Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ bảy, 24/07/2021 09:48 GMT+7

Nga và Iran bắt tay chống IS ở Syria

Biên phòng - Trong một động thái bất ngờ, các máy bay Tu-22M3 và Su-34 của Nga xuất phát từ căn cứ Không quân Hamedan của Iran đã tiến hành không kích các mục tiêu của nhóm khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng ở Syria. Đây cũng là lần đầu tiên máy bay Nga sử dụng một căn cứ không quân ở Iran để tấn công IS tại Syria và cũng là lần đầu tiên kể từ sau cuộc cách mạng Hồi giáo năm 1979, Iran cho phép quân đội nước ngoài sử dụng lãnh thổ của họ để hoạt động quân sự.

57b5703267400c1bcb000161
Tổng thống V.Putin và người đồng cấp Iran Hassan Rohani thắt chặt quan hệ đồng minh trong khu vực Trung Đông. Ảnh: AFP

Lợi cả đôi đường

Trong một tuyên bố, Bộ Quốc phòng Nga cho biết, trong ngày đầu tiên, các máy bay ném bom của Nga xuất phát từ căn cứ Hamedan đã đồng loạt không kích các mục tiêu của IS và tổ chức khủng bố Jabhat Al-Nusra ở ba tỉnh, thành phố Syria, gồm Aleppo, Deir Ezzor và Idlib. Các máy bay Nga đã phá hủy "5 kho chứa vũ khí, đạn dược và nhiên liệu" và một số trại huấn luyện của phong trào thánh chiến Jihad.

Bước sang ngày thứ hai, các máy bay tiêm kích Su-34 của Nga tiến hành một cuộc oanh kích với quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu của IS tại tỉnh Deir ez-Zor. Bộ Quốc phòng Nga khẳng định, chiến dịch đã thành công, các máy bay ném bom phá hủy 2 sở chỉ huy, các doanh trại huấn luyện dã chiến lớn của IS thuộc tỉnh trên, tiêu diệt hơn 150 phiến quân, trong đó có cả các tay súng nước ngoài.

Đây là lần đầu tiên kể từ sau cuộc cách mạng Hồi giáo năm 1979, Iran cho phép quân đội nước ngoài sử dụng lãnh thổ của họ để hoạt động quân sự.  Chủ tịch Quốc hội Iran Ali Larijani khẳng định, Iran "hợp tác với Nga, vì đó là đồng minh của Tehran trong những vấn đề khu vực, đặc biệt là các vấn đề Syria".

Theo các chuyên gia, sở dĩ Iran chấp nhận cho Nga mượn căn cứ Hamedan để tiến hành các cuộc không kích chống IS bởi nhiều lý do. Hiện nay, Iran và Nga đều là đồng minh thân cận của Tổng thống Syria Bashar Al-Assad. Hai nước này luôn phản đối việc phương Tây kêu gọi chính quyền của Tổng thống Bashar Al-Assad từ chức để giải quyết cuộc nội chiến kéo dài hơn 5 năm qua, vốn đã khiến hơn 290.000 người thiệt mạng. Trong nhiều năm qua, giới chức cầm quyền dòng Shiite ở Iran đã cử hàng nghìn binh lính và các tay súng, trong đó có cả các thành viên của quân đội cách mạng Iran đến Syria để củng cố vị thế của Tổng thống Bashar Al-Assad. Đối với Tehran, việc để mất đồng minh lâu năm vì cuộc nổi dậy của những người Sunni chiếm đa số ở Syria có thể làm suy yếu ảnh hưởng của mình trong khu vực. Do đó, có thể thấy rõ lý do tại sao Iran đã sốt sắng "phá lệ" để máy bay Nga cất cánh từ lãnh thổ của mình tấn công các mục tiêu của phiến quân ở Syria.

Về phía Nga, việc mượn căn cứ của Iran để tiến hành không kích sẽ có lợi hơn rất nhiều trong cuộc chiến chống IS tại Syria. Theo hãng thông tấn Fars của Iran, nếu như trước đây, để có thể không kích các mục tiêu quan trọng ở Syria, máy bay Nga phải bay từ căn cứ ở miền Nam nước này, vượt quãng đường khoảng 1.900km để thực hiện nhiệm vụ và quay về. Nhưng hiện tại, với việc sử dụng căn cứ Hamedan ở Tây Bắc Iran, những máy bay chiến đấu của Nga chỉ phải bay khoảng 640km để tiến vào Syria. Khoảng cách ngắn hơn cũng đồng nghĩa với việc tiêu tốn ít nhiên liệu hơn, mang theo lượng vũ khí lớn hơn, qua đó cho phép máy bay Nga tăng cường cường độ của các cuộc không kích nhằm vào mục tiêu của IS ở Syria.

n2q3_25b
Máy bay tiêm kích Su-34 của Nga tiến hành các cuộc không kích IS ở Syria. Ảnh: Getty

Theo nhận định của giới chuyên gia phân tích, về ngắn hạn, sự hợp tác mới nhất giữa Iran và Nga có thể là chìa khóa để giải quyết bài toán khó Aleppo, chiến địa quan trọng, nơi các bên liên quan đang chiến đấu để giành từng tấc đất. Về dài hạn, việc tăng cường hợp tác quân sự với Iran sẽ giúp Nga có thêm ảnh hưởng ở khu vực Trung Đông. Đây chẳng khác nào một mũi tên bắn trúng hai mục tiêu.

Mỹ và phương Tây lo ngại

Việc Nga sử dụng một căn cứ không quân của Iran để không kích các mục tiêu của phiến quân ở Syria đã trở thành chủ đề gây tranh cãi lớn giữa Nga và Mỹ. Trong cuộc họp báo ngày 17-8, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Mark Torner cho rằng, việc Nga sử dụng căn cứ không quân của Iran "có thể vi phạm nghiêm trọng Nghị quyết 2231 của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc" cấm cung cấp, bán và vận chuyển máy bay chiến đấu sang Iran. Ông Mark Torner cáo buộc rằng, các máy bay ném bom của Nga chủ yếu nhằm vào mục tiêu là lực lượng đối lập ôn hòa đang chiến đấu chống lại quân Chính phủ Syria chứ không phải nhằm vào IS hay các nhóm khủng bố khác!

Tuy nhiên, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov khẳng định, không có cơ sở nào cho thấy Nga đã vi phạm Nghị quyết 2231 bởi "không có chuyện bán hay cung cấp, vận chuyển máy bay sang Iran". "Trong trường hợp này, Nga không phải là một nguồn cung cấp, bán hay chuyển giao các loại máy bay chiến đấu cho Iran. Không quân Nga chỉ sử dụng lãnh thổ Iran để phục vụ cho hoạt động của máy bay chiến đấu, trong các chiến dịch chống lại khủng bố tại Syria", ông Sergei Lavrov nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov còn cho biết, Nga đang nỗ lực hợp tác với Mỹ nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng tại Syria. Theo ông, hiện hai nước đang thảo luận các cơ chế cụ thể để thực thi những thỏa thuận đã đạt được trong chuyến thăm Nga của Ngoại trưởng Mỹ John Kerry hồi tháng trước. Hai bên cũng đang thảo luận với Liên hợp quốc về khả năng mở thêm các hành lang nhân đạo ở thành phố Aleppo và các khu vực lân cận. Ngoài ra, hai bên còn đang xem xét khả năng tăng cường kiểm tra hàng hóa vận chuyển qua biên giới Thổ Nhĩ Kỳ  - Syria nhằm ngăn chặn nguồn cung cấp cho các phần tử khủng bố.

Giới phân tích nhận định, sở dĩ Mỹ và phương Tây có những lo ngại trên bởi lẽ, việc máy bay ném bom của Nga cất cánh từ căn cứ không quân của Iran báo hiệu một liên minh chớm nở, mà qua đó, dấu ấn của Quân đội Nga sẽ "in đậm hơn" trong các vấn đề khu vực. "Đây là một bước thay đổi chiến lược lớn ở Trung Đông, nhiều khả năng sẽ gây khó khăn cho các nỗ lực của Mỹ nhằm kiềm chế ảnh hưởng của Iran ở khu vực", chuyên gia Anthony Cordesman tại Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế nhận định.

Tùng Lâm

Bình luận

ZALO