Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ ba, 04/08/2020 11:44 GMT+7

Trả lại bình yên cho đầm phá Tam Giang - Cầu Hai

Biên phòng - Trải dài gần 70km với diện tích mặt nước khoảng 22.000ha, Tam Giang - Cầu Hai là hệ sinh thái đầm phá ven biển lớn nhất Đông Nam Á với nhiều hệ sinh thái như biển, rừng ngập mặn và bãi triều. Nguồn lợi thủy sản trong đầm phá Tam Giang - Cầu Hai rất phong phú và đa dạng, là "bầu sữa mẹ" dồi dào, nuôi sống hàng vạn cư dân ven đầm từ bao đời nay. Thế nhưng, có một căn bệnh trầm kha đã và đang tồn tại, chưa có phương thuốc cứu chữa đã làm cho sự bình yên trên vùng đầm phá nổi tiếng này bị phá vỡ, đó là nạn khai thác nguồn lợi thủy sản theo kiểu tận diệt…

32vq_16a
Một phương tiện bị phát hiện đánh bắt trái phép trên đầm phá Tam Giang - Cầu Hai. Ảnh: Ánh Tuyết

Chỉ vì hám lợi trước mắt

Theo khảo sát của ngành thủy sản, vùng đầm phá Tam Giang - Cầu Hai có tới 921 loài động, thực vật, trong đó có 230 loài cá tôm, là nguồn sinh kế của khoảng 410 nghìn cư dân sinh sống trên sông nước và ven bờ đầm phá. Đáng chú ý, ở phá Tam Giang - Cầu Hai hiện còn rất nhiều loài thủy sản được coi là đặc hữu, quý hiếm có giá trị thương phẩm cao như cá hồng, mú, đối, nâu, dìa…

Tại đây, cũng có đến hàng trăm loài sinh vật đáy, trong đó đáng chú ý nhất là các loài tôm, cua, hàu, ngao, xìa, vẹm, điệp… Với nguồn lợi thủy sản (NLTS) đa dạng và phong phú như vậy, hệ đầm phá Tam Giang - Cầu Hai đã nuôi sống hàng vạn hộ dân ở 45 xã thuộc 4 huyện (Phú Lộc, Phú Vang, Quảng Điền, Phong Điền) và thị xã Hương Trà của tỉnh Thừa Thiên Huế.

Số liệu thống kê của ngành thủy sản  Thừa Thiên Huế cho biết, đến nay, vẫn có một tỷ lệ lớn dân cư ở ven vùng Tam Giang - Cầu Hai sống bằng nghề khai thác, nuôi trồng thủy sản trên đầm phá. Về khai thác, hiện có 6 loại nghề đánh bắt cố định và 8 loại nghề khai thác lưu động với hơn 5.000 phương tiện ngày đêm tìm kiếm nguồn lợi thủy sản trên đầm phá.

Về nuôi trồng, với địa hình rộng lớn, thời tiết thích hợp cho sự phát triển của các loài thủy sản nên hiện nay trên đầm phá đang tồn tại hàng chục mô hình nuôi trồng thủy sản, trong đó nhiều nhất là mô hình nuôi tôm, cua và các loại cá đặc sản thương phẩm như cá hồng, vẩu, mú… với sự tham gia của hàng nghìn hộ.

Trong số những hệ lụy tiêu cực về môi sinh, môi trường và nguồn lợi thủy sản do việc nuôi trồng, đánh bắt thủy sản mang lại, điều đáng lo nhất hiện nay là việc ngư dân sử dụng các hình thức đánh bắt thủy sản trái phép, đặc biệt là xung điện, cào máy. Theo phản ánh của người dân địa phương, từ đầu năm 2017 đến nay, có nhiều đối tượng đánh bắt thủy sản bằng xung điện, cào máy hoạt động hằng đêm, càn quét mọi loại cá tôm, hàu từ nhỏ đến lớn, làm ảnh hưởng đến hệ sinh thái và nguồn lợi thủy sản.

Ông Trương Văn Bình, một cán bộ hưu trí trú tại xã Vinh Hà, huyện Phú Vang cho biết, nếu khai thác thủy sản bằng các nghề truyền thống để đánh bắt cá tôm hay cào hàu thì chỉ thu được 150-200 nghìn đồng/ngày, còn dùng xung điện hay phương tiện cào hàu kết hợp xuồng máy công suất lớn thì trong một đêm có thể thu được gấp 3-4 lần so với đánh bắt bình thường. Do vậy, mặc dù chính quyền địa phương đã tập trung tuyên truyền công tác bảo vệ NLTS trên đầm phá, nhưng một số đối tượng, vì hám lợi vẫn tiếp tục vi phạm. "Khi lực lượng chức năng "mạnh tay" thì số đối tượng sử dụng xung điện, cào máy có giảm, nhưng nếu lơi lỏng thì đâu lại vào đấy, có khi còn nghiêm trọng hơn. Có thể nói, ở vùng đầm phá Tam Giang - Cầu Hai lâu nay đang mắc phải căn bệnh trầm kha, chưa có thuốc cứu chữa, đó là nạn khai thác NLTS theo kiểu tận diệt…" - Ông Bình nói.

9rdu_16b
 Hoạt động thả cá giống nhằm tái tạo nguồn lợi thủy sản tại đầm phá Tam Giang - Cầu Hai. Ảnh: Ánh Tuyết

Hi vọng bình yên trở lại

Trước nguy cơ một số hệ sinh thái đặc thù của vùng đầm phá Tam Giang - Cầu Hai bị mất, tính đa dạng sinh học bị ảnh hưởng tiêu cực do nạn khai thác NLTS kiểu tận diệt gây ra, thời gian qua, lực lượng Kiểm ngư thuộc Chi cục Thủy sản tỉnh Thừa Thiên Huế đã triển khai thực hiện dự án điều tra, khảo sát nhằm nghiên cứu phục hồi hệ sinh thái, khai thác sử dụng hợp lý NLTS tại đây. Đồng thời, tăng cường các biện pháp bảo vệ NLTS ở vùng đầm phá bằng việc phân công cán bộ quản lý địa bàn, cùng với chính quyền các địa phương triển khai các đội tự quản phối hợp với lực lượng thanh tra bảo vệ NLTS để giám sát chung…

Tuy nhiên, để thực hiện dự án trên không phải chuyện đơn giản, bởi hàng nghìn hộ dân, chưa kể hàng trăm người khai thác theo thời vụ, lúc nông nhàn đã quá quen với tập quán khai thác tự nhiên, chỉ biết lợi ích cục bộ trước mắt mà không nghĩ đến sự sinh tồn lâu dài cả vùng. Do đó, công tác bảo vệ NLTS ở vùng đầm phá Tam Giang - Cầu Hai mặc dù đã được ngành thủy sản địa phương rất quan tâm, song trên thực tế, hiệu quả mang lại chưa được như mong đợi.

Tại các điểm nóng về nạn khai thác thủy sản bằng xung điện, cào máy như các xã Vinh Hưng, Lộc An (huyện Phú Lộc), Vinh Hà, Vinh Thái (huyện Phú Vang)… chính quyền địa phương đã phối hợp với cơ quan chức năng cấp trên thường xuyên tổ chức tuần tra, xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm, đồng thời phân công các hội, đoàn thể xuống từng thôn, xóm vận động ngư dân không hành nghề đánh bắt bằng phương tiện công cụ mà Nhà nước cấm. Thế nhưng, vẫn không ngăn chặn được triệt để vấn nạn này vì nhiều lý do khác nhau.

Theo báo cáo của Chi cục Thủy sản tỉnh Thừa Thiên Huế, từ đầu năm 2017 đến nay, lực lượng Kiểm ngư thuộc Chi cục đã triển khai 10 đợt tuần tra tại vùng đầm phá Tam Giang - Cầu Hai, phát hiện, xử lý 17 trường hợp vi phạm hành chính, xử phạt số tiền 24 triệu đồng. Qua các đợt tuần tra này, một lượng lớn tang vật vi phạm như bình ắc quy (28 chiếc), kích điện (18 bộ) đã bị lực lượng chức năng lập biên bản tịch thu.

Những con số này đã cho thấy, nạn đánh bắt thủy sản trái phép theo kiểu tận diệt tại đầm phá Tam Giang - Cầu Hai vẫn diễn ra rất phức tạp, khiến nhiều loài cá, tôm bị cạn kiệt và mất dần. Một lãnh đạo Phòng Thanh tra pháp chế, Chi cục Thủy sản Thừa Thiên Huế đã phải lo lắng thốt lên: "Việc khai thác NLTS kiểu tận diệt ở đầm phá Tam Giang - Cầu Hai luôn là vấn đề bức xúc từ lâu nay. Thời gian gần đây, tình trạng vi phạm đã trở nên thường xuyên hơn, các đối tượng hoạt động ngày càng tinh vi, nhưng chưa có biện pháp hữu hiệu để ngăn chặn…"

Hiện nay, tỉnh Thừa Thiên Huế đang tập trung lấy du lịch làm ngành kinh tế chủ lực gắn với phát triển nông nghiệp bền vững để đến năm 2020 tạo sự thay đổi đáng kể cho vùng đầm phá Tam Giang - Cầu Hai, đưa vùng này trở thành một trong những khu vực có kinh tế ven biển phát triển mạnh của cả nước theo Quyết định 1955/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Hi vọng, trong quá trình triển khai thực hiện mục tiêu này, công tác bảo vệ NLTS tại đầm phá Tam Giang - Cầu Hai được chính quyền và lực lượng chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế chú trọng triển khai bằng nhiều biện pháp cứng rắn và bền vững hơn nhằm trả lại bình yên cho vùng đầm phá nổi tiếng này.

Đặng Thị Ánh Tuyết

Bình luận

ZALO