Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Chủ nhật, 11/04/2021 01:12 GMT+7

Rong ruổi chợ Biển Đông

Biên phòng - Đêm xuống, đứng trên bờ biển nhìn về phía chân trời thấy vô số ánh đèn như vì sao trên biển. Đó là hàng ngàn tàu cá của ngư dân ngày ngủ, đêm thức. Giữa biển khơi tưởng chừng bình lặng, nhưng luôn ồn ào cảnh mua bán. Chợ cá trên biển bắt đầu từ lúc 21 giờ tới khi bình minh ló rạng, lan tỏa ánh vàng lấp lánh trên mặt biển xanh.

us0v_10b
Cảnh thu mua cá tấp nập trên biển. Ảnh: Lê Văn Chương

Chạm tay vào vì sao

Tàu BĐ 05292 TS rời cảng Tam Quan, tỉnh Bình Định hàng đêm để thu mua cá trên biển và tôi được dịp đồng hành để ra đường chân trời, chạm tay vào những vì sao trên biển. Chợ trên biển được hình thành từ nhu cầu của ngư dân muốn bán ngay hải sản đánh bắt còn tươi sống trên biển để có giá cao và giúp tàu neo lại ngoài biển làm thêm vài hôm. Đáp ứng nhu cầu của bà con, đội tàu thu mua hải sản kết nối liên lạc và xuôi ngược khắp biển để mua cá. 

Con tàu là một thành viên của chợ đêm trên biển nhưng lẳng lặng hành trình theo kiểu "không kèn, không trống". Đó là tàu chỉ để một bóng điện đỏ trên nóc, còn cả tàu tối mịt. Trong bóng đêm, ông thuyền trưởng Trần Văn Quang ngồi lái nhưng hơi lệch một bên người, thỉnh thoảng đưa chân lên xoay vòng lái cho tàu hướng ra khơi. Nhưng động tác nghiêng người kia liên quan đến một câu chuyện khác của một chàng ngư phủ từng nổi tiếng gan góc.

Lúc gần 21 giờ, con tàu đã đến gần tàu cá ngư dân đang chong đèn đánh lưới. Mỗi tàu đánh cá chong 30-40 bóng đèn led công suất lên đến 1.000w/bóng. Cường độ ánh sáng đó, nếu trong đất liền sẽ biến không gian xung quanh như ban ngày. Còn ở giữa biển khơi, ánh sáng dường như bị biển khơi hút cạn, chỉ còn là một vòng hào quang nho nhỏ.

Tàu thu mua lượn lờ đến gần tàu cá, nhưng các ngư dân vẫn ngó lơ không ra tín hiệu vẫy gọi bằng đèn pin, hoặc vẫy gọi trả giá. Mãi đến 21 giờ 30 phút, đột nhiên trên máy Icom phát ra tiếng người phụ nữ: "Chạy sang bên trái, chạy ra chứ đừng chạy xuống". Không hiểu tiếng người phụ nữ ở đâu, tại sao lại nhìn rõ khung cảnh trên biển?

Ông thuyền trưởng giật nẩy người, nhoài tới kéo ga cho con tàu chạy tuôn ào ào, hướng đến chiếc tàu đang trút cá. Hai tàu áp lại gần, khung cảnh mua bán lao xao. Cá cơm nhảy lách tách dưới ánh sáng rực rỡ, óng ánh như kim tuyến. Các ngư dân xếp một hàng dài để xúc cá lên tàu và tranh thủ chuyển sang một tàu cá khác. Ông thuyền trưởng Quang đu một tay vào thành tàu, sử dụng vai kẹp tiền để trao cho tàu bên cạnh. Lúc ra ánh sáng thì mới rõ, thuyền trưởng bị cụt một cánh tay.

Chen lấn giữa biển

Sau cảnh mua bán ồn ào, 2 tàu lùi lại và con tàu lại tiếp tục hải trình đến những con tàu đang lấp lánh ánh đèn khuya trên biển. Trên tàu BĐ 05292 TS có 4 ngư dân, ngoài thuyền trưởng thì 3 anh em đi bạn đều là ngư dân câu cá ngừ đại dương. Mùa cá ngừ mãn, các ngư dân đi làm công trên tàu thu mua. Đi thu mua cá cơm, ngư dân đi bạn được tính công 300.000 đồng/đêm. Còn đi thu mua cá nục, chủ tàu và bạn ăn chia theo tỷ lệ 50/50.

Ngồi trên mạn thuyền, uống cốc nước trà và ngắm cảnh biển khuya, các ngư dân cho biết, thuyền trưởng Quang từng là một ngư dân giỏi, làm gì cũng thành công. Ngư dân đi lưới giã mỗi chiếc tàu thường có ít nhất 3-4 người, nhưng ông Quang có khi chỉ đi một mình. Ông Quang chạy quanh tàu để ném lưới, chạy lái, kéo dây. Tài đi với họa. Trong một phiên lưới, cánh tay áo của ông Quang bị cuốn vào trục kéo. Do không có người phụ tắt máy nên ông Quang bị trục tời nghiến nát mất một cánh tay và từ đó phải trở về nghề thu mua cá trên biển, với một cánh tay xoay bánh lái.

Ngư dân Trần Quang Tư kể, những năm trước đây, tàu ra tận vùng giáp ranh 110 độ kinh Đông để thu mua cá. Từ tọa độ này, ngư dân có thể kết nối với các tàu cá đánh bắt ở vùng biển Hoàng Sa. Có lần tàu thu mua được một tàu ngư dân điện báo đến tọa độ khu vực ngang 110 độ kinh Đông để chở cá nục. Chiếc tàu cá của ngư dân Đề Gi tỉnh Bình Định đã hốt trúng một ổ cá nục ước chừng 90 tấn. Nếu kéo lên một lúc sẽ bị lật tàu. Vậy là cả một đội tàu thu mua 10 chiếc phải đứng xếp thành hàng dài và chờ lượt. Suốt đêm cho tới sáng, cả vùng biển này nhộn nhạo như một khu chợ nổi. Cho đến khi chiếc tàu thứ 9, 10 vào mua cá thì đã hết đêm sang ngày. Chủ tàu phải hạ giá cá 27.000 đồng/kg xuống còn 18.000 đồng/kg, vì độ tươi của cá đã giảm. 

Con tàu hành trình cắt dọc bờ, thuyền trưởng không cần nhìn định vị, mà ngó vô những gành san hô và dãy núi thấp ven biển để xác định tọa độ. Trong màn đêm, con tàu nhanh chóng lướt qua cửa biển Sa Huỳnh, Mỹ Á ra tận vùng biển Sa Kỳ của tỉnh Quảng Ngãi. Gió đêm trên biển và hơi lạnh từ hầm đá bốc lên lạnh giá. Các ngư dân pha cốc trà nóng ngồi nhâm nhi dưới ánh đèn vàng. Bữa khuya được dọn ra vội vã trên sàn tàu lúc 1 giờ sáng.

5qug_10a
Cá cơm được tính bằng đơn vị khay. Mỗi khay 12kg trừ nước còn 10kg. Ảnh: Lê Văn Chương

Cao tốc xuyên biển

Tại sao tàu đi mua cá nhưng tắt đèn lặng lẽ? Thì ra đó là do hệ quả của những đợt cạnh tranh trước đây. Thời điểm có quá nhiều tàu cá thu mua của tỉnh Quảng Ngãi và Bình Định cùng lao vào cuộc đua nên tàu mua cá phải "ẩn mình". Thuyền trưởng cho biết, "hồi đó giành giật trên biển, có hồi mấy tàu bu vô giành cá một tàu. Phức tạp nhất là khi các tàu giành mua tôm sú mẹ cõng trứng để bán cho các trại ươm tôm giống. Nhiều trận ghè nhau mẻ trán, cả một vùng biển khơi náo loạn".

Xô bồ, ồn ào, chen lấn đã qua thời, hiện nay, các chủ tàu thu mua đã có nhiều cách để tạo ra bạn hàng chung thủy. Đó là mua bán sòng phẳng, được giá, quan hệ tình cảm, cho vay mượn đầu tư làm nghề. Đối với những bến cảng mà ngư dân làm ăn lớn thì chủ tàu bỏ luôn cả tỷ đồng để đầu tư cho ngư dân một nửa con tàu để trở về bán lại sản phẩm và trừ dần vốn gốc.

Mỗi đêm tàu chỉ thu mua vài tấn cá nên hải trình có lúc đủng đỉnh, có khi quặt ngang rồi lao thục mạng. Nhiều tàu lắp máy công suất lên đến vài trăm mã lực choán hết cả hầm tàu. Khi thuyền trưởng nhích ga thì con tàu lao đi như tên bắn. Cả đêm, tàu có thể lướt đi băng băng cả trăm hải lý để cập vào nhiều tàu cá.

Ra tận biển khơi thì mới thấu hiểu cuộc sống của ngư dân phần lớn diễn ra vào ban đêm. Khi tàu thu mua cập đến thì tiếng cười, nói lao xao kèm theo vài câu chuyện tiếu lâm để xua đi cảm giác thanh vắng. Giao dịch giữa những người đàn ông giữa biển, nên việc ngã giá cũng khá nhanh gọn. Bình minh rực đỏ phía đường chân trời, những vì sao trên biển tắt, đó là lúc chợ cá mãn, tàu cá thả trôi cho ngư dân ngủ bù. Còn tàu thu mua quày quả rời biển khơi để trở về bến cũ.

Lê Văn Chương

Bình luận

ZALO