tiền lương, trừ chi phí ăn uống, sinh hoạt, em còn tích lũy gửi về cho vợ con 3 triệu đồng. Nếu quy ra thóc, mỗi tháng em đong được hơn 5 tạ. Thế là cũng đủ ăn rồi, vợ con cứ ở nhà làm ruộng, còn mình yên tâm ở đây làm ăn, chăn nuôi, kiếm tiền" - anh Văn khoe với chúng tôi.

 Ngoài trang trại của gia đình anh Đức, ở đây còn có một số hộ cũng nuôi giống cá lăng và cá chuối bông như gia đình anh Tuấn An nuôi 23 lồng, hay gia đình anh Thường Mai nuôi 20 lồng... Cơn mưa lại rắc xuống mỗi lúc một nặng hạt, những chú cá ở trong các lồng bè bắt đầu quẫy mạnh như muốn thả sức tắm mưa. Anh Văn bảo, cá cũng biết thời tiết lúc mưa, lúc nắng, hôm nào thấy cá im im là y như rằng giời lại nắng dài ngày. Tôi nhìn xuống lồng cá thấy hàng trăm con thi nhau bơi lượn và quẫy nước bì bõm, đàn cá có vẻ thích thú với trận mưa như thế. Chợt anh Văn thay đổi sắc mặt vẻ lo lắng, hình như anh sợ mưa nhiều, nước dâng cao sẽ ảnh hưởng đến các lồng cá.

Công việc chăn thả cá cũng không hề đơn giản chút nào, có được hàng trăm tấn cá cung cấp ra thị trường, các anh phải bỏ ra rất nhiều công sức bảo vệ, chăm sóc cá, như phải thường xuyên kiểm tra bệnh tật của cá, tối đến thay phiên nhau kiểm tra xem có hiện tượng gì bất thường không? Thời tiết thay đổi thất thường, các anh càng vất vả, thông thường cá lớn có thể cho ăn ngày 2 bữa, sáng lúc 8 giờ, chiều lúc 16 giờ; loại cá nhỡ thì cho ăn ngày 3 bữa sáng, trưa, chiều; còn cá nhỏ cho ăn 4 bữa/ngày…

Tôi hỏi: Vậy thức ăn cho cá thường mua ở đâu? Phùng Thừa Văn bảo: Thức ăn mua ở công ty có địa chỉ tin cậy cung cấp cho trang trại, bình quân mỗi tháng phải chi phí khoảng 400 triệu đồng thức ăn cho cá.

Cơn mưa vẫn tiếp tục đổ xuống xối xả. Trưởng đoàn thông báo mọi người trở lại ca nô quay về thị trấn. Câu chuyện về đàn cá, vẻ đẹp hoang sơ của vùng đất Nà Hang cứ luôn ẩn hiện trước mắt, ám ảnh tôi. Cảm giác thoải mái và yên lành, văng vẳng đâu đây tiếng đàn Then mời gọi chúng tôi sớm quay trở lại vùng quê phố núi này, đầy truyền thống đẹp như bức tranh cổ tích.

Bàn Minh Đoàn

Bình luận

Liên kết hữu ích
ZALO