Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ sáu, 24/09/2021 12:11 GMT+7

Tập trung nguồn lực phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới

Biên phòng - Trong những năm qua, vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi, biên giới được Đảng, Nhà nước hết sức quan tâm, đưa ra nhiều chính sách ưu tiên, thể hiện qua các chương trình mục tiêu quốc gia và nhiều chính sách hỗ trợ khác, giúp vùng đồng bào DTTS, miền núi có bước phát triển toàn diện. Tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh, đời sống đồng bào được cải thiện rõ rệt. Tuy nhiên, theo báo cáo của Chính phủ, vùng này vẫn là khu vực nhiều khó khăn nhất, tỷ lệ hộ nghèo cao nhất, kinh tế - xã hội phát triển chậm nhất… Phóng viên Báo Biên phòng đã có cuộc phỏng vấn bà Cao Thị Xuân, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội về những giải pháp nâng cao hiệu quả công tác giảm nghèo vùng DTTS và miền núi trong thời gian tới.

Bà Cao Thị Xuân. Ảnh: Tiến Linh

- Trong những năm qua, công tác giảm nghèo vùng đồng bào DTTS và miền núi, biên giới đã đạt được những thành quả to lớn. Tuy nhiên, việc giảm nghèo chưa đạt yêu cầu đặt ra. Vậy, theo bà, đâu là điểm “nghẽn” kìm hãm sự phát triển của vùng này?

- Trước hết, phải khẳng định rằng, công tác giảm nghèo vùng đồng bào DTTS và miền núi, biên giới đạt được kết quả rất to lớn, mang tính lịch sử; kinh tế - xã hội, cơ sở hạ tầng, giáo dục, y tế phát triển vượt bậc, đời sống đồng bào các DTTS được nâng lên.

Tuy nhiên, qua công tác giám sát của Hội đồng Dân tộc cho thấy, đời sống của đồng bào vẫn còn khó khăn; kết quả giảm nghèo nhanh, nhưng chưa bền vững. Dân số vùng DTTS và miền núi chiếm 14,7% dân số của cả nước, nhưng tỷ lệ hộ nghèo chiếm đến 57,1% số hộ nghèo cả nước.

Nguyên nhân chính của những hạn chế này là do vùng DTTS và miền núi, biên giới, địa hình chia cắt, khí hậu khắc nghiệt; nguồn lực từ ngân sách Nhà nước dành cho các tỉnh miền núi, vùng đồng bào DTTS chưa đáp ứng nhu cầu phát triển, dẫn đến chất lượng nguồn nhân lực thấp, cơ sở hạ tầng kém phát triển, tạo “rào cản” thu hút đầu tư phát triển kinh tế - xã hội. Đặc biệt, đồng bào DTTS vẫn thiếu đất ở, đất sản xuất dẫn đến nghèo đói.

- Chính phủ cần có những giải pháp nào để đưa vùng đồng bào DTTS và miền núi, biên giới phát triển, thưa bà?

- Chính phủ, các bộ, ngành cần quan tâm nghiên cứu, ban hành cơ chế đặc thù trong đầu tư, phân bổ ngân sách Nhà nước hằng năm cho các địa phương vùng đồng bào DTTS, miền núi, khắc phục tình trạng một số chính sách được phê duyệt, nhưng bố trí không đủ nguồn lực, dẫn đến kém hiệu quả trong thực hiện. Mặt khác, trong xây dựng chính sách, phân bổ nguồn lực cần xem xét đến những đặc điểm khó khăn, đặc thù của vùng và nâng mức vốn đầu tư hằng năm cho miền núi, vùng DTTS.

Trong đó, ưu tiên bố trí nguồn vốn để đầu tư hạ tầng lưới điện, hạ tầng giao thông kết nối liên vùng, thúc đẩy vận chuyển hàng hóa, phát triển du lịch, phát triển kinh tế cửa khẩu. Đặc biệt, có biện pháp căn cơ giải quyết đất ở, đất sản xuất cho đồng bào, đây là vấn đề mấu chốt thúc đẩy giảm nghèo bền vững.

- Là đại biểu Quốc hội quan tâm đặc biệt đến đồng bào DTTS, bà đã có nhiều đóng góp xây dựng Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2030. Vậy theo bà, chương trình cần có những giải pháp nào để giải quyết khó khăn cho vùng đồng bào DTTS và miền núi?

- Tôi cho rằng, việc thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước đối với đồng bào DTTS. Theo Nghị quyết của Quốc hội về Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 thì ngân sách Trung ương sẽ bố trí tối thiểu 50 nghìn tỷ đồng, cùng với huy động nguồn lực hợp pháp từ xã hội để thực hiện những mục tiêu cơ bản như giảm tỷ lệ hộ nghèo hằng năm trên 3%; phát triển bền vững sinh kế, tăng thu nhập bình quân của người DTTS lên hơn 2 lần so với năm 2020; phấn đấu giảm trên 60% số xã, thôn đặc biệt khó khăn so với tiêu chí năm 2020...

Nhưng để đưa các dự án vào cuộc sống, tạo được chuyển biến rõ nét, thì chính sách phải đi liền với ngân sách, phải bố trí đủ nguồn lực, giải quyết những bất cập, hạn chế trong thực hiện chính sách dân tộc hiện nay, tạo cơ hội mới cho vùng DTTS và miền núi, biên giới phát triển toàn diện, bền vững, thu hẹp dần khoảng cách chênh lệch về trình độ phát triển, thu nhập của đồng bào DTTS so với bình quân chung của cả nước.

Bên cạnh đó, cần ban hành các chính sách hỗ trợ giảm nghèo theo hướng hỗ trợ có điều kiện; tăng mức hỗ trợ vay tín dụng ưu đãi có điều kiện và kéo dài thời hạn vay vốn cho một số loại hình sản xuất có chu kỳ để xóa đói, giảm nghèo cho đồng bào DTTS.

- Quốc hội đã thông qua 3 chương trình mục tiêu quốc gia cho giai đoạn 2021-2025 đều đầu tư phát triển vùng đồng bào DTTS, miền núi và biên giới. Theo bà, Chính phủ cần điều tiết thế nào để tránh chồng chéo trong thực hiện các dự án?

- Có thể khẳng định rằng, 3 chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021-2025 gồm: Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi; giảm nghèo bền vững; xây dựng nông thôn mới đều tập trung nguồn lực để thực hiện phát triển địa bàn vùng đồng bào DTTS, miền núi, khu vực biên giới, vùng bãi ngang ven biển.

Để thực hiện hiệu quả, Chính phủ đưa ra chủ trương thành lập Ban chỉ đạo, nhằm điều phối, điều tiết ngân sách; lồng ghép các dự án, tránh chồng chéo, gây thất thoát, lãng phí... Đặc biệt, tích hợp nguồn lực của 3 chương trình cho các vùng đặc biệt khó khăn để phát huy hiệu quả thực hiện các dự án, tạo ra sự đột phá trong phát triển bền vững kinh tế - xã hội ở vùng DTTS và miền núi.

BĐBP đã có nhiều mô hình hay, giúp đồng bào nghèo ở khu vực biên giới nâng cao đời sống. Ảnh: Viết Hà

- Giải quyết đất ở, đất sản xuất được xem là giải pháp căn cơ giúp đồng bào DTTS thoát nghèo bền vững. Vậy, giải pháp nào nhằm tháo gỡ vấn đề, giúp đồng bào có tư liệu sản xuất, thưa bà?

- Quá trình giám sát của Hội đồng Dân tộc cho thấy, số hộ đồng bào DTTS và miền núi thiếu đất ở, thiếu đất sản xuất vẫn đang ở mức rất lớn, là nguyên nhân của đói nghèo.

Trong khi các nông, lâm trường hiện đang quản lý diện tích đất rất lớn, nhưng sử dụng không hiệu quả. Một số diện tích đất nông, lâm trường do năng lực hoặc buông lỏng quản lý dẫn đến tranh chấp lấn chiếm, cho thuê lại; thậm chí có hiện tượng “khoán trắng” hay “phát canh thu tô” nhưng vẫn chưa được thu hồi, bàn giao lại cho người dân sản xuất.

Vì vậy, Chính phủ cần quan tâm, có những giải pháp thật căn cơ; đồng thời, đưa ra chế tài xử lý, thu hồi hiệu quả đất nông, lâm trường hoạt động không hiệu quả, bàn giao lại cho người dân sản xuất, tạo sinh kế bền vững cho đồng bào DTTS. Nếu Chính phủ không sớm có giải pháp quyết liệt xử lý thì tình trạng này vẫn lặp lại câu chuyện “giảm nghèo mà không bền vững”.

- Trân trọng cảm ơn bà!

Viết Hà (thực hiện)

Bình luận

ZALO