Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ ba, 20/04/2021 08:38 GMT+7

Trẻ vị thành niên vi phạm pháp luật - SOS

Biên phòng - Tình trạng trẻ vị thành niên vi phạm pháp luật tại các địa phương trong cả nước, đặc biệt là ở khu vực nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa, đang có chiều hướng ngày càng gia tăng. Về mặt pháp luật, các em sẽ phải chịu trách nhiệm với những hậu quả mà mình gây ra. Song, nhìn lại những hậu quả đó, người lớn cũng cần phải "giật mình" vì trách nhiệm giáo dục, dạy dỗ con em ở gia đình và trên ghế nhà trường.

590a8f031441aac325000b27
Công dân từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi hành vi phạm tội do mình gây ra, trừ những tội danh mà Bộ luật Hình sự có quy định khác. Ảnh: Phan Mạnh Hưng

Những con số nhức nhối

Tòa án nhân dân tỉnh Lạng Sơn vừa tổ chức phiên tòa sơ thẩm lưu động tại thị trấn Đồng Đăng, huyện Cao Lộc, để xét xử bị cáo Hoàng Tuấn Trưởng, học sinh lớp 12, trường Trung học phổ thông thị trấn Đồng Đăng về tội "giết người". Theo cáo trạng, từ sáng 22-10-2016 cho đến 22 giờ cùng ngày, Trưởng và nhóm bạn cùng lớp tổ chức uống rượu tại nhà một người bạn ở thôn Bản Liếp, xã Phú Xá, huyện Cao Lộc. Khi đã chếnh choáng hơi men, Trưởng cùng nhóm bạn rủ nhau đến khu Kéo Kham, thị trấn Đồng Đăng chơi. Tại đây, nhóm của Trưởng đã va chạm với một số thanh niên người địa phương. Sẵn máu "anh hùng" do trong người có rượu, trong lúc lời qua tiếng lại, Trưởng đã rút con dao nhọn giấu trong người, đâm Lý Văn Thắng (người địa phương) 3 nhát, làm anh này tử vong. 10 năm tù giam là cái giá Trưởng phải trả cho hành vi bột phát của mình.

Vụ án nghiêm trọng do Hoàng Tuấn Trưởng gây ra chỉ là một trong hàng nghìn vụ việc vi phạm pháp luật mà kẻ phạm tội là trẻ vị thành niên gây ra trên địa bàn toàn quốc mỗi năm. Theo thống kê của Bộ Công an thì 20% số vụ án hình sự xảy ra trên toàn quốc hiện nay là do tội phạm vị thành niên gây ra. Như vậy có nghĩa là cứ 5 vụ phạm pháp hình sự thì có 1 vụ thủ phạm là trẻ vị thành niên. Một thông tin gây nhức nhối khác là số vụ phạm pháp hình sự do người chưa thành niên gây ra trong 5 năm qua liên tục tăng về số vụ và mức độ nghiêm trọng. Các vụ án không chỉ xuất hiện phổ biến ở các thành phố, thị xã, mà còn xảy ra ở các xã, bản làng ở miền núi, vùng sâu, vùng xa và hầu hết trẻ vị thành niên vi phạm pháp luật tập trung ở lứa tuổi từ 14 đến dưới 18 tuổi. Đáng chú ý là dù tuổi đời còn ít, nhưng những đối tượng vị thành niên gây án rất nghiêm trọng với những hành vi giết người, cướp tài sản, cưỡng đoạt tài sản, hiếp dâm, cưỡng dâm, cố ý gây thương tích, cướp giật tài sản, trộm cắp tài sản có tổ chức, lừa đảo, mua bán, tàng trữ ma túy, sử dụng ma túy...

Số liệu báo cáo của Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Bộ Công an cho biết, chỉ trong vòng 2 năm trở lại đây, toàn quốc xảy ra hơn 17.000 vụ vi phạm pháp luật, do hơn 25.000 trẻ em và người chưa thành niên gây ra; trong đó, chiếm phần lớn là các hành vi cướp tài sản (hơn 2.100 vụ), cố ý gây thương tích (3.236 vụ), gây rối trật tự công cộng (2.035 vụ), trộm cắp tài sản (4.027 vụ). Điều đặc biệt lo ngại là, qua việc khởi tố các bị can là người chưa thành niên trong thời gian đây cho thấy, tính chất phạm tội ngày càng phức tạp, một số đối tượng có hành vi phạm tội với sự chuẩn bị trước, các công cụ nguy hiểm được sử dụng để gây án ngày càng nhiều và phổ biến hơn...

Nghiên cứu hồ sơ các vụ việc liên quan đến người vị thành niên vi phạm pháp luật, cho thấy phần lớn các em đều trong diện gia đình có hoàn cảnh "đặc biệt", thường là có bố hoặc mẹ đi tù hay nghiện ma túy, bỏ mặc con cái cho xã hội, trong khi chúng còn chưa đủ tuổi để nhận thức và tiếp thu những gì là tốt đẹp, là cần thiết cho tương lai của chúng. Bên cạnh đó, có những gia đình khá giả, bố mẹ ít có thời gian quan tâm, buông lỏng quản lý con cái hoặc quá nuông chiều con để rồi con cái họ dính líu đến những hành vi phạm pháp mà họ không hề hay biết. Do hoàn cảnh xô đẩy mà phần lớn các trẻ em phạm pháp đều không có được sự giáo dục trực tiếp và cần thiết từ gia đình, cha mẹ; ngược lại, còn bị ảnh hưởng bởi chính những thói hư tật xấu của các bậc phụ huynh.

Đã đến lúc người lớn phải "giật mình"

Ngày 5-3-2017, tại địa bàn bản Na Lượng (xã Hữu Kiệm, huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An), L.V.Y, năm nay mới 11 tuổi, đã có hành vi giật một túi xách, bên trong có hơn 5,5 triệu đồng của một người đàn ông đang đi xe đạp trên đường. Ngay sau khi tiếp nhận thông tin về hành vi vi phạm pháp luật, Công an huyện Kỳ Sơn đã phối hợp với Ban công an xã Hữu Kiệm tổ chức điều tra và phát hiện L.V.Y đang trốn trong khu rừng gần bản Khe Tỳ cùng tang vật. Về vụ cướp giật "vô tiền khoáng hậu" này, theo quy định của Bộ luật Hình sự thì trẻ em chưa đủ 14 tuổi không phải chịu trách nhiệm hình sự đối với mọi tội phạm nên L.V.Y coi như vô can trước pháp luật. Việc xử lý vụ việc này chủ yếu thuộc về gia đình, nhà trường và xã hội nhằm giáo dục, giúp đỡ cháu sửa chữa sai lầm, phát triển lành mạnh và trở thành công dân có ích cho xã hội.

Tại nhiều hội thảo bàn về công tác phòng chống trẻ vị thành niên phạm tội, sự phối hợp của nhà trường, phụ huynh và xã hội luôn được nhắc đến như là "cứu cánh", là biện pháp mang tính cơ bản để giải quyết tình trạng này. Theo các chuyên gia tâm lý, gia đình, nhà trường là hai môi trường có ảnh hưởng trực tiếp tới sự định hình nhân cách của trẻ em, còn xã hội là nơi để thử thách và đánh giá sự trưởng thành của mỗi nhân cách. Chính vì thế, nếu trẻ em có được sự quan tâm đúng mức từ ba môi trường này, chúng sẽ không phải chịu những thiệt thòi không đáng có.

Thiết nghĩ, tại gia đình, các cơ quan chức năng cần tuyên truyền sâu hơn nữa để các bậc cha mẹ hiểu thấu đáo về quyền trẻ em và trách nhiệm của các bậc làm cha, làm mẹ. Ở cấp độ nhà trường, giáo viên phải hiểu được tầm ảnh hưởng của mình đối với học sinh. Phải có tình thương yêu và thông cảm với hoàn cảnh của học sinh, coi công tác giáo dục học sinh cá biệt là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên trong hoạt động giáo dục.

Ngoài ra, ở phạm vi xã hội, nên tổ chức thường xuyên hơn các hoạt động đỡ đầu, trợ cấp khó khăn như nuôi dưỡng, chăm sóc sức khỏe, trao học bổng, thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ em khó khăn và phục hồi các chức năng cho trẻ em khuyết tật, tổ chức cho các gia đình có trẻ em khó khăn được vay vốn, tổ chức dạy nghề, mở lớp học tình thương, các câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao thu hút trẻ em khó khăn. Đặc biệt, các cơ quan chức năng cần tổ chức các hoạt động phòng ngừa tình trạng trẻ em vi phạm pháp luật bằng việc tổ chức đưa nhiều kiến thức về pháp luật vào trong giáo dục ở trường phổ thông với những nội dung phù hợp với từng lứa tuổi. Có thể cấp học càng cao thì lượng kiến thức pháp luật đưa vào càng nhiều hơn. Tất nhiên, vấn đề cốt lõi vẫn là việc người lớn phải giáo dục trẻ em sống đúng pháp luật bằng nhiều hình thức trên mọi phương diện của cuộc sống. Có như vậy mới giảm được trẻ vị thành niên vi phạm pháp luật.

Phan Mạnh Hưng

Bình luận

ZALO