Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ năm, 16/09/2021 04:52 GMT+7

Vấn nạn buôn bán ma túy có tổ chức ở châu Á

Biên phòng - Cuộc chiến chống ma túy luôn phức tạp và nóng bỏng trên toàn cầu, đặc biệt ở các nước châu Á. Tạp chí "Diễn đàn Đông Á" mới đây có đăng bài của tác giả Roderic Broadhurst, Giáo sư chuyên ngành tội phạm học của Trường Nghiên cứu Khoa học Xã hội thuộc Đại học Quốc gia Australia, về vấn đề này.

adh3_25a
Cảnh sát Myanmar tiêu hủy ma túy trong Ngày quốc tế chống lạm dụng ma túy (26-6) hồi năm ngoái ở ngoại ô Yangon. Ảnh: Reuters

Ảnh hưởng của toàn cầu hóa và liên kết khu vực

Nhu cầu lớn về các loại chất kích thích amphetamine (như ma túy đá và thuốc lắc), thuốc phiện và các chất gây nghiện mới tại các khu đô thị ở các nước Đông Nam Á và một số nơi khác đã làm hồi sinh tội phạm có tổ chức ở khu vực châu Á. Các tập đoàn tội phạm châu Á tham gia vào một ngành công nghiệp toàn cầu xuất khẩu các loại tiền chất và nhập khẩu các loại thuốc phiện từ “Tam giác vàng” hay từ Afghanistan và ma túy từ Nam Mỹ, sau đó tái xuất sang các thị trường có giá cao như Mỹ, châu Âu và Australia.

Do lợi nhuận lớn, các băng nhóm tội phạm có tổ chức liên tục tìm kiếm thị trường mới, hợp pháp hoặc bất hợp pháp. Hiện nay, việc đối phó với vấn nạn buôn bán, tàng trữ, vận chuyển ma túy ở khu vực châu Á rất yếu ớt, vì thiếu các cơ quan thực thi pháp luật đủ năng lực, trong khi các hiệp định tương trợ tư pháp qua biên giới cũng như phản ứng an ninh khu vực còn non nớt và mong manh từ Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) và các diễn đàn đa phương khác.

Cơ quan Phòng chống ma túy và tội phạm của Liên hợp quốc (UNODC) ước tính mỗi năm các nhóm tội phạm ở khu vực này thu khoảng 90-100 tỷ USD từ các nguồn bất hợp pháp. Sản xuất ma túy và buôn bán tiền chất đứng đầu danh sách lợi nhuận, cùng với buôn bán hàng giả, động vật hoang dã bất hợp pháp và gỗ lậu.

Việc vận chuyển qua biên giới các sản phẩm bất hợp pháp ra vào khu vực Đông Nam Á, thường qua Ấn Độ và Trung Quốc, đã tăng mạnh trong những năm gần đây. Nguyên nhân một phần là do các hiệp định thương mại tự do giữa ASEAN với những nước này, cũng như việc cải thiện cơ sở hạ tầng và kết nối khu vực. Tuy nhiên, theo báo cáo gần đây của UNODC, mặc dù các mạng lưới tội phạm xuyên biên giới đang phát triển mạnh, khu vực này chưa có một khuôn khổ hoạt động đầy đủ để đối phó với tội phạm xuyên quốc gia. Các nhóm tội phạm khét tiếng của Trung Quốc và Nhật Bản đang ngày càng cấu kết chặt chẽ với các nhóm tội phạm ở Tây Phi, Iran và Nam Á. Điều này phản ánh tác động của toàn cầu hóa thương mại và sự phát triển nhanh chóng của Trung Quốc, Ấn Độ và khu vực.

"Tam giác vàng" giờ đây cũng là khu vực nổi tiếng về sản xuất chất amphetamine quy mô lớn, được xây dựng trên truyền thống cũ là sản xuất thuốc phiện và tinh chế heroin. Thuốc lắc, ma túy đá và thuốc phiện được vận chuyển từ các khu vực sản xuất ở Đông Bắc Myanmar sang thị trường Bangkok (Thái Lan), hoặc chuyển qua Campuchia để trung chuyển đến các thị trường có lợi nhuận lớn ở nước ngoài như Australia.

Gian nan cuộc chiến chống ma túy

Trọng tâm trấn áp hoạt động tội phạm có tổ chức sẽ nằm trong hành động của Nhóm ASEAN+3. Mong muốn và kế hoạch thiết lập một khu vực "không có ma túy" được đưa ra tại Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN năm 2010 cho thấy, sự hội nhập khu vực tương đối yếu liên quan đến các vấn đề an ninh phi truyền thống. Những chính sách thay thế nhằm tìm cách quản lý các loại thuốc kích thích và theo đuổi các chiến lược giảm thiểu tác hại sẽ làm giảm lợi nhuận của các nhóm tội phạm. Tuy nhiên, để làm được điều đó, trước hết, người tiêu dùng phải có nhận thức đúng đắn. Các chính sách định hướng lại sự lựa chọn của người tiêu dùng cũng giúp giảm bớt hàng hóa và dịch vụ mà các tổ chức tội phạm cung cấp, đây là một biện pháp rất cần thiết.

Chúng ta chưa bao giờ thấy cuộc chiến chống ma túy khó khăn và phức tạp như hiện nay, với sự manh động, liều lĩnh và táo tợn ngày càng gia tăng của các băng nhóm tội phạm. Theo số liệu của Liên hợp quốc, số lượng ma túy tổng hợp được sản xuất ở Đông Nam Á lên đến 2 tỷ viên mỗi năm và tội phạm xuyên biên giới đang trở thành vấn đề nghiêm trọng ở khu vực này. Trong khi đó, việc lén lút sản xuất và sử dụng ma túy đá hay methamphetamine, một loại ma túy giá rẻ, ngày càng phổ biến ở châu Á. Ước tính số lượng ma túy đá tịch thu qua các chiến dịch ở Đông Á và Đông Nam Á đã tăng gấp 4 lần trong 4 năm qua, từ 11 tấn lên đến 42 tấn hiện nay.

UNODC cho biết, Lào và Thái Lan là những tuyến đường buôn ma túy trọng điểm. Khâu sản xuất diễn ra ở các khu vực heo hút như miền Tây Myanmar, trong khi các thành phần bào chế được vận chuyển trái phép qua các cửa khẩu từ Ấn Độ hoặc Trung Quốc. Thành phẩm cuối cùng sẽ đi dọc theo các tuyến ven sông Mekong, từ đó phân phối khắp Đông Nam Á và Trung Quốc.

Buôn lậu ma túy "nóng" là vậy, song số lượng các trạm kiểm soát dọc biên giới giữa Ấn Độ và Myanmar rất thưa thớt, nên lực lượng chức năng không thể kiểm soát được tình hình. Trước những diễn biến ngày càng phức tạp và tinh vi của các đường dây buôn bán, vận chuyển ma túy xuyên quốc gia, nhiều nước đã có những biện pháp cứng rắn nhằm đẩy lùi tệ nạn này.

Kể từ khi Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte nhậm chức hồi tháng 7-2016, cũng là thời điểm ông phát động chiến dịch chống ma túy, tính đến tháng 12-2016 đã có hơn 2.000 tội phạm ma túy bị tiêu diệt trong các chiến dịch chống ma túy của Cảnh sát Philippines.

l7ad_25b
Các đối tượng tình nghi liên quan đến ma túy ngồi xếp hàng đợi cảnh sát xác minh tại Manila, Philippines hồi tháng 7-2016.  Ảnh: Reuters

Indonesia đã khôi phục án tử hình với loại tội phạm mua bán, vận chuyển, tàng trữ ma túy và đang lên kế hoạch tăng cường nhân lực, vũ khí hạng nặng cho cảnh sát để thực hiện cuộc chiến chống ma túy theo kiểu của Philippines. Giám đốc Cơ quan chống ma túy Indonesia Budi Waseso cho rằng, vấn nạn ma túy tại Indonesia cũng nhức nhối không kém Philippines, do đó cần phải có biện pháp mạnh mẽ hơn nữa. Tuy nhiên, điều này cũng tiềm ẩn nguy cơ gia tăng hoạt động buôn lậu ma túy, đồng thời không triệt phá tận gốc được các đường dây hay bắt được những kẻ cầm đầu.

Cuộc chiến chống ma túy là một cuộc chiến lâu dài, gian khó và khốc liệt. Hàng triệu người đã thiệt mạng trong các vụ bạo lực liên quan đến ma túy, nhưng ma túy vẫn tồn tại. Điều này đặt ra thách thức lớn cho khu vực châu Á, nhất là ở Đông Nam Á, nơi mà các biện pháp mạnh tay vẫn chưa thể triệt phá tận gốc vấn nạn ma túy. Liên hợp quốc cũng khuyến cáo các nước cần phối hợp chặt chẽ với nhau để xây dựng chiến dịch tổng thể cấp khu vực chứ không thể hành động một cách đơn lẻ.

Trung Nguyên

Bình luận

ZALO