Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ bảy, 30/09/2023 04:40 GMT+7

Nghệ nhân "giữ hồn" dân tộc Dao Thanh Y

Nghệ nhân "giữ hồn" dân tộc Dao Thanh Y

Biên phòng - Mặc dù đã bước sang tuổi "xưa nay hiếm", nhưng nghệ nhân Trương Thị Ba, SN 1923, trú tại thôn 2, xã Bằng Cả, huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh không chỉ là người nắm giữ nhiều giá trị văn hóa phi vật thể của địa phương, mà còn có thành tích xuất sắc trong công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống dân tộc như thêu may trang phục truyền thống dân tộc, truyền dạy dân ca Dao.

 3938.gif
Nghệ nhân Trương Thị Ba đang cần mẫn thêu khăn.
Ở độ tuổi gần 90 nhưng cụ Trương Thị Ba vẫn còn minh mẫn lắm. Sớm mồ côi cha, mẹ từ nhỏ, cụ Ba được sống trong sự thương yêu, đùm bọc của ông bà ngoại. Mặc dù, không được học chữ phổ thông, nhưng cụ Ba vẫn hiểu và nói được ít nhiều. Trò chuyện với cụ, đôi lúc hai người con trai của cụ phải làm phiên dịch cho chúng tôi để hiểu rõ hơn những gì cụ muốn tâm sự.

Cụ Ba chia sẻ: "Văn hóa người Dao khác với dân tộc khác. Từ khi còn nhỏ, bà ngoại đã cho tôi biết rằng, con gái Dao 14 tuổi mà không biết thêu thùa thì không lấy được chồng. Tôi bắt học thêu từ khi đó, lúc thì học lỏm từ người lớn trong làng, lúc thì được bà ngoại dạy cho. Thấy tôi suốt ngày mê mẩn thuê thùa nên bà ngoại đã chỉ bảo cho tôi. Cũng kể từ đó, có khi tôi quên cả ăn để thêu và "say" nó lúc nào không hay". Sản phẩm thêu may do chính tay mình làm ra như khăn piêu, áo, địu..., vào những ngày hội làng, lễ cấp sắc, hát giao duyên, thêu thùa, tục cưới hỏi, cụ thường đem tặng cho con cháu và những người trong thôn, xã.

Không chỉ có duyên với thêu thùa, cụ Ba còn có tài ca hát. Năm 14 tuổi, cụ nổi tiếng gần xa là thiếu nữ có giọng hát hay. Khi ở xã, huyện hay ở tỉnh có hội, vào dịp lễ, Tết, cụ đều tham gia văn nghệ và trình diễn trang phục truyền thống. Đặc biệt, cụ là một trong bốn nghệ nhân dân gian Việt Nam đầu tiên tại Quảng Ninh được Hội Văn nghệ dân gian tỉnh trao tặng danh hiệu vào tháng 1-2010. Hiện tại, hai người con gái của cụ cũng thêu và hát rất giỏi.

Càng được đi hội diễn nhiều, cụ Ba càng cảm thấy giá trị văn hóa của dân tộc mình cần được bảo tồn và phát huy. Cụ cho biết, cuộc sống đã thay đổi đi nhiều, tuy nhiên bản sắc dân tộc là không thể đánh mất. Mình là thế hệ đi trước mà không lưu giữ được thì đời sau khó có thể phát huy được bản dắc dân tộc mình. Để bảo tồn văn hóa của người Dao Thanh Y, trong những năm qua, cụ cùng một số hội viên của xã, huyện và tỉnh sưu tầm, nghiên cứu, phổ biến, truyền dạy văn hóa, văn nghệ dân gian, nhằm gìn giữ, phát huy những tinh hoa văn hoá, văn nghệ dân gian quý báu của các dân tộc trên địa bàn tỉnh.

Hiện nay, cụ thường xuyên thêu may trang phục dân tộc và dạy miễn phí cho những ai muốn học thêu, học hát. Cụ Ba tâm niệm một điều rằng: "Mai này, cuộc sống có thế nào cũng chỉ mong con cháu hãy lưu giữ và phát huy văn hóa gốc của dân tộc mình".

Nguyễn Hậu

Bình luận

ZALO