Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ tư, 27/10/2021 11:20 GMT+7

“Tín hiệu xanh” từ một vùng cửa biển

Biên phòng - Cách đây nửa năm, đứng trước cửa biển Tam Quan, được coi là cửa lớn nhất tỉnh Bình Định, tôi rất ngạc nhiên khi thấy tàu thuyền ra khơi không giống các nơi khác mà cứ cưỡi sóng phăng phăng, nối đuôi nhau qua cửa biển trông như... học sinh xếp hàng vào lớp học. Lần này trở lại vùng cửa biển Tam Quan, chúng tôi nhận thấy cảnh này vẫn chưa có gì thay đổi, kèm theo đó là nỗi lo về cuộc sống mưu sinh của các ngư dân.

wbt4_9b-1.jpg
Để ra khơi đánh bắt, nhiều tàu cá phải chờ đợi trong cảng lựa lúc vượt cửa biển.

"Báo động đỏ" từ những con tàu  mắc cạn

Tại chân con kè đá chắn sóng, có lẽ đoán chúng tôi là nhà báo với chiếc máy ảnh lủng lẳng trước ngực cùng cuốn sổ ghi chép trong tay, lão ngư Trần Tấn, ngư dân ở xã Tam Quan Bắc nói: "Gần cuối đời, tui mới thấy cái cảnh này. Cửa biển cạn quá, có những thời điểm chẳng tàu nào dám ra vào. Nếu anh nào cả gan thì nguy cơ "đi" luôn cả tàu là rất lớn!...". Nói đoạn, ông Tấn chỉ ra bãi cát phía tít ngoài xa bảo, cửa biển này đã gây biết bao điều phiền toái cho ngư dân. Nó đã "hóa kiếp" không biết bao nhiêu chiếc tàu đánh cá trong vùng. Cứ từ đầu tháng 8 đến tháng 12 hằng năm, tàu cá ra vào cửa biển gặp rất nhiều khó khăn. Để ra khơi, ngư dân thường phải canh khi con nước lớn để nối đuôi nhau đi biển, còn khi thủy triều rút, nước cạn, không ai dám mạo hiểm cho phương tiện ra vào vì nguy cơ mắc cạn, gây hỏng tàu, thậm chị bị chìm vỡ là rất lớn.

Theo chân ông Tấn, chúng tôi tiến sát về phía mép nước, nơi ngư dân Trương Văn Công đang dòm chừng thủy triều để chuẩn bị cho tàu ra khơi. Thấy khách phương xa quan tâm đến chính mối lo của mình, anh Công trải lòng: "Mỗi khi chuẩn bị cho chuyến biển, nỗi lo đầu tiên của chúng tôi là mắc cạn. Cửa biển này là nơi ra vào hàng trăm chiếc tàu của ngư dân xã Tam Quan Bắc và các địa phương lân cận, thế nhưng, hiện nay, nhiều tàu cá có công suất lớn từ 200CV trở lên phải vào cảng Quy Nhơn và các vùng phụ cận để neo đậu, rất tốn nhiên liệu và thời gian". Theo lời kể của anh Công, cách đây chưa lâu, con tàu cá của bạn anh là ngư dân Nguyễn Thiện, ở xã Hoài Mỹ hành nghề mành tôm, trong lúc đang vào cửa biển Tam Quan thì bị sóng đánh chìm.

Không riêng gì tàu ngư dân địa phương, do cửa biển bị bồi lấp nghiêm trọng, từ trước đến nay, nhiều tàu thuyền của ngư dân ngoài tỉnh vào đây cũng mắc nạn. Như vụ tàu cá QNg 94544, TS của ngư dân Quảng Ngãi mới đây là một ví dụ. Khi đang vào cảng Tam Quan để bán cá ngừ đại dương thì gặp nạn, do cát bồi lấp luồng, rất may được một tàu cá của Bình Định đến cứu giúp, nhưng cũng phải mất gần nửa ngày mới thoát khỏi "vòng vây" của cát. Mấy ngày trước, con tàu công suất lớn của ông Trần Văn Sơn, ở xã Tam Quan Bắc cũng bị mắc cạn, bị phá nước, gãy láp, thiệt hại ước tính trên 300 triệu đồng.

"Nguyên nhân cửa biển Tam Quan bị bồi lấp là do cát từ hòn Gành Gà mỗi khi gặp thủy triều lại chảy mạnh đổ về cửa biển tạo nên những doi nhô lên mặt biển. Đang đi trong luồng, nếu chẳng may tàu gặp con sóng lớn xô vào những doi cát này là coi như "đi đời", không gãy chân vịt, gãy bánh lái thì cũng gãy cốt, rạn nứt mạn thuyền. Mỗi lần gặp nạn như thế, chủ tàu phải bấm bụng chi ra hàng chục đến hàng trăm triệu đồng để sửa chữa. Thế nhưng, ngư dân còn mang được xác tàu về sửa chữa là may lắm rồi! Mấy năm gần đây, không ít con tàu đã bị chìm ở cửa biển khi từ ngoài khơi trở về..." - Anh Công cho hay.

Cần thêm những "tín hiệu xanh"

Trong chuyến thực tế ở cửa biển Tam Quan lần trước, tôi đã được chứng kiến những doi cát lớn đang "lấn lướt" dòng nước hẹp. Gần ngay trước mặt tôi khi đó là một chiếc tàu mắc cạn, ghếch mũi lên cát nằm chết dí tại chỗ, còn một chiếc khác phía xa đang có gần chục con người hì hục đẩy nó ra khỏi vùng nước cạn. Nói về những hệ lụy do cửa biển Tam Quan bị bồi lấp, khiến tàu thuyền ra vào khó khăn và liên tục mắc cạn, một cán bộ UBND xã Tam Quan Bắc cứ xa xót rằng, đây chính là nguyên nhân khiến cho không ít tàu ở vùng trọng điểm đánh bắt Tam Quan Bắc và các xã biển lân cận phải tìm đến các ngư trường ngoài tỉnh để làm ăn, dù ở các nơi ấy, họ phải tốn thêm nhiều khoản tiền khác như bến bãi, tài nguyên, tiền hoa hồng cho mối lái, rồi còn bị ép giá.

Nếu cửa Tam Quan được nạo vét thì chắc chắn sẽ thuận lợi cho hơn 1.000 phương tiện đánh bắt của ngư dân trong huyện Hoài Nhơn nói chung, xã Tam Quan Bắc nói riêng, trong đó có hàng trăm chiếc tàu xa bờ công suất từ 120CV trở lên. Chính quyền xã Tam Quan Bắc đã kiến nghị lên trên giúp địa phương giải quyết tình trạng cửa biển Tam Quan bị bồi lấp. Sau khi tiến hành các khâu khảo sát, Nhà nước đã đầu tư làm đê chắn sóng dài gần nửa cây số nhằm hạn chế tình trạng cát bồi lấp vào cửa biển. Vừa qua, tỉnh Bình Định cũng đổ ngân sách để nối dài đê chắn sóng thêm 400m nữa, nhưng thời gian gần đây, cát bồi lấp lại nhiều hơn trước. Đây chính là nỗi lo của địa phương, vì các tàu cá xa bờ của ngư dân thường ngại không dám vào cửa biển này mà phải cập cảng tại các cảng cá khác. Đấy là chưa kể đến một "bất cập lớn", khi những tàu cá của ngư dân muốn cho tàu về gần nhà phải thuê tàu lai dắt vào cửa biển, vừa tốn thêm chi phí lại vừa lo lắng về sự mất an toàn.

Đó là nỗi lo từ phía chính quyền, còn với ngư dân thì dù cửa biển có thế nào, họ vẫn phải dò từng con nước để ra khơi. Anh Trương Thời, chủ một tàu cá công suất lớn ở Tam Quan Bắc cho biết, để có mỗi chuyến ra khơi dài ngày, phải chuẩn bị một lượng lớn dầu, đá lạnh, gạo, nước ngọt... Vì cửa biển con nước bất thường lên xuống nên ngư dân muốn ra khơi có khi phải thức tới mấy ngày đêm liền để theo dõi con nước. Khi tàu quay về, cũng phải gọi cho người nhà để biết tình hình thủy triều nơi cửa biển mà tính toán. Đặc biệt, ngư dân rất ít khi dám cho tàu về trong đêm vì sợ đụng vào doi cát. Chúng tôi hỏi: "Có trường hợp nào đánh được nhiều cá mà quay về gặp nước cửa biển cạn chưa?". Anh Thời giãi bày: "Nhiều chớ! Rơi vào trường hợp đó, nếu không thuê tàu lai dắt vào phía trong cửa biển thì hải sản đánh bắt được bị giảm giá trị rất nhiều. Nếu bị trễ thời điểm giao hàng cho các chủ thu mua thì rắc rối mà chủ tàu phải hứng chịu sẽ không phải là nhỏ...".

Khi bài báo này chuẩn bị "lên khuôn", chúng tôi nhận được thông tin, trước những bức xúc của ngư dân, UBND tỉnh Bình Định vừa giao cho huyện Hoài Nhơn chủ trì, phối hợp với các sở, ngành có liên quan tiến hành nạo vét, thông luồng cửa biển Tam Quan. Khác với những lần trước, đợt nạo vét này sẽ mở luồng về phía bờ Bắc với kích thước luồng khá lớn (rộng 30m, dài gần 800m), khối lượng nạo vét khoảng 450 nghìn m3. Đây thực sự là "tín hiệu xanh" đối với ngư dân vì từ tháng 8 trở đi, cửa biển Tam Quan bồi lắng mạnh.

Tuy nhiên, dù gặp khó khăn, những đoàn thuyền đánh cá ở vùng biển Hoài Nhơn, trong đó có xã Tam Quan Bắc chưa bao giờ vắng bóng trên biển. Thiên nhiên không cản được khát vọng vươn khơi, bám biển của ngư dân. Họ biết cách vượt qua trở ngại, vượt qua nỗi lo cửa biển đang bị bồi lấp để hy vọng vào một ngày mai tươi sáng. Và để nỗi lo ấy vơi đi phần nào, cần thêm những "tín hiệu xanh" kịp thời hơn, bền vững hơn từ phía Nhà nước, mà dự án nạo vét quy mô lớn cửa biển Tam Quan là một bước khởi đầu...
Long Nguyễn - Văn Giang

Bình luận

ZALO