Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ sáu, 24/09/2021 07:22 GMT+7

Văn hóa - Động lực phát triển kinh tế thời kỳ hội nhập

Biên phòng - Tại cuộc Tọa đàm "Phát huy các giá trị văn hóa dân tộc Việt Nam trong kinh doanh" do Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Hiệp hội Phát triển Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam, tổ chức vào ngày 16-4 tại Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội, các nhà khoa học, nhà quản lý và doanh nghiệp đều nhất trí cho rằng, các doanh nghiệp cần phải đổi mới quan điểm và cách tiếp cận về giá trị văn hóa dân tộc, có như vậy văn hóa mới thực sự trở thành động lực phát triển kinh tế.

rcej_7a
Ông Trần Trọng Toán, Phó Chủ tịch Hiệp hội Phát triển văn hóa Doanh nghiệp, phát biểu tại buổi tọa đàm. Ảnh: Thu Loan

Một cách tiếp cận mới

Sau 30 năm tiến hành công cuộc đổi mới, từ năm 2015, Việt Nam đã bước vào một giai đoạn mới trong tiến trình hội nhập quốc tế, như gia nhập Cộng đồng Kinh tế ASEAN, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA); Hiệp định Đối tác chiến lược Kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP). Tiến trình hội nhập quốc tế đang tạo ra những cơ hội to lớn cho đất nước và cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, song cũng đặt ra những thách thức vô cùng to lớn, đó là sự canh tranh gay gắt ở cả 3 cấp độ: Nhà nước, doanh nghiệp và xã hội.

Trao đổi về vấn đề này tại buổi tọa đàm, PGS.TS Đỗ Minh Cương, Đại học Kinh tế-Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng: Kinh nghiệm thực tiễn được thế giới đúc kết là: Trong giai đoạn toàn cầu hóa kinh tế và hội nhập quốc tế hiện nay, sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp chính là cạnh tranh về văn hóa. Thế nhưng, việc phát huy các giá trị văn hóa vào lĩnh vực kinh tế, kinh doanh vẫn chưa đạt hiệu quả cao, bền vững và bao trùm xã hội. "Có lẽ đã đến lúc chúng ta cần nhìn nhận một cách khách quan rằng, để văn hóa dân tộc thực sự trở thành nền tảng của văn hóa doanh nghiệp, động lực để phát triển kinh tế, chúng ta cần phải đổi mới từ quan điểm và cách tiếp cận về giá trị văn hóa dân tộc, cho phù hợp với điều kiện toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế", PGS.TS Đỗ Minh Cương nhấn mạnh.

Còn theo TS Mai Huy Tân, Giám đốc Công ty TNHH Đức Việt: Việt Nam có nền tảng từ nền văn minh lúa nước và sản xuất nông nghiệp. Trong nền kinh tế Việt Nam hiện nay, nông nghiệp đóng vai trò quan trọng, 2/3 dân số sống ở nông thôn và làm nông nghiệp. Đây là lợi thế, song cũng là rào cản để phát huy các giá trị văn hóa dân tộc trong kinh doanh khi người nông dân vẫn giữ thói quen tiểu nông trong sản xuất, thiếu tính kỷ luật, thiếu tôn trọng pháp luật, thiếu hiểu biết về khoa học công nghệ…

Do vậy, muốn xây dựng văn hóa doanh nghiệp trong nông nghiệp và đối với nông dân là một quá trình lâu dài, không thể thực hiện được bằng lý thuyết mà phải thông qua các mô hình kinh doanh thực tế, thiết thực và có hiệu quả, được lồng ghép với các chương trình giáo dục, dạy nghề, rèn luyện tính kỷ luật trong sản xuất, chuyển giao và áp dụng khoa học công nghệ, biến đổi người nông dân thành công nhân nông nghiệp. "Trong những quá trình đó sẽ dần dần thay đổi nhận thức và thói quen, hình thành từng bước văn hóa kinh doanh trong quá trình phát triển nông nghiệp công nghệ cao gắn với xây dựng nông thôn mới", TS Mai Huy Tân khẳng định.

Kinh doanh không  tách rời các giá trị văn hóa

Nguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan nhận định: " Trong thời kỳ hội nhập kinh tế thế giới hiện nay, nếu không am hiểu về văn hóa thế giới thì không giao lưu được, nhưng nếu không mạnh về văn hóa dân tộc, lại càng không hòa nhập được". Nhận thức rõ điều này, trong Đề cương văn hóa Việt Nam năm 1943, Đảng ta đã nhận định: "Văn hóa là một trong ba mặt trận mà người cộng sản phải quan tâm".

Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ và nhà văn hóa vĩ đại của dân tộc, cũng từng nhấn mạnh: "Văn hóa soi đường cho quốc dân đi". Cương lĩnh của Đảng ta về xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) đã chỉ rõ: "Xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, phát triển toàn diện, thống nhất trong đa dạng, thấm nhuần sâu sắc tinh thần nhân văn, dân chủ, tiến bộ; làm cho văn hóa gắn kết chặt chẽ và thấm sâu vào toàn bộ đời sống xã hội, trở thành sức mạnh nội sinh quan trọng của phát triển". Như vậy, có thể khái quát mối quan hệ giữa phát triển kinh tế với phát triển văn hóa là: Văn hóa là động lực và là mục tiêu của phát triển kinh tế - xã hội.

Do vậy có thể nói, các giá trị văn hóa dân tộc là nền tảng, vườn ươm và là cái nôi để xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, để trụ vững trong cạnh tranh và hội nhập quốc tế, doanh nghiệp Việt Nam cần xây dựng cho mình những giá trị văn hóa cốt lõi mang bản sắc dân tộc độc đáo. Đồng thời, để đáp ứng những yêu cầu của quá trình hội nhập quốc tế, đặc biệt là tham gia có hiệu quả vào chuỗi giá trị toàn cầu, doanh nghiệp Việt Nam còn phải biết hấp thụ những tinh hoa của văn hóa kinh doanh quốc tế để làm phong phú hơn, hiện đại hơn cho văn hóa của mình.

Kinh nghiệm thành công của các nền kinh tế lớn và phát triển nhanh hàng đầu thế giới như Hoa Kỳ, EU, Nhật, Hàn Quốc… và các tập đoàn đa quốc gia, xuyên quốc gia của họ, chính là do các doanh nghiệp các nước này đã biết kết hợp thành công kinh doanh và những giá trị văn hóa dân tộc cốt lõi của họ với tinh hoa văn hóa của thế giới. Quá trình cọ xát với thị trường quốc tế đã khơi dậy lòng tự hào dân tộc của người Việt Nam, giúp các doanh nhân Việt Nam xích lại gần nhau, khiến họ kinh doanh không chỉ vì lợi nhuận, mà còn để tôn vinh Việt Nam trên thị trường quốc tế….

Tuy nhiên, bên cạnh đó, vẫn còn một bộ phận doanh nghiệp Việt Nam có những biểu hiện coi thường, không quan tâm đến các giá trị văn hóa của dân tộc, chạy theo lợi nhuận bằng mọi giá; sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, thậm chí độc hại; thiếu tôn trọng lợi ích người tiêu dùng, trốn thuế, gây ô nhiễm môi trường, không thực hiện trách nhiệm xã hội...

Những điều đó đã làm yếu đi bản sắc dân tộc, làm giảm sút uy tín của doanh nghiệp, doanh nhân Việt Nam trong con mắt của những đối tác nước ngoài. "Người Việt Nam rất tài xoay sở nhưng rất thiếu căn cơ. Ta rất dễ hứa hẹn nhưng lại rất khó thực hiện. Một người thì giỏi, nhiều người thì kém. Chúng ta rất giỏi thích nghi nhưng rất ít sáng tạo. Chúng ta rất coi trọng hình thức nhưng lại rất không quan tâm đầy đủ đến thực chất, đến cái chất bên trong. Tham cái nhỏ, bỏ cái lớn. Người Việt Nam rất nổi tiếng về cần cù nhưng lại thiếu tính kỷ luật”, đó là nhận định của nguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan về 7 "cặp đôi chưa hoàn hảo" trong văn hóa làm ăn của doanh nhân Việt Nam.

Theo TS. Mai Huy Tân, căn cứ vào những đòi hỏi của tiến trình hội nhập quốc tế, chúng ta cần xác định cho được những giá trị văn hóa cần thiết mà doanh nghiệp cần xây dựng và phát huy, có như vậy, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam mới trụ vững và phát triển thành công trong hợp tác và cạnh tranh quốc tế.

Hương Mai

Bình luận

ZALO