Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Chủ nhật, 18/04/2021 06:05 GMT+7

Ổn định dân cư ở Tá Phì Chà

Biên phòng - “Xóm liều” là biệt danh người dân đặt cho điểm dân cư tự phát Tá Phì Chà, cách trung tâm xã Chung Chải (huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên) 30km. Nhiều năm qua, 78 hộ, 387 người dân tộc Mông di cư tự do đến đây chấp nhận điều kiện sống tạm bợ: Không đường, không điện, không nước sinh hoạt, không giáo dục, y tế… vì theo kế hoạch của chính quyền huyện Mường Nhé, toàn bộ người dân phải di dời ra khỏi khu vực lấn chiếm, trả lại đất rừng cho địa phương, để về các bản tái định cư theo qui hoạch của huyện.

q73j_19a
Các lực lượng chức năng tổ chức tuyên truyền, vận động nhân dân không nghe theo lời kẻ xấu, chấp hành kế hoạch tái định cư, ổn định cuộc sống. Ảnh: Long Ngũ

Bi đát vì di cư tự do

Thiếu tá Chu Ngọc Lệ, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Leng Su Sìn dẫn tôi vượt qua những ngọn đồi trọc do rừng bị chặt phá làm nương trái phép. Điểm dân cư Tá Phì Chà hiện ra trong làn sương lạnh với những dãy nhà lụp xụp, san sát bám theo con đường đất lầy lội. Gọi là nhà, thực chất chỉ là những căn lều tạm được gia cố, quây bằng bạt, bao tải dứa che chắn mưa gió. Thấy cán bộ Biên phòng, đám trẻ con vui mừng ùa ra vây quanh đồn trưởng nhận quà của cán bộ, chiến sĩ đơn vị gửi tặng.

Nhìn đám trẻ quần áo lấm lem, hớn hở chia nhau từng tập vở, cây bút, Thiếu tá Lệ cho biết, đơn vị phụ trách 2 xã Leng Su Sìn và Chung Chải địa bàn rộng, địa hình chia cắt, hiểm trở và có nhiều điểm nóng về di cư tự do, kéo theo tình trạng phá rừng, tranh chấp đất đai diễn biến hết sức phức tạp. Tá Phì Chà là một trong những điểm nhức nhối về lấn chiếm trái phép đất rừng phòng hộ suốt 5 năm qua. Toàn bộ 78 hộ đồng bào dân tộc Mông tạm trú tại đây di cư tự do từ các tỉnh Yên Bái, Sơn La vào Mường Nhé sau năm 2011. Nhiều năm không tìm được chỗ dung thân, họ phiêu dạt về đây tự ý dựng lều, mở đường mòn qua núi để liên hệ với bên ngoài.

Ghé vào ngôi nhà của anh Cứ A Lử, tôi được nghe kể về nguyên cớ khiến gia đình anh lưu lạc về vùng đất này. Sau mùa vụ thất bát do hạn hán, cuối năm 2012, gia đình anh Lử đã nghe lời rủ rê của những người truyền đạo rời bỏ nhà cửa ở Thuận Châu, Sơn La mang theo hy vọng về “miền đất hứa” Mường Nhé. Nhưng 5 năm qua, những hy vọng của gia đình anh cứ ngày một vơi dần theo cuộc sống du canh du cư, bởi đến đâu đất rừng cũng có chủ. Vợ chồng anh phải vất vả đi làm thuê nhưng được bữa sáng mất bữa tối, 2 đứa con đang tuổi đi học cũng phải nghỉ ở nhà phụ giúp bố mẹ. Muốn quay về nơi ở cũ cũng không được bởi nhà, đất, tài sản đã bán hết, về không biết sống ở đâu. Cùng nhiều gia đình chung hoàn cảnh, gia đình anh Lử “nhảy dù” vào vùng đất Tá Phì Chà.

“Trước áp lực sinh kế, các hộ dân di cư buộc phải liều lĩnh chọn cách khai hoang, lấn chiếm trái phép đất rừng để trồng ngô, lúa dù biết phá rừng là sai, là vi phạm pháp luật nhưng không phá thì không có đất sản xuất, không có cái ăn” - Cứ A Lử lý giải.

Cùng hoàn cảnh bi đát như gia đình anh Lử là cặp vợ chồng trẻ Mùa A Tính ở ngôi nhà tạm quây bằng bạt kế bên. Sau khi di cư về Tá Phì Chà, vợ chồng Tính gửi con cho các cô giáo Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học số 2 Chung Chải trông nom để hằng ngày vượt núi đi làm thuê mưu sinh qua ngày. Họ lao động quần quật, nhưng tài sản dành dụm được cũng chỉ có mấy bao thóc để cả gia đình ăn dè xẻn.

Thiếu ăn, thiếu mặc, trẻ em thất học, không được chăm sóc sức khỏe... là những gì những người dân di cư tự do, đánh liều chấp nhận trong nhiều năm qua. Những điểm dân cư tự phát như Tá Phì Chà không chỉ làm tình hình an ninh trật tự nông thôn thêm phức tạp, mà còn phá vỡ các quy hoạch phát triển kinh tế-xã hội, gây đảo lộn nhiều chương trình an sinh xã hội của địa phương.

Không mắc mưu kẻ xấu

Theo “Đề án sắp xếp, ổn định dân cư, phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên” (Đề án 79), điểm dân cư tự phát Tá Phì Chà cùng với 57 bản chia tách và thành lập mới được UBND tỉnh Điện Biên bố trí sắp xếp, ổn định dân cư. Trong đó, toàn bộ số hộ tại Tá Phí Chà sẽ được chính quyền bố trí về các bản tái định cư trong huyện Mường Nhé trước năm 2018. “Thế nhưng, ngay khi các lực lượng chức năng tiến hành khảo sát, lập kế hoạch di dời dân, những đối tượng xấu lợi dụng vấn đề “dân tộc”, “tôn giáo” đã tìm về Tá Phì Chà kích động người dân chống đối chủ trương trên” - Chủ tịch UBND xã Chung Chải, Lỳ Lòng Tá bức xúc cho biết.

Lợi dụng những khó khăn và nhận thức hạn chế của đồng bào, nhóm đối tượng xấu do Lầu A Vàng, Trưởng nhóm đạo tại Tá Phì Chà cầm đầu đã tìm mọi cách xuyên tạc chủ trương của Nhà nước, xúi giục người dân không di dời khỏi nơi ở, khiến công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư chậm tiến độ đề ra.

“Chúng tôi mong chờ từng ngày được chính quyền đưa về nơi ở mới. Vậy mà kẻ xấu lại tìm mọi cách chống đối chủ trương của Đảng rất hợp lòng dân. Chúng phao tin chính quyền lừa gạt người dân đến nơi đất cằn cỗi, không có nước sản xuất. Khi bà con tìm hiểu chỗ ở mới có cơ sở hạ tầng khang trang, giao thông thuận tiện, điều kiện sản xuất tốt hơn hẳn nơi ở cũ, chúng lại xúi giục người dân đòi nhiều tiền đền bù nhà cửa, ruộng nương mới chịu di dời. Nhiều người không nghe vì nhà ở, ruộng nương do mình lấn chiếm, xâm hại rừng, Nhà nước không xử phạt là may rồi. Bọn xấu tìm đến những hộ này đe dọa họ không được ký vào cam kết di dời nhà” - Anh Mùa A Tính kể lại.

Để đòi yêu sách phi lý, ngày 23-10, Lầu A Vàng đã khống chế, ép người dân không được cho con em đến trường để gây áp lực với chính quyền. Trước sự hung hăng của kẻ xấu, 66 học sinh ở Tá Phì Chà đang theo học tại Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học số 2 Chung Chải đã buộc phải nghỉ học.

“Theo Đề án 79, mỗi hộ dân di chuyển đến điểm bản mới sẽ được cấp 2ha đất nương để canh tác, được cấp đất ở, được hỗ trợ tiền làm nhà và vốn mua giống cây trồng, vật nuôi để bắt đầu cuộc sống mới. Kế hoạch tái định cư điểm dân cư Tá Phí Chà sẽ hoàn thành trong tháng 12-2017” - Chủ tịch xã Lỳ Lòng Tá phấn khởi khẳng định.

Ngay khi học sinh Tá Phì Chà không đến lớp, giáo viên nhà trường đã đến tận nhà các em tìm hiểu nguyên nhân và bức xúc khi biết học sinh của họ đang bị một số bậc phụ huynh nghe theo lời kẻ xấu kích động không cho các em đến trường.

Trước tình hình trên, Đồn Biên phòng Leng Su Sìn đã kịp thời phối hợp với Tổ công tác liên ngành của UBND tỉnh và chính quyền xã Chung Chải tổ chức tuyên truyền cho nhân dân Tá Phì Chà thấy rõ những yêu sách phi lý, trái pháp luật của kẻ xấu. Nhận ra âm mưu, thủ đoạn gây rối của Lầu A Vàng và đồng bọn, 45 gia đình đã đăng ký về các điểm tái định cư theo kế hoạch. Đến ngày 15-11, 44 học sinh đã được cha mẹ đưa trở lại trường học. Số học sinh còn lại thuộc 21 gia đình di dời khỏi Tá Phì Chà đợt đầu được chính quyền bố trí học tập tại các nhà trường gần điểm tái định cư ngay khi đến nơi ở mới. Thất bại trong kích động nhân dân, Lầu A Vàng và đồng bọn ngay lập tức đã trốn khỏi địa bàn.

Tá Phì Chà sau những ngày bất ổn, người dân đang hối hả, khẩn trương thu dọn nhà tạm, đồ đạc đợi xe ô tô của chính quyền đưa về nơi ở mới. 23 hộ trước đây mắc mưu  kẻ xấu đã tỉnh ngộ, tự giác lên UBND xin đăng ký về nơi tái định cư mới trong thời gian sớm nhất.

Long Ngũ

Bình luận

ZALO