Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Chủ nhật, 09/08/2020 06:26 GMT+7

Vấn nạn "giã cào bay" đang quay trở lại

Biên phòng - "Giã cào bay" là biệt danh mà người dân miền Trung đặt cho những con tàu cá được trang bị máy công suất lớn của một số đối tượng khai thác hải sản kiểu hủy diệt bất chấp các quy định của pháp luật. Sau một thời gian tạm lắng do bị kiểm soát gắt gao, những tháng qua, vấn nạn "giã cào bay" lại xuất hiện không chỉ khai thác hải sản không đúng tuyến, mà còn làm thiệt hại tài sản của các tàu thuyền của ngư dân địa phương, ảnh hưởng đến sản lượng đánh bắt hải sản…

m057_16a
Các tàu "giã cào bay" được ghi nhận đang hoạt động trên vùng biển Bình Thuận. Ảnh: P.M.Hưng

"Hung thần" trên biển

Nói về nạn "giã cào bay" đang gây bức xúc trong cộng đồng ngư dân tỉnh Quảng Trị thời gian vừa qua, ông Nguyễn Văn Tam, chủ một tàu cá ở xã biển Triệu Lăng, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị cho biết, nghề giã cào hoạt động bằng cách cho hai tàu có máy công suất lớn chạy song song, kéo theo một tấm lưới phía dưới gắn thanh sắt nặng nên có thể cào sâu tận tầng đáy. Do mắt lưới thường rất nhỏ nên những nơi tàu giã cào đi qua, ngoài hải sản bị mắc lưới, hệ sinh vật tầng đáy cũng bị hủy diệt. "Nếu chỉ có vậy thôi thì chưa có gì đáng nói. Do tính chất hoạt động của tàu giã cào là "càn quét" trong lòng biển nên nó thường cuốn luôn cả lưới, ngư cụ của ngư dân địa phương đang hành nghề đánh bắt hải sản ở vùng lộng. Mấy tháng qua, rất nhiều tàu "giã cào bay" ngang nhiên lộng hành ở vùng ven biển miền Trung. Họ không những bất chấp quy định của ngành thủy sản về việc đánh bắt hải sản, mà còn thường xuyên gây thiệt hại nghiêm trọng về tài sản cho ngư dân địa phương, làm ảnh hưởng đến trật tự trị an trên biển…" - Ông Tam bày tỏ sự lo ngại.

Cũng theo ông Tam, khoảng thời gian cuối năm 2016, đầu năm 2017, khi cá tôm bắt đầu trở lại vùng biển miền Trung sau sự cố môi trường biển, không chỉ ngư dân ở Hải Lăng mà rất nhiều chủ phương tiện đánh bắt ở các huyện Triệu Phong và Gio Linh phản ánh đến cơ quan chức năng và chính quyền địa phương về sự lộng hành của các tàu giã cào ngoại tỉnh tại vùng biển địa phương. Đáng chú ý, từ đầu tháng 3-2017 đến nay, những tàu "hung thần" này thường xuyên xuất hiện, hoạt động sát với phương tiện đánh bắt thông thường của ngư dân địa phương. "Những tàu giã cào thường gây xáo trộn ngư trường và hủy hoại ngư lưới cụ của ngư dân địa phương thả trên biển. Ngày 4-4 vừa qua, riêng tại xã Triệu Lăng, 24 ngư dân đã bị mất 600 tấm lưới trị giá hơn 200 triệu đồng. Trước đó một tuần, 9 ngư dân ở xã này cũng đã bị tàu giã cào cuốn đi hàng chục tay lưới trị giá hơn 100 triệu đồng. Chính vì những thiệt hại này mà cứ thấy các tàu giã cào đến là ngư dân chúng tôi rất sợ…" - Anh Trần Luân, Trưởng thôn 6, xã Triệu Lăng cho biết thêm.

Cũng như ở Quảng Trị, tại vùng biển Hà Tĩnh, thời gian gần đây, rất nhiều tàu giã cào công suất lớn vào vùng ven bờ "càn quét" khiến cho ngư trường truyền thống của người dân địa phương bị đe dọa nghiêm trọng. Điều đáng nói là trước kia, tàu giã cào đôi thường hoạt động tác oai, tác quái vào ban đêm, nhưng gần đây xuất hiện cả ban ngày. "Có những lúc, ngư dân vừa thả lưới là tàu giã cào chạy đến, kéo phăng cả lưới và các ngư cụ khác, không chừa thứ gì! Trong khi phần lớn ngư dân ở các vùng bãi ngang đều có cuộc sống không mấy khá giả, thường phải vay nợ ngân hàng để mua phương tiện đánh bắt cùng với những tấm lưới mới, nhưng khi ra khơi, họ lại bị "giã cào bay" cào mất. Hỏi làm sao không bức xúc?..." - Anh Nguyễn Thanh Sơn, một ngư dân ở xã ven biển Cẩm Nhượng, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh phản ánh. Anh Sơn còn cho biết, ở vùng biển Cẩm Xuyên, đã có người chỉ sau một đêm mất đến cả chục tấm lưới vì nạn "giã cào bay". "Kêu trời không thấu", một số ngư dân đã nghĩ đến biện pháp tiêu cực để chống lại sự lộng hành của các "giã cào bay", tuy nhiên, do có sự tuyên truyền, vận động của chính quyền địa phương và lực lượng chức năng nên chưa có sự việc đáng tiếc nào xảy ra.

Cần có biện pháp "làm nguội" vấn đề "nóng"

Nhằm bảo vệ nguồn lợi hải sản, Nghị định số 33/2010/NĐ-CP của Chính phủ ngày 31-3-2010 về quản lý hoạt động khai thác thủy sản của tổ chức, cá nhân Việt Nam trên các vùng biển, tại Điều 5 (Quản lý hoạt động khai thác thủy sản trong vùng biển Việt Nam) quy định: "Tàu có công suất 90CV trở lên khai thác vùng khơi và vùng biển cả, không được đánh bắt tại vùng biển ven bờ và vùng lộng…". Như vậy, các phương tiện công suất từ 90CV trở lên bị "tuyệt đối cấm" hoạt động khai thác tại các khu vực ven bờ và vùng lộng. Thế nhưng, như trên đã nói, bất chấp các quy định của pháp luật, thời gian qua, tại vùng biển từ Nghệ An đến Bình Thuận, vẫn có hàng chục chiếc tàu giã cào có công suất lên đến 350-450CV hoạt động vi phạm ngư trường, vùng khai thác, ngang nhiên khai thác hải sản ven bờ, vùng lộng gây nhiều thiệt hại đối với nguồn lợi hải sản và ngư lưới cụ của ngư dân đang hành nghề tại đây. Những ngư dân đánh bắt hải sản bằng phương tiện giã cào thường ngụy trang bằng nhiều hình thức như xóa số đăng ký của tàu thuyền, trang bị trên tàu những phương tiện đánh bắt khác để che mắt lực lượng kiểm tra. Họ còn dùng nhiều tàu để liên lạc với nhau bằng vô tuyến điện, trong đó chia thành bộ phận theo dõi, đánh lạc hướng tàu kiểm ngư…

wk9q_16b
Tang vật bị cơ quan chức năng tịch thu từ một vụ "giã cào bay" trên vùng biển Khánh Hòa. Ảnh: P.M.Hưng

Nhằm ngăn chặn hoạt động của các "giã cào bay", lập lại trật tự trên biển, thời gian qua, Chi cục Bảo vệ nguồn lợi thủy sản các địa phương đã có nhiều động thái tích cực như tập trung chỉ đạo lực lượng Kiểm ngư của tỉnh tăng cường kiểm tra, kiểm soát 24/24 giờ, xử lý nghiêm những phương tiện vi phạm. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, nhiều bất cập đã phát sinh, chẳng hạn việc bắt quả tang tại chỗ các "giã cào bay" rất khó khăn vì các phương tiện này chủ yếu hoạt động vào ban đêm, công suất máy của họ thường gấp 3-4 lần tàu kiểm ngư. Đó là chưa kể đến những trường hợp đã bắt được và bị phạt ở mức rất cao, nhưng sau khi "phóng thích", các "giã cào bay" lại hoạt động mạnh và tinh vi hơn, nhiều tàu còn áp dụng thủ đoạn che giấu biển số kiểm soát, dùng bộ đàm để thông báo cho nhau khi phát hiện tàu của lực lượng chức năng để chạy ra khơi trốn tránh sự kiểm tra…

Thiết nghĩ, để "làm nguội" vấn đề "nóng" này, cơ quan chức năng các địa phương cần mạnh tay xử lý các vụ vi phạm. Việc xử lý sai phạm của các chủ "giã cào bay" không nên chỉ dừng ở các biện pháp hành chính, bởi thực tế cho thấy, việc "cào" trộm hoặc hủy hoại lưới cùng các ngư cụ khác của ngư dân hoàn toàn có thể áp dụng các điều luật của Bộ luật Hình sự (về các tội: "Trộm cắp tài sản" và "Hủy hoại tài sản") nếu xét thấy có đủ yếu tố cấu thành tội phạm. Xử lý nghiêm như vậy mới đủ sức răn đe những hành vi coi thường pháp luật của các "hung thần" trên biển, đồng thời lập lại trật tự an ninh trên biển, góp phần đem lại sự yên tâm cho ngư dân khi ra khơi hành nghề để ổn định cuộc sống.

Phan Mạnh Hưng

Bình luận

ZALO