Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ sáu, 30/07/2021 03:08 GMT+7

Những người con ưu tú trong buổi đầu xây dựng đất nước

Biên phòng - Rất nhiều người con của đất Quảng Nam - Đà Nẵng đã có những đóng góp không nhỏ vào công cuộc xây dựng Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong những năm 1945-1946. Có người là thành viên Chính phủ lâm thời, có những người là đại biểu Quốc hội khóa I, có những người không phải là đại biểu Quốc hội khóa I nhưng "họ luôn tự giác nhận và hoàn thành nhiệm vụ được giao, không đòi hỏi một chút danh, lợi, địa vị. Họ xông vào chỗ khó khăn nguy hiểm để lo việc Đảng, việc dân".

518h_6a
Bộ trưởng Lê Văn Hiến (thứ 3 từ trái qua), một trong những đảng viên đầu tiên của Cơ quan Bộ Tài chính. Ảnh: Tư liệu

Cách mạng tháng Tám thành công, Chính phủ lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thành lập, trong buổi ra mắt quốc dân đồng bào ngày 2-9-1945 gồm 15 thành viên, người xứ Quảng duy nhất tham gia Chính phủ lâm thời và sau đó là Chính phủ Liên hiệp lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là ông Lê Văn Hiến. Khi giới thiệu Bộ trưởng Tài chính Lê Văn Hiến, trong phiên họp đầu tiên của Quốc hội khóa I (ngày 2-3-1946), Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: "Đó là một nhà cách mạng lẫm liệt nhiều năm, mà cũng nhiều năm ở trong tù tội của đế quốc".

Qua đó cho thấy Bác Hồ đánh giá rất cao ông Lê Văn Hiến. Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bùng nổ, Lê Văn Hiến đóng vai trò chủ chốt trong việc tổ chức công tác kinh tế tài chính - từ việc in và phát hành tiền "Giấy bạc Cụ Hồ" đến việc lo kinh phí cho quân đội, cho các địa phương, cho các cơ quan Nhà nước, cho các hoạt động đối ngoại. Trong suốt quá trình công tác, ông đã nhận lãnh hơn 20 nhiệm vụ khác nhau trong bộ máy lãnh đạo ở Trung ương, 5 lần giữ chức Bộ trưởng và hàm Bộ trưởng. Ông còn là một trong số 7 thành viên của Ủy ban Dự thảo Hiến pháp năm 1946.

Cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội khóa I ngày 6-1-1946, Quảng Nam bầu 15 đại biểu tỉnh mình vào cơ quan quyền lực tối cao của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, gồm: Phạm Bằng, Phan Bôi, Phan Diêu, Lê Văn Hiến, Huỳnh Ngọc Huệ, Nguyễn Thế Kỷ, Nguyễn Xuân Nhĩ, Võ Sạ, Trần Tống, Phan Thao, Lâm Quang Thự, Trần Đình Tri, Trần Viện, Lê Thị Xuyến và Đinh Tựu.

Sau Tổng tuyển cử, một số đại biểu Quốc hội khóa I là người Quảng Nam - Đà Nẵng được chuyển ra công tác ở Hà Nội như ông Lê Văn Hiến; ông Phan Bôi (Hoàng Hữu Nam) - Thứ trưởng Bộ Nội vụ; bà Lê Thị Xuyến - Ủy viên Ban Thường trực Quốc hội, phụ trách Ủy ban Văn hóa-Xã hội của Quốc hội và đảm đương nhiệm vụ này cho đến khi giữ chức Chủ tịch (đầu tiên) của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (20-10-1946). Còn lại số đông đại biểu Quốc hội khóa I người Quảng vẫn ở lại làm nhiệm vụ đại biểu ở đơn vị bầu cử của mình, góp phần xây dựng chính quyền địa phương cho đến ngày toàn quốc kháng chiến như Nguyễn Xuân Nhĩ, được bầu làm Bí thư kiêm Chủ nhiệm Mặt trận Việt Minh tỉnh Quảng Nam; đặc biệt là Lâm Quang Thự, cán bộ Văn phòng Ủy ban hành chính tỉnh. Với kinh nghiệm thực tiễn công tác, Lâm Quang Thự được giao nhiệm vụ xây dựng chính quyền cấp huyện, xã trong toàn tỉnh...

Có một người Quảng không phải là đại biểu Quốc hội khóa I nhưng được mời tham gia Chính phủ Liên hiệp Kháng chiến nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, đó là Bộ trưởng Bộ Nội vụ Huỳnh Thúc Kháng. Tại phiên họp đầu tiên của Quốc hội, khi giới thiệu danh sách Chính phủ Liên hiệp để Quốc hội thông qua, Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: "Bộ Nội vụ: một người đạo đức, danh vọng mà toàn quốc dân ai cũng biết: Cụ Huỳnh Thúc Kháng". Khi Chủ tịch Hồ Chí Minh sang Pháp đàm phán, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Huỳnh Thúc Kháng được cử làm quyền Chủ tịch nước. Cụ đã hành động một cách cương quyết, vận dụng khéo léo phương châm "Dĩ bất biến, ứng vạn biến" mà Người đã căn dặn trước lúc lên đường. Cụ đã ký sắc lệnh, vận hành bộ máy Chính phủ hoạt động, quyết định nhiều việc trọng đại của đất nước, trong đó có chủ trương trấn áp bọn phản động Quốc dân đảng, tiêu biểu là vụ án Ôn Như Hầu, tiêu diệt toàn bộ bọn phản động; đồng thời cải tổ lại Chính phủ Liên hiệp Kháng chiến. Thời gian này, cụ còn là Hội trưởng Hội Liên hiệp Quốc dân Việt Nam (gọi tắt là Hội Liên Việt).

Có một người con xứ Quảng là đại biểu Quốc hội khóa I nhưng không tham gia Chính phủ Liên hiệp Kháng chiến, chỉ trực tiếp giúp việc cho Bộ trưởng Huỳnh Thúc Kháng, ông là Hoàng Hữu Nam (Phan Bôi)  - Thứ trưởng Bộ Nội vụ. Ông là người từng làm việc bên Chủ tịch Hồ Chí Minh, được Bác giao xử lý những vấn đề nóng bỏng, phức tạp trong những ngày đầu xây dựng đất nước (1945-1946) và những năm sau đó. Ngoài những lần làm việc và giao nhiệm vụ trực tiếp, từ ngày 23-12-1946 đến ngày 9-4-1947, Bác Hồ đã viết 69 lá thư, chỉ thị, có ngày 2-3 lá gửi cho Hoàng Hữu Nam. Nội dung thư là yêu cầu giải quyết những việc quan trọng, cấp bách trên các lĩnh vực chính trị, quân sự, ngoại giao... Có thư "rất mật", "tối mật", có thư "tối khẩn", Bác yêu cầu đọc xong đốt ngay. Đánh giá tài năng, đức độ của Hoàng Hữu Nam, trong một lần về thăm quê hương vào cuối năm 1946, cụ Huỳnh Thúc Kháng đã nói chuyện với cán bộ và nhân dân tỉnh Quảng Nam: "Tôi làm Bộ trưởng Bộ Nội vụ, nhưng chỉ bàn đường lối chung, công tác lớn, còn mọi việc đều do anh Hoàng Hữu Nam đảm trách giải quyết. Thanh niên bây giờ giỏi lắm, đó là lực lượng đáng tin cậy của Nhà nước cách mạng".

Tiếc rằng, cả hai ông đều mất trên đường đi công tác. Cụ Huỳnh mất ngày 21-4-1947 trong chuyến đi kinh lý miền Trung tại Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi. 3 ngày sau đó (24-4-1947), Hoàng Hữu Nam trong chuyến công tác không may chết đuối trên sông Lô. Hồ Chủ tịch vô cùng xót thương khi cùng lúc mất đi hai người cộng sự thân thiết và đắc lực. Trong Hồi ký của mình, Bộ trưởng Bộ Tài chính Lê Văn Hiến ghi: "...Hội đồng hôm nay có hai tin buồn: Cái chết của cụ Huỳnh và Nam. Cụ nói qua lịch sử chiến đấu của hai chiến sĩ trong Chính phủ, sau khi tất cả đều mặc niệm một phút. Mọi người đều cảm động trước cái chết đau thương của hai người trong lúc quốc dân đang cần nhân tài để đảm đương việc nước. Cụ Chủ tịch nói với một giọng rất đau đớn như cụ đã mất một người anh và một người con...".

Có thể thấy rằng, trong những ngày đầu xây dựng nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa non trẻ, người xứ Quảng có mặt trong mọi tổ chức, ở mọi sự kiện quan trọng trong thời khắc lịch sử đất nước. Họ luôn tự giác nhận và hoàn thành nhiệm vụ được giao, không đòi hỏi một chút danh, lợi, địa vị. Họ xông vào chỗ khó khăn nguy hiểm để lo việc Đảng, việc dân. Ngay cả lúc ở cảnh hiểm nghèo, họ cũng không hề nao núng, sẵn sàng hy sinh vì sự nghiệp cách mạng. Đó là khí chất của những người con xứ Quảng.

Lê Năng Đông

Bình luận

ZALO