Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ hai, 18/10/2021 02:59 GMT+7

Thách thức lớn trên vai tân Tổng thư ký NATO

Biên phòng - Ngày 1-10 vừa qua, cựu Thủ tướng Na Uy Gien Xtôn-ten-bớc đã chính thức nhậm chức Tổng thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng ở U-crai-na kéo dài, quan hệ Nga - NATO xấu đi nghiêm trọng, nhóm Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng đang mở rộng hoạt động ra khắp thế giới..., trách nhiệm là người chèo lái NATO của ông Gien Xtôn-ten-bớc càng quan trọng hơn bao giờ hết.

ren5_23-1.jpg
Tân Tổng thư ký NATO trong chuyến thăm Ba Lan đầu tháng 10. Ảnh: AP

Cựu Thủ tướng Gien Xtôn-ten-bớc từng làm Thủ tướng Na Uy hai lần, từ 2000-2001 và từ 2005-2013. Trong thời gian làm Thủ tướng, ông đã dẫn dắt Na Uy vượt qua những thời kỳ gian khó nhất. Người dân Na Uy và đồng nghiệp quốc tế dành cho ông nhiều sự kính trọng. Vị Tổng thư ký thứ 13 của NATO được xem là không hợp lắm với chức vụ này: Ông là nhà kinh tế không có nhiều trải nghiệm trong lĩnh vực quốc phòng và là một nhà dân chủ xã hội.

Vừa đấm, vừa xoa

Ông Xtôn-ten-bớc nhậm chức trong bối cảnh châu Âu và thế giới ngổn ngang nhiều vấn đề an ninh phức tạp, có chiều hướng diễn biến đan xen. Đấy là chưa kể vai trò của NATO đang bị hoài nghi về năng lực đối phó cũng như giải quyết những vấn đề mang tính thách thức. Sự thay đổi vị trí người lãnh đạo của NATO chắc chắn sẽ dẫn đến những thay đổi về chính sách của tổ chức quân sự này.

Việc ông Xtôn-ten-bớc đảm nhận chức vụ Tổng thư ký NATO đang làm dấy lên hy vọng về khả năng xoa dịu mối quan hệ NATO - Nga. Điều đó được thấy rõ khi tại cuộc họp báo sau lễ nhậm chức, tân Tổng thư ký NATO đã khẳng định, ông không nhìn thấy sự mâu thuẫn giữa một NATO vững mạnh và các nỗ lực nhằm xây dựng một mối quan hệ với Nga, đồng thời nhấn mạnh, trên thực tế "chỉ có một NATO vững mạnh mới có thể xây dựng mối quan hệ này".

Trong chuyến thăm Ba Lan mới đây, ông Gien Xtôn-ten-bớc một lần nữa khẳng định, NATO sẽ tôn trọng các cam kết quốc tế, trong đó có cả thỏa thuận hậu Chiến tranh lạnh với Nga về việc triển khai quân sự của phương Tây tại các quốc gia từng thuộc Liên Xô (trước đây). "Không có sự trái ngược nào giữa một NATO hùng mạnh với việc tạo dựng các quan hệ với Nga. Điều đó xuất phát từ kinh nghiệm chính trị của tôi. Na Uy là một quốc gia nhỏ bé có chung biên giới với Nga, song bất chấp điều đó, có lẽ ngay cả trong giai đoạn lạnh giá nhất của thời kỳ Chiến tranh lạnh, chúng tôi vẫn có thể hợp tác với nhau về vấn đề năng lượng, ngư nghiệp và phân định hải giới", ông Gien Xtôn-ten-bớc nói.

Thực tế, với cương vị Thủ tướng Na Uy trước đây, ông Xtôn-ten-bớc đã có mối quan hệ khá thân thiện với Mát-xcơ-va, giúp hai nước giải quyết nhiều bất đồng về biên giới trên biển cũng như miễn visa cho công dân hai nước.

Tuy nhiên, ngay sau đó, tân Tổng thư ký NATO lại đưa tuyên bố khá mạnh mẽ, trong đó nhấn mạnh, liên minh quân sự này có thể triển khai lực lượng ở bất kỳ đâu, nếu muốn, vì thỏa thuận hậu Chiến tranh lạnh đã bị làm lung lay sau hành động của Nga ở Crưm và U-crai-na. Ông Xtôn-ten-bớc cho biết: "Một trong những điều quan trọng nhất là thực thi Kế hoạch sẵn sàng hành động, một kế hoạch đầy tham vọng nhằm giúp lực lượng của chúng ta tăng cường binh sỹ và tái bố trí trang thiết bị để sẵn sàng triển khai khi cần thiết. Kế hoạch sẵn sàng hành động là một phần trong chiến lược hợp tác mở rộng của NATO nhằm giải quyết vấn đề trong một môi trường an ninh mới. Đây là thách thức chính mà tôi phải tập trung giải quyết cùng 28 nước thành viên".

Một trong những thách thức lớn khác của ông Xtôn-ten-bớc khi nắm vai trò lãnh đạo NATO là cuộc khủng hoảng ở U-crai-na. Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng này đòi hỏi những nỗ lực từ rất nhiều phía, từ Nga, phương Tây, U-crai-na và cần có thời gian để tìm ra giải pháp. U-crai-na không phải là thành viên NATO và nhiệm vụ chính của NATO là phòng vệ tập thể, tức là về mặt quân sự chứ không phải chính trị. NATO không có không gian pháp lý để có thể can thiệp trực tiếp vào U-crai-na và trên thực tế, họ cũng không hề có ý định can thiệp quân sự vào U-crai-na. Vì thế, nhìn nhận vai trò của NATO trong giải quyết khủng hoảng U-crai-na chỉ ở khía cạnh cân bằng chiến lược.

Cuộc chiến không nhân nhượng với IS

Trong bối cảnh nhóm Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng áp sát tới vùng ngoại ô Cô-ba-nê của Thổ Nhĩ Kỳ, thành phố chiến lược nằm ở cửa ngõ châu Âu, Tổng thư ký Gien Xtôn-ten-bớc tuyên bố, NATO sẽ không "bỏ rơi" Thổ Nhĩ Kỳ nếu IS tấn công dọc biên giới của nước này với Xy-ri. "Nhiệm vụ chính của NATO là "bảo vệ tất cả các nước đồng minh", trong đó có Thổ Nhĩ Kỳ, nước gia nhập liên minh vào năm 1952", ông Xtôn-ten-bớc nhấn mạnh.

Theo tân Tổng thư ký, Thổ Nhĩ Kỳ là một đồng minh NATO và trách nhiệm của NATO là bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ, biên giới của Thổ Nhĩ Kỳ. "Đây là lý do tại sao chúng tôi đã triển khai hệ thống tên lửa Patriot ở Thổ Nhĩ Kỳ để tăng cường, củng cố lực lượng phòng không cho An-ca-ra", ông Xtôn-ten-bớc khẳng định trong chuyến thăm Ba Lan. Vào đầu năm 2013, 6 hệ thống tên lửa Patriot đã được triển khai tại biên giới Thổ Nhĩ Kỳ - Xy-ri, sau khi An-ca-ra đề nghị NATO hỗ trợ tăng cường an ninh dọc biên giới dài 900km với Xy-ri.

Trước đó, Lầu Năm Góc đã đề nghị NATO tham gia vào cuộc chiến chống IS cùng với Mỹ. Trong những ngày qua, Mỹ và các đồng minh đã tiến hành nhiều cuộc không kích dữ dội vào nhiều mục tiêu của Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng ở I-rắc và Xy-ri. Theo thống kê của giới chức Lầu Năm Góc, kể từ khi phát động chiến dịch không kích IS ngày 8-8, tại I-rắc và mở rộng sang lãnh thổ Xy-ri từ ngày 23-9 đến nay, các máy bay chiến đấu của Mỹ đã tiến hành tổng cộng 1.768 vụ không kích vào các mục tiêu của IS bên trong lãnh thổ I-rắc và Xy-ri, trong đó, các máy bay chiến đấu của lực lượng đồng minh đóng góp 10% chiến dịch với 195 vụ không kích.

Ước tính, Mỹ đã phải chi khoảng 1,1 tỷ USD cho các chiến dịch quân sự chống các phiến quân IS tại I-rắc và Xy-ri kể từ khi phát động hồi giữa tháng 6 vừa qua, với chi phí trung bình 7 - 10 triệu USD/ngày. Chỉ tính riêng chi phí cho các cuộc không kích của lực lượng Hải quân và việc phóng 47 tên lửa Tô-ma-hốc bên trong lãnh thổ Xy-ri trong ngày không kích đầu tiên hôm 23-9, đã lên tới 62 triệu USD.

Dù vậy, IS vẫn tiếp tục đà tấn công và chiếm thêm một loạt các vị trí quan trọng. Do đó, việc xóa sổ IS là nhiệm vụ nặng nề đối với Tổng thư ký NATO một khi tổ chức quân sự này nhất trí sát cánh cùng với Oa-sinh-tơn trong cuộc chiến không nhân nhượng với IS.
Thu Uyên

Bình luận

ZALO