Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ ba, 28/09/2021 09:28 GMT+7

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Báo chí (sửa đổi)

Biên phòng - Ngày 5-4, Quốc hội (QH) biểu quyết thông qua Luật Báo chí (sửa đổi), với số phiếu tán thành cao 442/445 phiếu (89, 47%). Đáng chú ý, Luật này không cho phép cơ quan báo chí hoạt động theo mô hình doanh nghiệp, bởi quy định tại Luật Doanh nghiệp có nhiều điểm khác cơ bản so với cơ chế thành lập, quản lý cơ quan báo chí. Đặc biệt, Luật quy định rõ trách nhiệm và thời hạn cụ thể người đứng đầu cơ quan, tổ chức phải trả lời kiến nghị, phê bình, khiếu nại, tố cáo của công dân. Luật sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2017.

x38q_dai-tuong-ngo-xuan-lich-bam-nut
Các đại biểu QH bấm nút thông qua Luật Báo chí (sửa đổi). Ảnh: Văn Bình

Mô hình doanh nghiệp không phù hợp với hoạt động báo chí

Theo báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Báo chí (sửa đổi) quy định về cơ quan báo chí, có ý kiến đề nghị, căn cứ vào thực tiễn cuộc sống, dự thảo Luật cần quy định cụ thể ba loại hình hoạt động của cơ quan báo chí bao gồm: đơn vị được bao cấp toàn bộ kinh phí hoạt động, đơn vị sự nghiệp có thu và doanh nghiệp kinh doanh có điều kiện.

Vấn đề này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) cho rằng, khoản 1 Điều 21 dự thảo Luật quy định cơ quan báo chí hoạt động theo loại hình đơn vị sự nghiệp có thu. Nghị định 16/2015/NĐ-CP quy định cụ thể cơ chế tự chủ về tài chính đối với từng loại đơn vị sự nghiệp công bao gồm cơ chế tự chủ hoàn toàn, một phần hoặc bao cấp toàn bộ kinh phí hoạt động như ý kiến đại biểu đã nêu.

Còn về ý kiến cho phép cơ quan báo chí hoạt động theo mô hình doanh nghiệp, theo bà Nguyễn Thanh Hải, Ủy viên UBTVQH, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, giáo dục, thanh niên, thiếu niên, nhi đồng cho biết: “UBTVQH đã có Báo cáo số 1061/BC-UBTVQH13 giải trình trước QH, theo đó, cơ quan báo chí không phải là doanh nghiệp, hoạt động không nhằm mục đích kinh doanh. Hơn nữa, cơ chế thành lập, quản lý doanh nghiệp quy định tại Luật Doanh nghiệp có nhiều điểm khác cơ bản so với cơ chế thành lập, quản lý cơ quan báo chí. Như vậy, việc quy định cơ quan báo chí hoạt động theo loại hình doanh nghiệp là không phù hợp".

Ngoài ra, hiện nay số lượng cơ quan báo chí được đầu tư bằng ngân sách Nhà nước quá nhiều, cần có quy định sắp xếp lại cơ quan báo chí theo hướng tinh gọn, giảm gánh nặng ngân sách Nhà nước. UBTVQH nhận thấy, khoản 5 Điều 17 quy định điều kiện cấp giấy phép hoạt động báo chí là phải phù hợp với quy hoạch phát triển và quản lý báo chí toàn quốc... Hiện nay, Đề án quy hoạch phát triển và quản lý báo chí toàn quốc đến năm 2025 đã được Bộ Chính trị cho ý kiến và đang được hoàn thiện để Thủ tướng Chính phủ phê duyệt theo thẩm quyền nhằm sắp xếp lại hệ thống báo chí toàn quốc theo hướng thu gọn đầu mối cơ quan báo chí.

Việc đăng, phát kiến nghị, phê bình do công dân gửi đến

Liên quan đến khiếu nại tố cao gửi đến cơ quan báo chí, có ý kiến đề nghị rà soát lại quy định tại khoản 2 điều 39 cho phù hợp với quy định của Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo; có ý kiến đề nghị bổ sung quy định cụ thể về thời hạn trả lời kiến nghị, khiếu nại, tố cáo của công dân gửi đến cơ quan báo chí tại khoản 4 Điều 39.

Theo UBTVQH, vấn đề này đã chỉnh lý nội dung trên và thể hiện như dự thảo Luật. Ngoài ra, một số đại biểu cho rằng, khoản 1 Điều 12 dự thảo Luật quy định cơ quan báo chí phải đăng, phát kiến nghị, phê bình, khiếu nại, tố cáo của công dân là khó khả thi. UBTVQH nhận thấy, quyền góp ý kiến, phê bình, kiến nghị, khiếu nại, tố cáo của công dân trên báo chí là thuộc quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí đã được hiến định. Báo chí là diễn đàn để công dân thực hiện quyền đó.

Tuy nhiên, để phù hợp với thực tiễn và bảo đảm tính khả thi của Luật, khoản 1 Điều 12 dự thảo Luật quy định cơ quan báo chí đăng, phát kiến nghị, phê bình của công dân phù hợp với tôn chỉ, mục đích của cơ quan báo chí đó chứ không phải đăng phát mọi kiến nghị, phê bình do công dân gửi đến.

Nhiều đại biểu đề nghị bổ sung quy định về trách nhiệm của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền trả lời kiến nghị, phê bình, khiếu nại, tố cáo của công dân do cơ quan báo chí chuyển đến và các vấn đề công dân nêu ra trên báo chí. UBTVQH nhận thấy, khoản 2 điều 39 dự thảo Luật đã quy định trách nhiệm và thời hạn cụ thể người đứng đầu cơ quan, tổ chức phải trả lời kiến nghị, phê bình, khiếu nại, tố cáo của công dân.

Ngoài ra, dự thảo Luật quy định cả trường hợp quá thời hạn quy định mà người đứng đầu cơ quan, tổ chức không trả lời kiến  nghị, phê bình, khiếu nại, tố cáo của công dân để ràng buộc trách nhiệm của người đứng đầu của cơ quan, tổ chức đối với kiến nghị, phê bình, khiếu nại, tố cáo của công dân do báo chí chuyển đến. Hơn nữa, Luật Công chức cũng đã quy định cán bộ, công chức phải thực hiện đúng, đầy đủ và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được giao.

Quy định về việc xử lý vi phạm trong lĩnh vực báo chí (Điều 59), nhiều đại biểu đề nghị bổ sung quy định về bảo vệ nhà báo; có ý kiến đề nghị bổ sung chế tài xử lý đối với tổ chức, cá nhân cản trở hoạt động báo chí; tổ chức, cá nhân cố tình né tránh không cung cấp thông tin cho báo chí; cung cấp thông tin sai sự thật cho cơ quan báo chí. Vấn đề này, theo bà Nguyễn Thanh Hải, UBTVQH nhận thấy những nội dung này đã được quy định tại Bộ luật Dân sự, Bộ luật Hình sự, Luật Xử lý vi phạm hành chính và nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực báo chí.

Về cấp thẻ nhà báo, tiếp thu ý kiến của đại biểu, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã sửa đổi, bổ sung, chỉnh lý Điều 27 dự thảo Luật. Cụ thể, để được cấp thẻ nhà báo, người công tác tại cơ quan báo chí phải tốt nghiệp đại học trở lên; trường hợp là người dân tộc thiểu số đang thực hiện các ấn phẩm báo in, chương trình phát thanh, truyền hình, chuyên trang báo điện tử bằng tiếng dân tộc thiểu số phải có bằng tốt nghiệp cao đẳng trở lên. 

Đối với trường hợp cấp thẻ lần đầu, phải có thời gian công tác liên tục tại cơ quan báo chí đề nghị cấp thẻ từ 2 năm trở lên tính đến thời điểm xét cấp thẻ, trừ tổng biên tập tạp chí khoa học và những trường hợp khác theo quy định của pháp luật. 

Viết Hà

Bình luận

ZALO