Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Chủ nhật, 29/11/2020 11:02 GMT+7

Người "tù trưởng" của buôn Trang

Biên phòng - Từ lâu, Trưởng thôn Ama Thiệu được coi như "tù trưởng" của buôn Trang. Ông luôn là người đi đầu trong mọi phong trào của địa phương, thường xuyên tuyên truyền cho dân làng không nghe theo lời kẻ xấu chống phá chính quyền. Đặc biệt, già Thiệu còn vận động đồng bào di dời khu nhà mồ lấy đất xây trường học và tình nguyện hiến đất nhà mình xây thêm phòng học, làm khu vui chơi cho các em học sinh.

ns4y_6a
Già Thiệu (người đứng giữa) trước ngôi trường vừa được xây dựng khang trang. Ảnh: Phạm Hoàng

Vận động làng dời mộ xây trường

Già Thiệu, tên thật là Rah Lah Dyel, năm nay 60 tuổi. Ông sinh ra và lớn lên tại buôn Trang, xã Ia Piar, huyện Phú Thiện, tỉnh Gia Lai. Từ nhỏ ông đã sống trong cảnh nghèo khó, 5 tuổi đã theo mẹ lên nương nhổ cỏ trồng bắp mưu sinh. Thấy làng mình còn nghèo, ông thường đi tìm hiểu các mô hình phát triển kinh tế để đưa về áp dụng trên mảnh đất cằn cỗi, nhằm giúp bà con phát triển kinh tế bền vững.

Già Thiệu rất ít khi nói về bản thân mình. Khi được hỏi về hành trình đi vận động bà con di dời khu nhà mồ lấy đất xây trường, chúng tôi phải mất hàng giờ ngồi thuyết phục, ông mới kể lại.

 Trước đây, trường Tiểu học Nguyễn Trãi là một ngôi nhà lá, xập xệ, xung quanh thưng ván và mái lợp bằng những miếng tôn cũ nát. Mỗi khi mưa to là ngôi trường cũng "xuôi theo chiều gió", khiến cả thầy cô và học sinh phải chạy đi trú nhờ nhà dân, vì sợ… trường sập. Cùng với đó, trong khuôn viên và xung quanh trường học là khu nhà mồ của đồng bào dân tộc Jrai được chôn ngổn ngang. Tập tục của người Jrai là chôn mộ nổi, mộ chung nên mỗi lần mở nắp quan tài để cho thêm người vào hay có người mới mất thì mùi hôi thối bốc lên, ảnh hưởng nhiều tới sức khỏe của thầy cô giáo và học sinh trong trường. Ngoài ra, theo phong tục đám ma của người Jrai được tổ chức từ 1-2 ngày bên khu nhà mồ và mời cả làng tới dự khiến các thầy cô và học sinh rất khó khăn trong việc dạy và học.

Nỗi trăn trở bao nhiêu năm của già Thiệu là phải di dời khu nhà mồ vào nghĩa trang của xã để các em học sinh có môi trường học tập tốt nhất. Nhưng thực tế lại rất khó khăn vì khu nhà mồ được đồng bào Jrai coi là "làng ma" của làng từ xa xưa. Theo quan niệm của đồng bào thì nơi đây là chỗ trú ngụ của các vị thần linh, không ai được xâm phạm nên rất khó khăn trong việc di dời.

Nhiều lần già Thiệu đã cùng với lãnh đạo huyện, xã và các ngành chức năng tổ chức các buổi họp dân để vận động buôn làng di dời khu nhà mồ, dành đất xây trường và bảo vệ sức khỏe cho người dân trong làng, nhất là các em học sinh. Nhưng vì tập tục lạc hậu từ lâu đời đè nặng lên đồng bào trong làng nên không ai đồng ý và cương quyết không chịu di dời khu nhà mồ.

Già Thiệu tâm sự với chúng tôi: "Tập tục này từ xa xưa rồi, để bà con thay đổi trong ngày một, ngày hai là rất khó, nếu ai đi ngược thì coi như chống lại cả làng. Có lần, gia đình tôi đang ngủ còn bị mấy thanh niên trong làng ném đá lớn lên mái nhà đe dọa".

Hằng ngày, già Thiệu bước ra khu nhà mồ mà lòng nặng trĩu. Ông luôn suy nghĩ làm sao thuyết phục người dân thay đổi tập tục lạc hậu để di dời khu nhà mồ, trong khi năm học mới đã cận kề. Sau bao ngày "trắng đêm" suy nghĩ, ông quyết định qua hỏi những người lớn tuổi trong làng, để hiểu được những tâm tư, nguyện vọng của bà con trong buôn làng nhằm tìm ra cách tháo gỡ.

Một thời gian sau, dân làng nguôi giận, già Thiệu đã quyết định giết con heo to nhất của gia đình và sắm chục ghè rượu để chiêu đãi cả làng. Sau nghi thức cúng lễ xong, già Thiệu dõng dạc tuyên bố trước tất cả người dân làng Trang: "Tôi sẽ dời các ngôi mộ của người thân tôi ra nghĩa trang của xã. Nếu thần linh trách tội thì gia đình tôi sẽ gánh hết và chịu mọi sự trừng phạt trước buôn làng. Việc để khu nhà mồ sát trường học sẽ ảnh hưởng rất nhiều tới sức khỏe của các em học sinh chúng ta…". Sau đó, ông cùng đại diện của buôn Trang ký cam kết, nếu trong năm nay mưa thuận gió hòa, cả buôn bình yên thì phải dời khu nhà mồ và bản cam kết được viết hai bản cho hai bên giữ và giám sát thực hiện.

Thế rồi, thời hạn một năm cũng đã tới, cả buôn Trang bình yên. Vụ Đông Xuân năm đó cũng bội thu nên dân làng ai cũng tin ông và thực hiện lời hứa di dời khu nhà mồ, trả lại mặt bằng cho nhà trường. Cùng với đó, UBND huyện Phú Thiện đã hỗ trợ 100 triệu đồng để cả làng mua bò làm nghi lễ di dời khu "làng ma" tới nghĩa trang của xã và san ủi mặt bằng để xây trường học. Mọi người dân mỗi người một tay giúp đỡ, chỉ trong 3 ngày, già Thiệu và bà con buôn Trang đã di dời 120 ngôi mộ để trả lại đất xây trường.

Những khó khăn đã được tháo gỡ, năm 2012, nhờ sự hỗ trợ của Quỹ khuyến học "Đèn Đom Đóm" ngôi trường Tiểu học Nguyễn Trãi đã được xây dựng khang trang với 8 phòng học và các phòng chức năng đạt chuẩn quốc gia. Để giúp các em học sinh có thêm sân chơi, già Thiệu còn hiến tặng thêm 2.000m2 đất mặt đường, Quốc lộ 25 của gia đình để nhà trường có đất xây dựng thêm 2 phòng học và làm khu vui chơi cho các em. Ngôi trường mới đã giúp cho các em học sinh vùng núi có điều kiện học tập tốt và tránh được những nguy hiểm vào mùa mưa bão.

Thầy Nguyễn Văn Linh, Hiệu trưởng trường Tiểu học Nguyễn Trãi cho biết: "Trường Tiểu học Nguyễn Trãi được xây dựng khang trang như hôm nay, cũng nhờ các cấp chính quyền địa phương, Quỹ "Đèn Đom Đóm" và đặc biệt là Trưởng thôn Ama Thiệu. Ông đã bỏ rất nhiều công sức tuyên truyền, vận động bà con buôn làng và gia đình mình hiến đất xây trường…".

Đưa làng thoát tà đạo

Năm 2010, Siu Pem (SN 1970, trú tại buôn Sô Ma Hang, xã Ia Peng, huyện Phú Thiện) cùng với các đối tượng như: Ksor Jơh, Siu Tak, Rmah Hội… lập đạo Pơ Khắp Brâu trái phép, tuyên truyền, lôi kéo người dân đi theo. Trong đạo Pơ Khắp Brâu, Siu Pem đã tự đưa ra những điều "luật" hết sức vô lý như: Khi người bị đau ốm không được uống thuốc hay đi bệnh viện điều trị mà chỉ ở nhà đốt nến cầu nguyện. Những người dân theo đạo không được giao du qua lại với những người theo các đạo khác.

 Biết được ý định của kẻ xấu nhằm lợi dụng lòng tin của bà con để truyền bá những tập tục lạc hậu chống phá Đảng và Nhà nước, già Thiệu đã cùng với chính quyền địa phương và các ngành chức năng triển khai các biện pháp đấu tranh nhằm vạch trần ý đồ của chúng. Mỗi tối cùng với chính quyền địa phương, già Thiệu đã tới từng nhà dân tuyên truyền cho bà con hiểu bản chất thâm độc của kẻ xấu để mọi người không nghe theo lời chúng, tập trung làm ăn phát triển kinh tế và đấu tranh tố giác tội phạm. Vào tháng 5-2015, trước sự chứng kiến của chính quyền và bà con trên địa bàn, Siu Pem đã thừa nhận những việc làm sai trái của mình.

Để bà con không làm theo lời kẻ xấu, yên tâm làm ăn xây dựng cuộc sống mới, già Thiệu còn đi tìm những giống cây phù hợp với vùng đất khô cằn của buôn làng đưa về cho bà con trồng phát triển kinh tế. Những việc làm của già Thiệu đã giúp bà con yên tâm sản xuất, nhiều người dân trong buôn đã giàu lên nhờ xây dựng các mô hình trang trại.

Ông Rcom Xuân, Phó Bí thư Đảng ủy xã Ia Piar cho biết: "Do trình độ dân trí của đồng bào dân tộc chưa cao nên dễ bị kẻ xấu lợi dụng xúi giục, kích động gây mất trật tự trị an. Nhưng nhờ có già làng Ama Thiệu luôn bám buôn làng và kết hợp với chính quyền địa phương nên đã kịp thời đấu tranh, ngăn chặn những luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch, giúp bà con phát triển kinh tế làm giàu cho gia đình".

Phạm Hoàng

Bình luận

ZALO