Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ sáu, 25/06/2021 02:07 GMT+7

Những giá trị văn hóa mạnh mẽ của bộ tộc Teke

Biên phòng - Teke là một trong những bộ tộc lâu đời nhất tại Cộng hòa Congo. Giống như nhiều bộ tộc đang sinh sống tại Cộng hòa Congo, bộ tộc Teke bao gồm nhiều người di cư từ các quốc gia khác nhau tại Trung Phi. Bộ tộc Teke được biết đến với những giá trị văn hóa mạnh mẽ và tinh thần coi trọng gia đình trong xã hội.

Phụ nữ và đàn ông Teke trong trang phục truyền thống. Ảnh: Culturetrip

Từ “Teke” có ý nghĩa là “giao thương” trong ngôn ngữ của người Teke. Nhiều sử sách cho rằng, tên của bộ tộc Teke bắt nguồn từ thực tế họ là những thương nhân buôn bán ngô, kê và thuốc lá từ những năm 1600. Là những người di cư đầu tiên đến Congo, người Teke sinh sống tại những ngọn đồi cao bao phủ bởi các loại cây xavan và một số cây nông nghiệp. Người Teke sống bằng nghề chăn nuôi dê và gia cầm. Thực phẩm chính của họ gồm chủ yếu các loại củ: Sắn, khoai mỡ và khoai tây.

Người Teke còn theo nghề săn bắn và đánh cá. Bên cạnh đó, người Teke hay chọn những người thợ rèn lên làm tù trưởng vì đây là nghề được coi là có tầm quan trọng hàng đầu với các kỹ năng được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Tù trưởng là thành viên quan trọng nhất trong bộ tộc Teke bởi họ có vai trò thực hành các nghi lễ truyền thống và giữ gìn hòa bình trong cộng đồng. Tù trưởng sẽ giữ tất cả các lọ thuốc và xương linh vật để sử dụng trong các nghi lễ. Trong cộng đồng người Teke còn có một người được giao trọng trách phán xử, quyết định các hình phạt đối với những thành viên trong cộng đồng có hành vi vi phạm pháp luật hoặc làm điều sai trái.

Trong những năm 1800, lãnh thổ của người Teke bị thực dân Pháp đô hộ - điều này dẫn đến sự di dời của các thành viên bộ tộc và làm mất đi nhiều tập tục truyền thống của người Teke. Mãi đến năm 1960, người Teke mới giành lại được độc lập và tái xây dựng lại cuộc sống.

Giống như hầu hết các bộ tộc ở Congo, người Teke đều tin vào tâm linh. Theo đó, người Teke rất coi trọng việc thực hành các nghi lễ tôn giáo liên quan đến thờ cúng linh hồn và tổ tiên. Các nghi lễ bùa chú, hiến tế cũng được người Teke thực hành. Ngày nay, hầu hết các cộng đồng Teke vẫn có các tù trưởng bộ lạc, tuy nhiên, nhiều nghi lễ của người Teke dần mai một trong xã hội hiện đại.

Người Teke nổi tiếng với các tác phẩm nghệ thuật, đặc biệt là các tác phẩm điêu khắc mặt nạ. Mặt nạ thường được sử dụng trong các nghi lễ truyền thống như đám cưới, đám tang và lễ trưởng thành của nam thanh niên. Mặt nạ thường có hình dáng tròn dẹt với các hoa văn trừu tượng và họa tiết hình học, các đường kẻ ngang sơn màu đất, xanh lam đậm, đen, nâu. Các mặt nạ truyền thống của người Teke đều được khắc mũi hình tam giác và có khe mắt hẹp để người đeo mặt nạ có thể nhìn thấy. Mặt nạ còn được gắn lông vũ và sợi chỉ. Những chiếc mặt nạ truyền thống của người Teke thường được sử dụng trong các điệu múa truyền thống trong đám cưới, đám tang và lễ trưởng thành của nam thanh niên đội mũ trùm đầu.

Trang phục của người Teke được làm từ cây rafia - một loại cây cọ có nguồn gốc từ lục địa nhiệt đới châu Phi và Madagascar. Lá cây rafia được phơi khô để làm nón, giỏ, chiếu, quần áo. Người Teke cũng kết hợp nhiều họa tiết vào trang phục của họ như hình lông báo. Bộ tộc Teke còn có truyền thống nung đất sét trắng thành một chất sền sệt để vẽ lên mặt và cơ thể. Ngày nay, hầu hết các tập tục văn hóa truyền thống như sử dụng mặt nạ, biểu diễn các điệu múa và nghệ thuật điêu khắc vẫn còn được các thế hệ người Teke lưu giữ.

Thu Minh

Bình luận

ZALO