Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ hai, 04/07/2022 04:34 GMT+7

Vai trò của Quốc vương A-rập Xê-út với giá dầu thế giới

Biên phòng - Những ngày đầu năm 2016, thế giới đã chứng kiến sự đi xuống của giá dầu. Nguyên nhân dẫn tới giá dầu giảm có rất nhiều, trong đó quyết định ghìm giá dầu ở mức thấp của Quốc vương A-rập Xê-út được xem là một trong những nguyên nhân chính dẫn tới tình trạng trên.

xtrubf3es7-44578_6356359f-9fa6-0c14-d484-6c0a62c3df83@yahoo.com_quoc_vuong
Tân Quốc vương A-rập Xê-út Xan-man Bin Áp-đu-la-dít. Ảnh: Reuters

Duy trì chính sách về dầu lửa

Dưới thời trị vì của Quốc vương Áp-đu-la Bin Áp-đu-la-dít An Xa-út, A-rập Xê-út luôn giữ vai trò là một cường quốc dầu mỏ và là đồng minh thân cận của Mỹ ở Trung Đông. Trong thời gian cầm quyền, Quốc vương Áp-đu-la đã thúc đẩy nhiều dự án lớn và sử dụng nguồn thu khổng lồ từ đầu mỏ để xây dựng các dự án giáo dục và xây dựng cơ sở hạ tầng quy mô lớn. Ngày 23-1-2015, Quốc vương qua đời, thọ 90 tuổi và người nối ngôi là Hoàng thái tử Xan-man Bin Áp-đu-la-dít.

Thị trường dầu hỏa thế giới không có chuyển động lớn sau khi Quốc vương Áp-đu-la băng hà. Giai đoạn chuyển tiếp quyền lực tại A-rập Xê-út đã diễn ra êm thắm. Tân Quốc vương Xan-man, 79 tuổi, lên nối ngôi người anh cùng cha khác mẹ.

Ông Xan-man trở thành Hoàng thái tử vào tháng 6.2012 sau khi Hoàng tử Nay-ép Bin Áp-đu-la-dít qua đời. Hoàng thái tử Xan-man thời gian gần đây thường đảm nhận công việc đại diện cho Quốc vương Áp-đu-la trong thời gian ông lâm bệnh. Theo báo Thế giới (Pháp), Quốc vương Xan-man là một chính trị gia giàu kinh nghiệm. Ông đã từng là Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, và thừa hiểu rằng, dầu hỏa là vũ khí để bắt bí I-ran từ bỏ tham vọng hạt nhân, là một phương tiện để buộc Nga giảm mức hỗ trợ cho Xy-ri. Cả hai yếu tố đó sẽ cùng góp phần nâng cao uy tín của Ri-át với Oa-sinh-tơn.

Mối quan tâm hàng đầu của Quốc vương Xan-man kể từ ông lên nắm quyền hồi đầu năm 2015 là quan hệ giữa Tê-hê-ran với Oa-sinh-tơn đang từng bước được cải thiện, các biện pháp cấm vận nhắm vào I-ran có nhiều triển vọng được giảm nhẹ hay xóa bỏ khi Tê-hê-ran đạt được đồng thuận với quốc tế về hồ sơ hạt nhân. “A-rập Xê-út chẳng những làm rung chuyển thị trường dầu hỏa của thế giới do có một khoản dự trữ vô cùng to lớn, Ri-át thậm chí còn góp phần điều hành vận mệnh của thế giới. Trừ một vài trường hợp, một vài biến cố gọi là ngoại lệ, A-rập Xê-út luôn chơi ván cờ “lá bài lật ngửa” với Mỹ trên cơ sở Hiệp ước Quincy”, Giáo sư kinh tế Giăng Pi-e Pa-ven-nếch thuộc Viện nghiên cứu dầu khí của Pháp và Đại học Pa-ri Đô-phin, bình luận.

Theo Giáo sư Giăng Pi-e Pa-ven-nếch, thỏa thuận trên đã được ký kết vào tháng 2-1945 giữa Tổng thống Mỹ Phranh-cơ-lin Ru-xơ-ven với Quốc vương I.Xê-út, người đã sáng lập ra Vương quốc A-rập Xê-út. Hiệp ước Quincy quy định, Mỹ bảo đảm an ninh cho A-rập Xê-út, đổi lại Ri-át cam kết cung ứng dầu hỏa cho Mỹ và các đồng minh của Mỹ. Thỏa thuận song phương đó vẫn là nền tảng trong quan hệ giữa Mỹ với A-rập Xê-út.

Do đó, Giáo sư Giăng Pi-e Pa-ven-nếch cho rằng, chính sách về dầu hỏa của Ri-át sẽ không có gì thay đổi, bởi Quốc vương Xan-man đã điều hành đất nước từ nhiều năm qua, và ông lại là con trai của I.Xê-út. Đây là một sự tiếp nối của Hiệp ước Quincy đạt được từ năm 1945. “Đừng quên rằng A-rập Xê-út là quốc gia có dự trữ dầu hỏa rất lớn và lại có khả năng sản xuất rất cao. Vương quốc này là một thành viên quan trọng trong số 13 nước thành viên Tổ chức các quốc gia xuất khẩu dầu lửa (OPEC), là quốc gia duy nhất có thể can thiệp tức thời để ổn định thị trường dầu hỏa quốc tế”, Giáo sư Giăng Pi-en Pa-ven-nếch nhấn mạnh.

Tính hai mặt của chiến lược giành lại thị phần

Hiện nay, A-rập Xê-út đang đặt cược vào chuyện có thể gây sức ép lên các nhà sản xuất Mỹ bằng cách giữ giá dầu thấp để có thể giành lại thị phần đã mất vào tay giới sản xuất dầu của Mỹ trong thời gian qua. Trong năm qua, A-rập Xê-út đã bơm ra thị trường một mức dầu kỷ lục và khuyến khích các thành viên khác cũng làm như vậy. Chiến lược này đi ngược lại chính sách trước đây là cắt giảm sản lượng để hỗ trợ thị trường.

Chiến lược hiện tại của Ri-át trước hết là nhằm bảo vệ thị phần của A-rập Xê-út vào thời điểm mà thị trường dầu lửa đang trong thế cung nhiều hơn cầu. Đây là điều từng xảy ra vào những năm 1986, 2008 hay như trong thời điểm hiện tại. Tuy nhiên, việc Mỹ đẩy mạnh bán dầu đã khiến giá dầu từ hơn 100USD/thùng vào giữa năm 2014 xuống chỉ còn dưới 30USD/thùng hiện nay. Giá dầu giảm làm tổn thương đặc biệt đến các nước có sức ảnh hưởng nhỏ hơn trong OPEC như: An-giê-ri, Ăng-gô-la, Ê-cu-a-đo, Ni-giê-ri-a và Vê-nê-xu-ê-la. Nhưng A-rập Xê-út cũng không nằm ngoại lệ.

Theo Reuters, với 90% thu nhập dựa vào xuất khẩu dầu hỏa, A-rập Xê-út là quốc gia chịu tác động mạnh nhất trong chính sách ghìm giá dầu do chính mình đề ra. Dầu lửa mất giá, A-rập Xê-út thất thu gần 100 tỷ USD. Ri-át trong thế “đi dây”. Trong hai năm liên tiếp, vương quốc giàu có nhất vùng Vịnh bị thâm hụt ngân sách, bắt buộc phải cắt giảm nhiều khoản chi tiêu, ngưng chính sách trợ giá xăng dầu, nhà ở cho dân. Trong khi ở hầu hết mọi nơi trên thế giới, 2015 là năm mà người tiêu dùng hài lòng khi thấy giá xăng dầu giảm mạnh thì chỉ riêng tại xứ dầu hỏa là A-rập Xê-út, trong năm qua, giá xăng dầu đã tăng lên gần gấp đôi, đang từ 0,5 ri-an nhảy vọt lên thành 0,90 ri-an, tương đương với khoảng 0,29 USD một lít dầu đi-ê-den.

Không chỉ có xăng dầu, năm nay thần dân của nhà vua Xan-man sẽ còn phải trả điện, nước, thuê nhà với cái giá đắt hơn, bởi vì thu nhập từ dầu hỏa của Ri-át năm 2015 giảm đi mất 82 tỷ USD. Cũng năm 2015, ngân sách trợ giá năng lượng của vương quốc vùng Vịnh này lên tới 61 tỷ USD, trong đó gần một nửa là dành để giúp cho người dân thoải mái mua xăng, dầu.

Tuy nhiên, nhờ khoản dự trữ ngoại tệ khổng lồ 750 tỷ USD, các chính sách trợ giúp xã hội để duy trì ổn định chính trị tại vương quốc A-rập Xê-út sẽ không bị cắt giảm. Thực tế cho thấy, trong bốn chục năm qua, các thế hệ lãnh đạo ở Ri-át liên tiếp đã dùng “lá bài” dầu hỏa để đổi lấy ổn định trong xã hội, bảo vệ ngai vàng và ít nhiều đã mang lại những hiệu quả tích cực, nhất là sau mùa Xuân A-rập tràn khắp khu vực Trung Đông và Bắc Phi.

Phương Châu

 

Bình luận

ZALO