Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Chủ nhật, 18/04/2021 07:11 GMT+7

Thỏa thuận lịch sử trong việc thống nhất lực lượng quân đội các nước châu Âu

Biên phòng - 23 thành viên của Liên minh châu Âu vừa ký kết thỏa thuận hợp tác cấu trúc thường trực về quốc phòng (PESCO) tại Brussels (Bỉ). Đây được xem là thỏa thuận lịch sử trong việc thống nhất lực lượng quân đội các nước châu Âu trở thành một thể thống nhất.

wb73uj51hq-69066_801126195572837959_anh_1
 Các nước tham gia ký Thỏa thuận PESCO ngày 13-11 vừa qua. Ảnh: wyborcza.pl

Sự hình thành tất yếu

Trước đây, EU đã nhiều lần đề cập tới việc thắt chặt hợp tác quân đội song luôn vấp phải sự phản đối từ phía Anh do London không mong muốn xuất hiện một quân đội của châu Âu. Tuy nhiên, người dân Anh hồi năm ngoái đã bỏ phiếu lựa chọn rời khỏi EU trong khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump thường xuyên chỉ trích EU về vấn đề đóng góp ngân sách cho Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

“Sau cuộc bầu cử tổng thống Mỹ 2016, EU đã nhận thức rõ rằng khối này sẽ phải tự giải quyết các vấn đề của mình và do đó việc cần phải tổ chức lại theo hướng độc lập đã trở nên cấp thiết”, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Ursula von der Leyen nêu rõ. Tuy nhiên, một nguyên nhân khác lý giải EU cần nhanh chóng có một quân đội riêng là nhằm thoát khỏi sự lệ thuộc vào sự hỗ trợ của quân đội Mỹ một cách hợp thức.

Trong khi đó, chuyên gia địa chiến lược Konstantin Sokolov của Nga nhận định, việc EU chuẩn bị thành lập quân đội riêng có thể đang chuẩn bị cho những bất ổn có thể gây ảnh hưởng tới các thành viên của liên minh này. “Trong viễn cảnh có rối loạn xã hội tại một quốc gia, lực lượng cảnh sát ở đó sẽ không còn quá đáng tin cậy bởi họ vốn là công dân địa phương với bạn bè và người thân, do vậy có thể không ủng hộ chính sách của chính phủ. Họ bị ảnh hưởng bởi tình trạng lộn xộn. Tuy nhiên một lực lượng quốc tế sẽ luôn tuân theo mệnh lệnh và ít bị ảnh hưởng bởi cảm xúc từ cư dân địa phương”, ông Sokolov phân tích.

Một trang mới trong hợp tác quốc phòng châu Âu

Theo AP, 23 nước châu Âu, trừ Anh - nước đang trong quá trình đàm phán rời khỏi EU, cùng với Đan Mạch, Ireland, Bồ Đào Nha và Malta, đã ký tham gia vào thỏa thuận PESCO. Tuy nhiên, Ngoại trưởng Anh Boris Johnson cam kết sẽ hỗ trợ PESCO. Các nước thành viên EU lựa chọn không tham gia hiện nay có thể xin gia nhập sau nếu muốn.

Theo kế hoạch, PESCO sẽ chính thức được khởi động để có tính ràng buộc về mặt pháp lý trước thềm hội nghị thượng đỉnh EU vào tháng 12 tới. Đại diện Cấp cao phụ trách chính sách an ninh và đối ngoại EU Federica Mogherini hoan nghênh thỏa thuận trên là "một trang mới trong hợp tác quốc phòng châu Âu". Dự kiến, quỹ quốc phòng của EU sẽ hỗ trợ kinh phí cho PESCO 5 tỉ euro.

Thỏa thuận PESCO đặt mục tiêu thúc đẩy hợp tác quốc phòng trong EU và phát triển hệ thống vũ khí. PESCO sẽ tập trung phát triển các thiết bị quân sự mới cho EU như xe tăng hay máy bay không người lái. Các nước tham gia cũng cam kết sẽ "thường xuyên tăng ngân sách quốc phòng", dành 20% chi tiêu quốc phòng để mua sắm trang thiết bị và 2% cho nghiên cứu và phát triển công nghệ. Thỏa thuận cũng bắt buộc các nước tham gia cung cấp "hỗ trợ thực chất" cho các sứ mệnh quân sự của EU. Các nước tham gia PESCO sẽ phải tiến hành đánh giá hàng năm để đảm bảo sự tuân thủ các cam kết trong PESCO nếu không sẽ phải rời khỏi thỏa thuận này.

Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, mục tiêu của thỏa thuận nhất thể hóa quân đội EU không khác mấy so với những gì mà NATO đang hướng tới. Điều này đặt ra câu hỏi về việc những nước là thành viên của cả NATO và PESCO sẽ phải làm như thế trong trường hợp các mục tiêu của NATO và PESCO đi ngược lại với nhau.

d4jb60xkl9-69066_4782754811752163395_anh_2.1
Quân đội NATO sẽ hoạt động bên cạnh quân đội chung châu Âu khi thỏa thuận PESCO được thông qua. Ảnh: Reuters

Dù có những quan ngại trên, song các quan chức NATO lại công khai ủng hộ PESCO và tuyên bố, họ sẽ hỗ trợ cho bất kỳ kế hoạch nào nhằm tăng cường năng lực quốc phòng cho EU. Điều này cũng dễ hiểu bởi PESCO được ca ngợi sẽ giúp tăng cường hiệu quả của quân sự châu Âu bằng việc loại bỏ dư thừa, hiện đại hóa thu nhận quốc phòng và đẩy mạnh hậu cần qua các trung tâm rải rác khắp lục địa. PESCO đồng thời có ý định tổ chức huấn luyện chung. Những chi tiết được hãng thông tấn RT của Nga đánh giá có nhiều trùng hợp với nỗ lực của NATO để cải thiện đóng góp của các đồng minh châu Âu.

Các nhà lãnh đạo EU hy vọng với thỏa thuận này, EU sẽ có các lực lượng quân đội ở mỗi nước được đồng bộ hóa tốt hơn để có thể cùng nhau phản ứng trước những khủng hoảng có thể xảy ra. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng, phải mất khá nhiều thời gian mới có thể kiểm chứng được hiệu quả của PESCO. Điều này xuất phát từ việc, bản thân PESCO đã là một “cuộc chiến dai dẳng” giữa Pháp và Đức về mục tiêu cần hướng tới. Trong khi Pháp muốn thiết lập một khối dành riêng cho các quốc gia EU có khả năng đóng góp quân đội và trang thiết bị quân sự cho các chiến dịch quân sự ở cách xa châu Âu thì Đức lại ủng hộ một cách tiếp cận chung về quốc phòng cho toàn khối. Nhưng dù thế nào đi nữa, tương lai của PESCO chỉ rõ ràng sau khi các nhà lãnh đạo EU bỏ phiếu lần cuối thông qua sáng kiến này vào tháng 12 tới.

Thu Uyên

Bình luận

ZALO