Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ bảy, 24/07/2021 11:54 GMT+7

Ngày lễ trắng bên dòng Hậu giang

Biên phòng - Bên dòng Hậu giang, đoạn sông rộng lớn bắt đầu chảy vào đất Việt tại An Giang, cộng đồng người Chăm theo Hồi giáo lặng lẽ đón tháng chay Ramadan giống như cộng đồng lớn những tín đồ Hồi giáo trên thế giới. Năm nay, việc tiết chế bớt những nghi lễ Ramadan, không làm tháng chay quan trọng nhất trong năm của họ giảm không khí linh thiêng, ngược lại, họ cho rằng, những nguyện cầu và niềm tin bất biến, sự nghiêm khắc với bản thân và cộng đồng sẽ đẩy lùi dịch bệnh Covid-19.

Thánh đường Mas Jid Khoy Ri Yah của cộng đồng Chăm theo đạo Hồi ở huyện An Phú, tỉnh An Giang. Ảnh: TTH

Tháng lễ Ramadan là một nghi lễ cổ xưa và thiêng liêng của người Hồi giáo. Mặc dù được gọi tên thông dụng là “tháng nhịn ăn” hay “tháng chay”, nghi lễ tháng Ramadan là tín điều bắt buộc, nhưng lại được thực hiện với tinh thần tự nguyện của tín đồ đạo Hồi. Tháng Ramadan năm 2021 bắt đầu từ ngày 13-4 đến hết ngày 13-5.

Theo cách tính riêng của Hồi lịch, tháng Ramadan mỗi năm không cố định là ngày nào, chỉ dựa vào ngày trăng tròn của thời điểm bắt đầu mùa hè, khi những tín đồ Hồi giáo đã chuẩn bị sẵn sàng cho kỳ hành lễ. Người Chăm theo đạo Hồi từ 15 tuổi trở lên đều thực hiện nghiêm túc tháng ăn chay Ramadam, bởi đây là nghi lễ quan trọng nhất thể hiện sự sùng đạo của họ. Kết thúc tháng ăn chay cũng là lúc ngày lễ lớn nhất trong năm của người Chăm, Tết Roya Phik Trok mở tiệc ca hát và ăn mừng.

An Giang có 9 làng người Chăm tập trung ở 2 bên bờ sông Hậu, đầu nguồn châu thổ đồng bằng sông Cửu Long thuộc huyện An Phú và thị xã Tân Châu. Hằng năm, vào tháng lễ Ramadan, làng Chăm như một ngày hội lớn. Mỗi buổi chiều, người Chăm trưởng thành theo đạo Hồi là đàn ông thì đi tới nhà thờ hành lễ. Họ mặc trang phục màu trắng trang trọng dành riêng cho đi lễ nhà thờ và đội mũ trắng.

Phụ nữ Chăm mặc dù không đi lễ nhà thờ, nhưng họ ăn mặc trang trọng, quàng khăn san bay, khăn Mat’ra. Đứng bên này sông nhìn sang, những bộ trang phục trắng phấp phới trong gió sông Hậu như những cánh bướm nổi bật trên màu đỏ phù sa sông và màu xanh miệt vườn cây trái ven bờ. Vì thế, tháng Ramadan ở làng Chăm còn được gọi bằng cái tên đẹp là tháng lễ trắng - một hình ảnh đặc trưng và diễm lệ ở An Giang.

Trong cả tháng Ramadan, khi ban ngày còn ánh sáng mặt trời, họ không ăn uống, không làm việc mà chỉ cầu nguyện. Vào dịp lễ này, để tạ ơn, họ nhịn ăn uống để tu sửa mình, chia sẻ với đồng đạo. Khi mặt trời lặn, các tín đồ mới ăn uống và ngày hôm sau khi mặt trời lên lại tiếp tục nhịn. Với ý nghĩa nhịn ăn để gia tăng lòng biết ơn với những gì chúa trời ban cho, bao gồm cả thực phẩm, sự sống và tình thương mến, ngày lễ Ramadam sẽ trôi qua êm đềm với những ai hiểu được hàm nghĩa sâu xa của Thánh lễ.

Năm nay, tháng Ramadan trùng vào dịp dịch Covid-19 diễn biến căng thẳng, các tín đồ Hồi giáo được khuyến cáo tránh tập trung đông người ở nhà thờ, chỉ cầu nguyện ở nhà để sớm cắt đứt chuỗi lây nhiễm, nhanh chóng đưa đời sống trở lại bình thường. Lãnh đạo tỉnh An Giang, các tổ chức hội đoàn thể hằng năm vào đầu tháng Ramadan đều thăm hỏi, gặp gỡ đại diện các làng Hồi giáo Chăm Islam, chúc mừng cộng đồng Chăm bước vào tháng Ramadan, ghi nhận những đóng góp của người Chăm Islam vào sự phát triển chung của An Giang, nhưng năm nay, tất cả đều tập trung cho nhiệm vụ phòng, chống dịch Covid-19.

Trong tháng chay Ramadan, có 2 việc được đặc biệt khuyến khích các tín đồ Hồi giáo, đó là làm từ thiện và rèn luyện sức khỏe, tinh thần. Ngoài việc tiết chế bản thân, không ăn uống, tiết dục, tránh nổi giận, cãi vã, tuyệt đối không uống rượu, hút thuốc hay là sử dụng chất kích thích. Họ cho rằng, đây chính là dịp để tu sửa bản thân, sám hối và chia sẻ thực phẩm với người nghèo.

Mặc dù không ăn uống vào ban ngày, nhưng có một tín điều bắt buộc, trong 30 ngày Ramadam, người theo đạo Hồi phải làm từ thiện bằng cách chia sớt cho những người nghèo. Họ cho rằng, việc nhịn ăn uống là giúp chính mình tiết chế và tăng thêm nghị lực trước cám dỗ vật chất, đồng thời, đó là hành động cảm thông với những người còn nghèo đói, không đủ ăn còn rất nhiều trên thế gian này.

Người Hồi giáo càng giàu có, họ càng chia sẻ và làm công tác an sinh xã hội nhiều cho ngày Thánh lễ Ramadan. Việc chay tịnh lâu dần trở thành nếp sống nên người Chăm ở An Giang rất hiền hòa, ngoài việc ao ước trong cuộc đời mình một lần được đặt chân đến Thánh địa Hồi giáo, người Chăm giữ gìn tâm tính, sùng đạo và đặc biệt kiên trì chống lại cám dỗ, có tính cấu kết cộng đồng rất cao.

So với cộng đồng Hồi giáo khác trên thế giới, đồng bào Chăm theo đạo Hồi ở An Giang có phần thu mình hơn, nghiêm khắc với bản thân hơn và nghiêm ngắn trong thực hiện nghi lễ Thánh. Tôi gặp ông Du Số ở ấp Bình Ri, An Phú vào một ngày trong tháng Ramadan và ông nói, vào thời điểm này, các làng Chăm vắng ngắt như tờ. Người ta tránh làm việc để không quá tiêu hao năng lượng trong những ngày không được ăn. Ông nói, mọi người kiêng cả việc nói to tiếng, đàn ông và đàn bà không lại gần nhau cho đến ngày xả chay, kết thúc tháng Ramadan.

Một buổi trình diễn trang phục truyền thống của cộng đồng Chăm Islam An Giang. Ảnh: TTH

Cộng đồng người Chăm theo đạo Hồi không mắc tật uống rượu bê tha, đá gà, hay đánh bạc, không tham gia buôn lậu qua biên giới. Đặc biệt, trộm cắp là việc đại kị đối với người theo đạo Hồi nên cộng đồng Chăm bên dòng sông Hậu nổi tiếng thanh bình, an ninh trật tự ổn định. Bước vào tháng Ramadam, khung cảnh càng lặng lẽ hơn bao giờ hết. Chỉ có một niềm tin tuyệt đối, hướng thiện mới có thể giúp họ vượt qua tháng Ramadam thanh thản và nhẹ nhàng.

Trước đây, việc hành hương tới thánh địa Méc-ca được coi là sở nguyện lớn của một đời người đối với đồng bào Chăm Islam. Nay, bằng nhiều hình thức tuyên truyền, việc tới Thánh địa không còn là mục tiêu bất di bất dịch. Cộng đồng người Chăm có thể liên kết lại, hỗ trợ lẫn nhau để đi tới thánh địa theo sở nguyện. Nhưng nếu không thể đi thì cũng không sao. Ngay cả trong tháng Ramadam, nếu người nào phải lao động nặng nhọc, chật vật để mưu sinh thì ban ngày cũng không cần nhịn ăn. Việc sùng đạo không nhất thiết phải cứng nhắc, miễn sao sau tháng Ramadam, ai nấy đều hanh thông, cởi mở và có năng lượng tinh thần mới an lành.

An Giang hiện có hơn chục ngôi Thánh đường với kiến trúc đặc trưng màu xanh trắng của đạo Hồi. Đó là nơi sẽ diễn ra lễ hội Royal Phik Trok sau tháng chay Ramadam. Trong làng Chăm, những ngôi nhà sàn thấp bằng gỗ có rèm vải, kiến trúc nhà ở truyền thống đặc trưng của dân tộc Chăm vẫn còn rất nhiều. Lại một mùa nữa, làng Chăm đi qua tháng lễ trắng trong vẻ thanh bình hiếm có bên dòng Hậu giang.

Thúy Hằng

Bình luận

ZALO