Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ hai, 10/08/2020 10:14 GMT+7

Sáng mãi "ngọn hải đăng" Huỳnh Thúc Kháng

Biên phòng - Ngày 21-4, Tỉnh ủy Quảng Ngãi đã tổ chức dâng hương tưởng niệm 70 năm Ngày mất của Quyền Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Huỳnh Thúc Kháng (21/4/1947 - 21/4/2017).

dfnv_12a
 Lễ dâng hương tưởng niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng tại di tích Trụ sở Hành chính kháng chiến Nam Trung bộ. Ảnh: Văn Chương

Chí sĩ Huỳnh Thúc Kháng sinh năm 1876, quê ở huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam. Ông từng giữ chức vụ Viện trưởng Viện Dân biểu Trung Kỳ dưới thời Pháp thuộc. Tiếng tăm về tài năng và đức độ của Huỳnh Thúc Kháng như một ngọn hải đăng. Nhiều người kính trọng và gọi Huỳnh Thúc Kháng bằng cái tên gần gũi là Cụ Huỳnh. Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, ông được Chủ tịch Hồ Chí Minh mời ra Hà Nội tham gia Chính phủ Liên hiệp lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa với chức vụ Bộ trưởng Bộ Nội vụ.

Khi giữ chức Viện trưởng Viện Dân biểu Trung kỳ, ông nghị Kháng không chấp nhận làm nghị gật mà đã đưa ra nhiều ý kiến để đấu tranh với chính quyền bảo hộ, mang lại quyền lợi cho người dân. Lúc đó, ông đã kiến nghị: "Nước có nguồn thì múc mới khỏi cạn, cây có gốc thì trái mới được thường, tài nguyên trong một xứ sinh sản có ít mà tiêu phí nhiều, thì tự nhiên ngày càng thấy khốn đốn. Xứ Trung kỳ đất hẹp dân nghèo, khai thông chậm trễ, công nghệ thì không có người Nam vì không đi đâu được, nên người khách ép uổng thế nào cũng phải chịu...".

Ngày 12-2-1927, tờ báo Tiếng Dân đã được Toàn quyền Đông Dương Alechxandre Varenne ký cho phép phát hành. Viện trưởng Viện Dân biểu Trung kỳ Huỳnh Thúc Kháng là Chủ nhiệm kiêm Chủ bút. Báo Tiếng Dân ra 2 số/tuần, vào ngày thứ Tư và thứ Bảy, tòa soạn được đặt tại Huế, gần Khâm sứ Trung kỳ. Tôn chỉ mục đích của báo Tiếng Dân là phục vụ lợi ích quốc gia, giúp chính quyền biết được nguyện vọng của người dân, tuyên truyền và hỗ trợ việc giáo dục đạo đức, tri thức, chính trị và kinh tế cho người dân Việt Nam.

Báo Tiếng Dân không chạy theo thị hiếu của tầng lớp tiểu tư sản mà tập trung phản ánh thực tại của chế độ thực dân và phong kiến đương thời. Vì vậy, dưới các mục thời sự các tỉnh còn đăng các mục: Ép dân mua rượu, kêu các về thuế, lý trưởng bị kiện, lụt, mất mùa... Báo Tiếng Dân cũng vạch trần các thủ đoạn, mưu toan của bọn quan lại, hào lý ở địa phương đã thông đồng và lợi dụng trình độ dân trí thấp để cướp đất của bà con nông dân khổ công khai hoang, lập vườn.

Chủ bút Huỳnh Thúc Kháng lấy rất nhiều bút danh để viết bài, chuyển tải tiếng nói của người dân. Có bài báo, ông đã viết lại lời của người nông dân nghèo: "Đất trồng thuốc vẫn chịu thuế như đất trồng lúa, đậu, mía, bắp kia. Còn thuốc chở đi đâu bán thì chịu thuế thương chánh, còn bán chợ nào thì có nạp thuế chợ như các thứ hàng khác. Thế là một lá thuốc từ khi trồng đến khi bán chịu đã ba lần thuế. Nay có nghị định bắt khai lãnh môn bài thì thật là thiệt hại cho nghề sinh nhai chúng tôi".

Sau 3 năm giữ chức vụ Viện trưởng Viện Dân biểu Trung kỳ, ông nghị Kháng đã đột ngột xin từ chức vì những ý kiến đề đạt của mình không được giải quyết. Hành động cương quyết này của Huỳnh Thúc Kháng càng làm chính phủ bảo hộ của Pháp lo ngại và đề phòng. Báo Tiếng Dân sau đó đã bị kiểm soát gắt gao. Khi báo phát hành phải chịu sự kiểm duyệt rất khắt khe. Tòa soạn phải nộp hai bản cho Sở Liêm phóng cùng bản dịch tiếng Pháp. Ban kiểm duyệt của Bùi Văn Cung xét duyệt xong sẽ đóng dấu cho ấn hành.

Sinh thời, chí sĩ Huỳnh Thúc Kháng từng viết trên báo Tiếng Dân về cái số của mình là "thường bị chấm đầu sổ". Từ một tù  chính trị ở nhà tù Côn Đảo, sau đó nhà yêu nước Huỳnh Thúc Kháng đắc cử Viện trưởng Viện Dân biểu Trung kỳ, rồi làm Chủ nhiệm kiêm Chủ bút báo Tiếng Dân, thường xuyên bị mật thám Pháp theo dõi vì có hành vi "gây phương hại cho nhà nước bảo hộ". Sau 16 năm hoạt động, tờ báo này đã bị đình bản vào ngày 21-4-1943, vì nhà cầm quyền xét thấy, đây là tờ báo đứng hẳn về phía nhân dân, đấu tranh bảo vệ quyền lợi, tự do, dân chủ cho người dân Việt Nam, đồng thời lên án chế độ thực dân.

Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, nhà yêu nước Huỳnh Thúc Kháng được Bác Hồ mời ra Hà Nội, tham gia Chính phủ Liên hiệp lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa với chức vụ Bộ trưởng Bộ Nội vụ. Lịch sử thường ghi lại sự kiện năm 1946, khi Bác Hồ sang Pháp dự hội nghị Fontainebleau, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Huỳnh Thúc Kháng đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh tin cậy giao trọng trách Quyền Chủ tịch nước. Trước khi đi, Bác Hồ đã căn dặn cụ: "Tôi vì nhiệm vụ quốc dân giao phó phải đi xa ít lâu, ở nhà trăm sự khó khăn nhờ cậy ở cụ cùng với anh em giải quyết. Mong cụ dĩ bất biến, ứng vạn biến".

Tháng 12 năm 1946, Huỳnh Thúc Kháng được Bác Hồ cử đi kinh lý ở Nam Trung bộ vận động nhân dân chuẩn bị kháng chiến chống Pháp. Ngày 14-4-1947, ông ốm và biết mình khó qua khỏi nên đã gửi điện cho Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ngày 19-4, chí sĩ một lòng yêu nước Huỳnh Thúc Kháng đã gửi điện đến các đảng phái, nhân sĩ, trí thức lời hiệu triệu đoàn kết xung quanh Chủ tịch Hồ Chí Minh để thực hiện thắng lợi sự nghiệp kháng chiến kiến quốc. Quyền Chủ tịch nước Huỳnh Thúc Kháng đã từ trần ngày 21-4-1947.

Văn Chương

Bình luận

Liên kết hữu ích
ZALO