Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Chủ nhật, 25/10/2020 02:25 GMT+7

Nơi nhà sàn thành... "hô theo"

Biên phòng - Một cảm giác thật bình yên giữa cộng đồng toàn người dân tộc Thái... là cảm nhận của chúng tôi khi đặt chân đến bản Hụm (xã Chiềng Xôm, thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La). Đó là một không gian xanh với những ngôi nhà sàn giữa nương vườn sum suê, bao quanh bởi tiếng suối chảy róc rách. Đây đó, những cô gái Thái xinh đẹp trong bộ trang phục truyền thống đầy màu sắc ríu rít nói cười…

441x393_10c-1.jpg
Bản làng ngày càng khang trang nhờ du lịch cộng đồng.
Làm giàu từ vốn văn hóa truyền thống

Đến bản Hụm đúng vào một ngày trời nắng đẹp, cái nắng hiếm hoi của mùa đông giữa miền Tây Bắc vàng rực nhưng không hề chói chang, được sự "kết nối" của một đồng nghiệp địa phương, chúng tôi lên ngôi nhà sàn của ông Quàng Văn Khổ, Phó Ban du lịch bản Hụm. Đây là một trong số các "hô theo" (khách sạn) - theo cách nói đùa của ông Khổ - ở bản Hụm. "Người Thái làm nhà sàn, cho dù kết cấu to nhỏ khác nhau, nhưng cầu thang chín bậc thì không thể thiếu bậc nào.

Để phục vụ du lịch, các nhà sàn trong bản Hụm bây giờ được trang bị đệm gối đầy đủ, sạch sẽ, để khách "ngủ tập thể" một cách dân dã và ấm cúng. Những ai có nhu cầu những phòng riêng, cũng đã được chủ nhà sẵn sàng bố trí..." - Ông Quàng Văn Khổ cho biết - "Bản Hụm hiện có khoảng 70% trong tổng số 128 hộ đồng bào Thái tham gia làm du lịch cộng đồng với các "món" đặc sắc như ngủ nhà sàn, ăn cơm lam, uống rượu cần, xem biểu diễn văn nghệ dân tộc Thái và đốt lửa trại giao lưu...". Theo ông Khổ, từ những lợi thế bản sắc văn hóa của người Thái, bản Hụm đang phấn đấu trở thành một bản du lịch-văn hoá cộng đồng với 100% hộ dân làm du lịch. Khách đến với bản sẽ được sống trong môi trường "toàn Thái" với những hoạt động hàng ngày của người dân, như đi nương, đi ruộng, dệt vải, quăng chài bắt cá, ngủ nhà sàn, ăn món ăn dân tộc đặc trưng và dân dã...

"Khách du lịch, nhất là người nước ngoài ưa thích đến bản Hụm vì chúng tôi còn giữ được những nét văn hóa đậm chất người Thái. Nếu bản sắc văn hóa mai một thì người ta đến làm gì nữa? Làm du lịch thế này thì càng có cơ hội cho chúng tôi giữ được bản sắc văn hóa..." - Ông Quàng Văn Phóng, Trưởng bản Hụm tâm sự, khi chúng tôi hỏi về thực trạng cùng những "cơn cớ" dẫn đến việc người Thái ở bản Hụm làm "công nghiệp không khói". Trao đổi về "độ" nhanh nhạy cũng như sự hòa nhập của người Thái bản Hụm kể từ khi bắt đầu làm du lịch, ông Phóng kể rằng, sau khi khách du lịch, nhất là khách quốc tế đến từ nhiều quốc gia như Pháp, Mỹ, Nhật Bản, Ô-xtrây-li-a, Hàn Quốc... tìm đến bản Hụm ngày một đông, nhiều người dân bản Hụm đã được xã, huyện tạo điều kiện cho đi học cách kinh doanh du lịch dưới tỉnh. "Nhờ làm du lịch, đời sống bà con bản Hụm ngày càng được nâng cao. Hầu hết các gia đình trong bản đã sắm được những tiện nghi hiện đại mà trước đây tưởng như chỉ dành cho người thành phố như ti vi, tủ lạnh, đầu kỹ thuật số, lò vi sóng, xe máy..." - Ông Phóng khoe thêm.

Riêng chị Lù Thị Chiện, hội viên phụ nữ bản Hụm thì nhớ lại những gì mà mô hình du lịch cộng đồng đã mang đến cho nhà mình cũng như dân bản: "Nhờ được học làm du lịch mà bà con người Thái ở bản Hụm đã biết giữ cho ngôi nhà của mình sạch sẽ ngắn nắp, làm công trình vệ sinh thuận tiện, các món ăn chế biến sạch sẽ, bày biện hấp dẫn. Rồi ai cũng biết học thêm vài ba câu tiếng Anh, tiếng Pháp xã giao để chào mời khách du lịch. Kinh doanh du lịch như một luồng gió mới, làm bản Hụm thay đổi từng ngày...".
434x464_10a-1.jpg
Làm món đặc sản thết đãi du khách.
"Nông thôn mới" - Cuộc sống mới

Một cảm giác bình yên đến lạ như len lỏi vào trong cơ thể, khi chúng tôi đi trên con đường "nông thôn mới" láng xi măng phẳng lỳ, rộng thênh thênh giữa bản Hụm. Hai bên đường là những ngôi nhà sàn mộc mạc nằm giữa vườn cây mơn mởn như những nét tô điểm, chấm phá làm tươi mới hơn cho một mảng màu trầm của rừng núi. Đâu đó, tiếng cười đùa vui vẻ của các cô gái trong trang phục thổ cẩm Thái, tay vác cuốc, vai đeo gùi, với những nụ cười luôn thường trực trên môi.

Với vai trò là "hướng dẫn viên", Phó Ban du lịch bản Hụm, ông Quàng Văn Khổ giới thiệu về "bức tranh" du lịch cộng đồng đang ngày càng khởi sắc của quê mình: "Trước đây, bà con vẫn nuôi gia súc, gia cầm ngay dưới nhà sàn, rất mất vệ sinh. Từ ngày làm nông thôn mới, gia súc, gia cầm đã có chuồng trại riêng. Nhà vệ sinh cũng được xây kín đáo...". "Phát triển du lịch, ông có sợ sẽ mai một bản sắc văn hóa lâu đời của người Thái không?" - Tôi hỏi và nhận được câu trả lời ngắn gọn của "nhà quản lý du lịch" đầy tâm huyết với "công cuộc thay da đổi thịt" ở quê hương: "Nhờ có khách du lịch mà phụ nữ Thái còn ngồi dệt bên khung cửi, bọn trẻ còn nhớ đến những điệu múa xòe, múa sạp...". Theo ông Khổ, chính nhờ nông thôn mới, đặc biệt là phát triển du lịch cộng đồng, "tầm nhìn" của người dân ở bản Hụm đã được nâng lên. Đồng bào đã tiến bộ rất nhiều trong các lĩnh vực làm kinh tế, vệ sinh an toàn thực phẩm, chăm sóc sức khỏe, phòng chống dịch bệnh... "Cùng với những giá trị đạt được về văn hóa - xã hội, tiến trình nông thôn mới mà đi cùng với nó là hoạt động du lịch cộng đồng, đã góp phần xóa đói, giảm nghèo, nâng cao thu nhập cho người dân bản Hụm. Đến nay, bản Hụm đã không còn hộ nghèo, thu nhập bình quân đầu người hàng năm đạt gần 15 triệu đồng..." - Ông Khổ tự hào cho biết.

Ông Khổ dẫn chúng tôi vào thăm ngôi nhà sàn văn hóa của bản Hụm, nơi mấy cụ già đang chuẩn bị một vò rượu cần để tối nay, một nhóm khách người Hàn Quốc cùng chúng tôi "giao lưu". Bên bếp lửa bập bùng, món xôi ngũ sắc, món pá pỉnh tộp nướng ướp hạt tiêu rừng, cơm lam, cua rêu suối nướng, đang được các mế, các chị chuẩn bị kỹ lưỡng. Ngừng tay chế biến món ăn, chị Lù Thị Chiện tranh thủ "tiếp thị" với khách về món "đặc sản" của người Thái bản Hụm, mà theo cách nói đùa của chị là "mê hơn tất cả". Đó chính là những đội múa xòe gồm những cô gái Thái xinh đẹp, mến khách. Theo lời chị, từ hai đội văn nghệ ban đầu, đến nay, bản Hụm đã xây dựng thêm một đội văn nghệ du lịch, từng chi hội phụ nữ cũng thành lập thêm các đội văn nghệ khác nhau. Ban ngày chân lấm tay bùn là thế, nhưng ban đêm, các sơn nữ Thái, vốn xinh tươi như đóa ban rừng, lại lung linh trong điệu múa xòe phục vụ du khách.

...Đêm đó, đội văn nghệ du lịch của bản Hụm biểu diễn rất nhiều tiết mục ca múa bằng tiếng Thái, kết thúc là màn múa sạp và mời khách cùng uống rượu cần. Trong tiếng những đoạn nứa dồn dập vỗ nhịp nhảy sạp, các mế, các chị bưng ra bình rượu cần, những cô gái Thái vít cần rượu mời khách, men rượu nung chín đôi má thiếu nữ làm không ít chàng trai ngây ngất. Khi đã lâng lâng, họ bắt đầu kéo chúng tôi vào những điệu dân vũ nồng say quanh đống lửa rạo rực lòng người. "Tiệc xòe" tàn trong cái lạnh dịu dàng hòa quyện với vị ngọt rượu cần, đưa chúng tôi vào giấc ngủ ấm áp với chăn sui, gối cỏ... Trong cơn mơ nhẹ nhàng, tôi vẫn còn nghĩ về một bản Hụm trước kia quanh năm nghèo khó, đang trên đường trở thành một địa danh du lịch nổi tiếng. Hiếm ở nơi nào trên đất nước có được sự hòa đồng giữa truyền thống và văn hóa hiện đại như thế. Và cũng hiếm ở đâu, người dân tộc lại biết cách làm du lịch giỏi và có cuộc sống lãng mạn, êm đềm đến vậy...

Hoàng Phương Uyên

Bình luận

Liên kết hữu ích
ZALO