Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ ba, 15/06/2021 07:49 GMT+7

Thế giới năm 2016 trước những rủi ro bất thường

Biên phòng - Sau khi trải qua một năm nhiều biến động khó lường, thế giới lại chứng kiến cuộc khủng hoảng ngoại giao giữa hai cường quốc ở khu vực Trung Đông là A-rập Xê-út và I-ran. Đây có thể là một tín hiệu xấu dự báo những diễn biến bất thường và rủi ro khó đoán sẽ diễn ra trong năm 2016. Nhiều nguy cơ đang ở mức cao hơn bao giờ hết.

Một cuộc tấn công quy mô nhằm vào Mỹ?

Những hiểm họa từ chiến lược ngày càng hung hăng của tổ chức “Nhà nước Hồi giáo” (IS) tự xưng tại I-rắc và Xy-ri đã được phản ánh phần nào qua các vụ tấn công tại Pa-ri (Pháp) và Bán đảo Xi-nai (Ai Cập) hay vụ xả súng tại Ca-li-pho-ni-a (Mỹ). Việc chính quyền Mỹ đã gia tăng đáng kể các hoạt động chống khủng bố kể từ sau sự kiện 11-9-2001 và có những biện pháp xích lại gần hơn với cộng đồng người Hồi giáo tại Mỹ khiến nguy cơ cường quốc này trở thành “nạn nhân” của một cuộc tấn công quy mô gây thương vong lớn là không nhiều.

Tuy nhiên, ảnh hưởng từ những mối đe dọa này vẫn rất lớn, nhất là trong bối cảnh nước Mỹ đang chuẩn bị bước vào cuộc bầu cử tổng thống đầy cam go. Nếu một vụ tấn công xảy ra, chưa tính đến các thiệt hại về kinh tế và lòng tin đối với các thị trường, khả năng Mỹ buộc phải đưa quân tới Xy-ri và I-rắc sẽ lớn hơn. Điều này sẽ càng làm trầm trọng thêm những căng thẳng về địa chính trị tại Trung Đông, gia tăng nguy cơ “xung đột” Nga-Mỹ và đẩy mâu thuẫn giữa Nga với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tới bờ vực thẳm. 

Xung đột Nga – NATO

Kể từ khi sáp nhập bán đảo Crưm trở về Nga, nguy cơ bùng phát một cuộc xung đột trầm trọng giữa Nga và NATO ngày càng lớn. Mặc dù căng thẳng trong những tháng gần đây đã lắng dịu phần nào, song các diễn biến liên quan tới cuộc can thiệp quân sự của Nga tại Xy-ri -với đỉnh điểm căng thẳng là vụ Thổ Nhĩ Kỳ bắn hạ máy bay Su-24 của Nga- có thể khiến xung đột Nga- NATO bùng phát bất kỳ lúc nào. Quan hệ Nga-Thổ Nhĩ Kỳ hay Nga và các nước phương Tây tuy khó có thể bị hủy hoại do vẫn còn những ràng buộc về kinh tế, song thực tế việc quân đội Nga, Mỹ, Anh và Pháp cùng đang tham chiến chồng chéo tại cùng một chiến trường, chống lại cùng một kẻ thù với vô số mục tiêu, càng đẩy nguy cơ xảy ra những vụ va chạm lên cao hơn bao giờ hết. 

Quan hệ nước lớn Mỹ - Trung

Sự “bằng mặt, không bằng lòng” giữa giới lãnh đạo hai nước Mỹ và Trung Quốc có lẽ vẫn sẽ chỉ dừng lại ở những “lời qua tiếng lại”. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng nguy cơ xảy ra những tính toán sai lầm và xung đột song phương giữa hai cường quốc này trong năm nay sẽ lớn hơn năm vừa qua.

83dvgm19xh-44082_09d31c18-a504-0772-8c62-2028e7cf3dca@yahoo.com_oUSCHINAHANDSHAKEfacebook
Quan hệ Trung - Mỹ vừa mang tính đối tác lẫn đối thủ cạnh tranh chiến lược. Ảnh: Huffingtonpost

Những động thái mang tính khiêu khích của Trung Quốc ở Biển Đông buộc Mỹ phải triển khai các cuộc tuần tra bảo vệ tự do hàng hải và hàng không trong khu vực. Trong năm 2016, Mỹ được cho là sẽ tiếp tục kế hoạch này và việc Trung Quốc phản ứng mạnh mẽ là điều không thể tránh khỏi.

Cuộc bầu cử ở Đài Loan (Trung Quốc) trong tháng 1-2016 nhiều khả năng sẽ chứng kiến sự “lên ngôi” của đảng Dân Tiến, đồng nghĩa với một mối quan hệ căng thẳng hơn giữa hai bờ Eo biển Đài Loan, và khiến vấn đề của vùng lãnh thổ này thành một trong những “điểm nóng” chi phối quan hệ Mỹ-Trung ngay trước thềm bầu cử tổng thống Mỹ. Không chỉ vậy, mâu thuẫn giữa Mỹ và Trung Quốc về các hoạt động gián điệp mạng có thể sẽ làm nảy sinh xung đột.

Tình hình Bán đảo Triều Tiên

Ngay tuần đầu tiên của năm 2016, bán đảo Triều Tiên lại “dậy sóng” khi Bình Nhưỡng tuyên bố vừa thử thành công bom nhiệt hạch (còn gọi là bom H). Đáng chú ý là vụ thử hạt nhân này làm leo thang căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên đúng lúc Mỹ phải tập trung vào khu vực Trung Đông, cụ thể là những chiến dịch ở Xy-ri và cuộc khủng hoảng ngoại giao giữa A-rập Xê-út và I-ran.

Việc Triều Tiên tiếp tục theo đuổi chương trình hạt nhân và có thể sử dụng vũ khí hạt nhân không đơn thuần là những nguy cơ mà năm 2016 phải đối mặt mà còn là những diễn biến không thể tính trước. Vụ thử hạt nhân mới đây của Triều Tiên đòi hỏi Mỹ phải có cách tiếp cận tích cực hơn để đối phó với “mối đe dọa” bị lờ là trong thời gian qua do căng thẳng leo thang tại Trung Đông. Điều này cho thấy Mỹ phải tích cực can dự tại châu Á, nơi có rất nhiều vấn đề nghiêm trọng chứ không chỉ có cuộc cạnh tranh Mỹ - Trung.

Cuộc chiến chống IS phức tạp và khó đoán

Tổ chức “Nhà nước Hồi giáo” (IS) tự xưng được xem là tổ chức khủng bố mạnh nhất và là mối đe dọa lớn nhất không chỉ ở khu vực Trung Đông mà còn với toàn cầu. Tuy nhiên, những phản ứng của quốc tế đối với sự lớn mạnh của IS trong năm qua vẫn chưa tương xứng, thiếu sự phối hợp chặt chẽ và còn chồng chéo mục đích. Sự tham chiến của Nga vào cuộc chiến chống IS ở Xy-ri đã đóng vai trò quyết định làm thay đổi tình hình. Việc Nga tiến hành các cuộc không kích nhằm vào các tuyến đường tiếp vận, các cơ sở dầu mỏ và hậu cần của IS bước đầu mang lại hiệu quả.

Trong năm 2016, vấn đề chống khủng bố IS sẽ trở nên phức tạp hơn. Các quốc gia dễ bị tấn công nhất vẫn là Pháp, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ, A-rập Xê-út, Mỹ và các nước ở khu vực Trung Đông. Tất nhiên, IS cũng sẽ gặp nhiều khó khăn lớn hơn, khi mà trọng điểm chống IS không chỉ giới hạn ở việc không kích các mục tiêu của IS trên mặt đất.

Trung Đông trước nguy cơ bất ổn mới

Trung Đông những ngày đầu năm 2016 lại trở thành “tâm bão” khi căng thẳng trong quan hệ A-rập Xê-út - I-ran bùng phát thành một cuộc khủng hoảng ngoại giao toàn diện. Những hành động “hòn bấc ném qua, hòn chì ném lại” giữa hai cường quốc ở khu vực khiến tình hình Trung Đông thêm căng thẳng và khó dự đoán.

Vụ xử tử giáo sĩ dòng Si-ai Nim-an-Nim và vụ tấn công các cơ quan đại diện ngoại giao của A-rập Xê-út tại I-ran càng làm bộc lỗ rõ mâu thuẫn vốn âm ỉ từ lâu giữa hai quốc gia chủ chốt của hai dòng Hồi giáo Xăn-ni và Si-ai đang trong cuộc cạnh tranh vai trò ảnh hưởng trong khu vực.

Kết quả là các cuộc chiến tranh ủy nhiệm giữa Iran và A-rập Xê-út có thể sẽ diễn ra trầm trọng hơn tại Xy-ri, Y-ê-men, I-rắc và có thể cả Li-băng, làm gia tăng nguy cơ đối đầu trực tiếp giữa quân đội hai nước. Hy vọng về nỗ lực thúc đẩy tiến trình hòa bình Trung Đông trong năm 2016 đã vụt tắt, và điều nguy hiểm hơn là căng thẳng leo thang giữa A-rập Xê-út và I-ran sẽ “nhấn chìm” Trung Đông.

Như Trung 

Bình luận

ZALO