Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ tư, 23/09/2020 04:44 GMT+7

Số lượng và chất lượng

Biên phòng - Báo cáo kết quả sơ bộ cuộc Tổng điều tra dân số và nhà ở trung ương năm 2019 mới được công bố cho thấy, dân số Việt Nam hiện ở mức trên 96,2 triệu người, là quốc gia đông dân thứ 15 trên thế giới và thứ 3 trong khu vực Đông Nam Á.

ih2k-6a-w550
Tổ giúp việc Tiểu ban chỉ đạo điều tra dân số và nhà ở Cục Chính trị BĐBP phỏng vấn thu thập thông tin, viết phiếu điều tra từ quân nhân. Ảnh: Bích Nguyên

Báo cáo trên khiến nhiều người vui khi Việt Nam là một trong số ít các quốc gia trên thế giới khống chế thành công tốc độ gia tăng dân số với mức sinh thay thế 2,09 con được duy trì từ năm 2006 cho đến nay. Cơ cấu dân số đã thay đổi tích cực với số lượng và tỷ trọng người phụ thuộc giảm, dân số trong độ tuổi lao động tăng mạnh, Việt Nam đã bước vào thời kỳ “dân số vàng” và dự báo đạt đỉnh vào năm 2020 với số người trong độ tuổi lao động chiếm 70% dân số.

Tuy nhiên, Việt Nam là nước có mật độ dân số cao so với các nước trên thế giới và khu vực. Năm 2019, mật độ dân số Việt Nam là 290 người/km2. Hà Nội và TP Hồ Chí Minh có mật độ dân số cao gấp hơn 10 lần so với mật độ chung của cả nước.

Những chỉ số trên phản ánh một thực tế, Việt Nam vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức lớn ảnh hưởng tới sự phát triển bền vững của đất nước như: Chênh lệch mức sinh giữa các khu vực và các vùng khá lớn; tình trạng mất cân bằng giới tính tiếp tục gia tăng khi tỷ số này đã ở mức 115,1 nam/100 nữ, có nguy cơ dẫn tới nhiều hệ lụy, khủng hoảng về đời sống xã hội, hôn nhân, gia đình trong tương lai. 

Các chuyên gia cảnh báo, trong thời kỳ “dân số vàng” nhưng chúng ta lại đang song hành với giai đoạn già hóa dân số có tốc độ rất nhanh. Số người từ 60 tuổi trở lên đang chiếm khoảng 10% dân số và dự báo tỷ lệ này tăng lên 20% vào năm 2035, với khoảng 21 triệu người cao tuổi. 

Nhìn tổng thể, chất lượng dân số của Việt Nam vẫn còn thấp khi Chỉ số phát triển con người (HDI) nằm ngoài tốp 100 của các quốc gia trên thế giới. Các vấn đề về phát triển chiều cao, cân nặng, tầm vóc, sức bền thể lực của người dân... còn rất khiêm tốn so với nhiều quốc gia trong khu vực châu Á và thế giới.

Rõ ràng dân số đông, nhưng chất lượng dân số ra sao mới là điều nhiều người quan tâm. 

Những năm gần đây, chất lượng dân số nước ta được cải thiện về nhiều mặt, tuổi thọ của người dân tăng (trung bình khoảng 73,5 tuổi), tình trạng trẻ em suy dinh dưỡng, tử vong ở bà mẹ, trẻ em giảm mạnh... Nhưng thách thức đặt ra không nhỏ khi tỷ lệ hộ nghèo bình quân cả nước trên 5,35%, khoảng cách chênh lệch giàu nghèo gia tăng giữa khu vực thành thị với nông thôn, miền núi; 4.800 hộ trong tổng số 26,9 triệu hộ dân trên cả nước không có nhà ở; số người thất học trong độ tuổi ở khu vực nông thôn vẫn cao (gấp 1,7 lần so với thành thị)...

Bức tranh dân số Việt Nam đang đặt ra nhiều thách thức lớn đối với sự phát triển bền vững của đất nước, cũng như việc bảo vệ, phát triển giống nòi của dân tộc. Để bảo đảm cho khoảng từ 65-70 triệu người trong độ tuổi lao động có đủ việc làm trong thời kỳ “dân số vàng”, đòi hỏi phải triển khai hiệu quả các chiến lược, dự án phát triển kinh tế - xã hội, thu hút đầu tư, tạo việc làm, bảo đảm người có khả năng làm việc không bị thất nghiệp.

Với mục tiêu “Không để ai bị bỏ lại phía sau”, tránh được “bẫy thu nhập trung bình”, vấn đề cấp bách đặt ra là dịch chuyển cơ cấu lao động theo hướng hiện đại hóa, nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ thuật của nền sản xuất xã hội để mọi người làm việc có năng suất và thu nhập cao. Đồng thời, tiếp tục có chính sách hỗ trợ với những đối tượng khó khăn để thu hẹp chênh lệch về tiếp cận các dịch vụ cơ bản giữa các vùng, nhóm dân cư, góp phần nâng cao chất lượng dân số cả nước. 

Thanh Thảo

Bình luận

Liên kết hữu ích
ZALO