Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ bảy, 26/09/2020 03:32 GMT+7

Nạn sử dụng xung điện để đánh bắt thủy sản: Vì nghèo nên phải “theo lao”

Biên phòng - Vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) nói riêng, khu vực nông thôn, ven biển ở các địa phương phía Nam nói chung, vốn nổi tiếng bởi nhiều cá, tôm và các loại thủy sản quý. Thời gian gần đây, sự gia tăng của các công cụ đánh bắt bằng xung điện không chỉ làm mất đi nguồn lợi thủy sản quý giá này, mà còn gây nên những hệ lụy khôn lường về môi trường...

tim5_19a
Công cụ đánh bắt bằng xung điện bị cơ quan chức năng tỉnh Vĩnh Long thu giữ. Ảnh: Nguyễn Long

“Hủy diệt hàng loạt”

Đêm cũng như ngày, trên sông Tiền đoạn đi qua khu vực giáp ranh giữa xã Ngũ Hiệp, huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang với xã Sơn Định, huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre, có nhiều ghe, tàu được trang bị cào điện, xiệc điện nổ máy xình xịch qua lại. Việc sử dụng cào điện, xiệc điện để đánh bắt thủy sản kiểu tận diệt đã bị các địa phương có văn bản nghiêm cấm từ lâu, nhưng đến nay vẫn còn tồn tại. Phương pháp đánh bắt này mang tính “hủy diệt hàng loạt”, vì khi dùng cào điện, xiệc điện, cá lớn, cá nhỏ, tôm, cua ở nhiều kích cỡ, thậm chí ở dạng ấu trùng xem như không thể sống sót.

Ông Ba Tâm, một người dân sống ven sông Tiền, thuộc địa bàn xã Ngũ Hiệp cho biết: “Hiện nay, ở địa phương còn rất nhiều người dân xem việc đánh bắt cá bằng phương tiện xung điện là một nghề kiếm sống. Khu vực giáp ranh giữa xã Ngũ Hiệp của Tiền Giang với xã Sơn Định thuộc tỉnh Bến Tre được xem là một trong những “túi cá tôm” của vùng, nên hoạt động này có ảnh hưởng rất lớn đến đời sống của người dân...”.

Cũng theo ông Ba Tâm, mặc dù thời gian qua, các ngành chức năng địa phương đã xử lý rất kiên quyết đối với các trường hợp đánh bắt thủy sản theo kiểu tận diệt, nhưng vì đời sống của nhiều hộ dân còn nghèo khó, không có vốn để bao hồ nuôi tôm hay làm các ngành nghề khác nên họ vẫn lén lút tìm mọi cách làm mong kiếm ít tiền trang trải cho cuộc sống. Tình trạng này không chỉ diễn ra ở Tiền Giang hay Bến Tre, mà còn phổ biến ở nhiều địa phương thuộc vùng ĐBSCL.

Anh Năm Chương, nhà ở ấp Sơn Lân (xã Sơn Định, huyện Chợ Lách, tỉnh Bến Tre) - người từng hành nghề xung điện đã được gần chục năm, cho biết: “Trước đây, tôi làm nghề giăng lưới, cắm câu, đặt lờ, nhưng từ ngày cá, tôm thưa dần mới chuyển qua xiệc điện. Biết đánh bắt hải sản như vậy là hủy diệt môi trường biển, bị pháp luật nghiêm cấm, nhưng kinh tế gia đình khó khăn quá nên phải theo...”. Còn anh Hai Phương, bạn nghề của anh Năm Chương chia sẻ: “Hành nghề xung điện có sung sướng gì đâu. Trong lúc người ta đang ngon giấc, thì chúng tôi phải lặn lội ngoài đồng, ngoài ruộng. Khi bị phát hiện, năn nỉ không được thì đành chịu, coi như rủi ro, phải sắm phương tiện mới. Cũng vì mưu sinh nên chúng tôi đã “đâm lao” rồi thì phải "theo lao" thôi...”.

Cần một “phương thuốc đặc trị”

Giống như khu vực cồn Phụng (huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre), cồn Tân Long, cồn Thới Sơn (tỉnh Tiền Giang), hiện nay, trên tuyến biển TP Hồ Chí Minh, tình trạng một số tàu, ghe sử dụng súng kích điện (loại dụng cụ có thể bắn ra luồng điện, gây tê liệt cơ thể các loài thủy sản) để đánh bắt cá tôm diễn ra rất phổ biến. Điểm nóng của các vụ việc được cơ quan chức năng ghi nhận là khu vực biển thuộc xã Long Hòa (huyện Cần Giờ), hay khu vực biển giáp ranh với vùng biển thuộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.

“Tôm, cá trúng luồng điện do súng kích điện bắn ra thường chết “bất đắc kỳ tử”, nổi lềnh bềnh trên mặt nước, người trên ghe cứ vậy vớt lên mà không ngán ngại bị lực lượng chức năng phát hiện vì hoạt động của họ diễn ra rất “êm ái”, không gây ra tiếng nổ lớn. Điều đáng chú ý là những người sử dụng súng phóng điện thường đi thành nhóm và sẵn sàng chống người thi hành công vụ khi thấy tương quan lực lượng có chênh lệch. Nếu lực lượng làm nhiệm vụ đông hơn thì họ tháo máy phát điện, dây dẫn và ống phóng, dynamo để tẩu tán ngay trước mắt lực lượng chức năng...” - Một cán bộ thuộc lực lượng bảo vệ nguồn lợi thủy sản huyện Cần Giờ cho hay.

Theo vị cán bộ này, do sản lượng đánh bắt từ súng kích điện thường khá hơn, cá tôm lại không bị ảnh hưởng như việc dùng thuốc nổ nên hiện nay, nhiều người bất chấp quy định pháp luật, sẵn sàng bỏ ra từ 15-20 triệu đồng để mua súng kích điện được nhập lậu từ Trung Quốc về bán trôi nổi trên thị trường làm “cần câu cơm”. Mới đây, lực lượng chức năng địa phương đã bắt quả tang nhiều chủ phương tiện đánh bắt thủy sản sử dụng súng kích điện để tận diệt tôm cá và các loại hải sản quý. Điển hình trong các đối tượng bị xử lý là các đối tượng Huỳnh Vũ, Nguyễn Văn Tại (cùng trú tại thị trấn Cần Thạnh, huyện Cần Giờ)...

rxaf_19b
Thủy sản đánh bắt bằng xung điện bị lực lượng Bảo vệ nguồn lợi thủy sản tỉnh Đồng Tháp tịch thu. Ảnh: Nguyễn Long

Không chỉ trên kênh rạch hay dưới sông, biển mới có các phương tiện xung điện “càn quét”, ở đồng ruộng, ao mương thuộc khu vực nông thôn tại các địa phương phía Nam, nạn sử dụng công cụ mà pháp luật nghiêm cấm này để khai thác thủy sản cũng tràn lan. Tại các xã thuộc huyện Tân Phước, tỉnh Tiền Giang, hiện vẫn còn rất nhiều người sử dụng ắc quy và xung điện để đánh bắt cá. Gần đây, trong các đợt vận động người dân tự giác giao nộp dụng cụ xung điện, cơ quan chức năng địa phương đã tiêu hủy hàng trăm bộ ắc quy và xung điện cùng vợt, lưới.

Điều đáng nói là sử dụng bộ xung điện đánh bắt cá sức hủy diệt không thua kém cào điện, xiệc điện trên ghe, nhưng lực lượng chức năng rất khó phát hiện, xử lý vì các “cá tặc” thường xuyên cơ động khắp nơi. Đáng quan ngại là gần đây, những người sử dụng xung điện còn táo tợn thò vợt điện tấn công cả những ao cá nuôi nếu phát hiện chủ ao vắng nhà...

Đặc thù của ĐBSCL cũng như khu vực nông thôn các tỉnh phía Nam là vùng sông nước, tình trạng sử dụng xung điện để đánh bắt thủy sản đã gây ra những hậu quả khôn lường, trong khi việc tuyên truyền, giáo dục pháp luật đối với các hộ dân sống và hành nghề này hiệu quả còn rất hạn chế. Có một thực tế là đã có nhiều hộ dân hiện nay muốn chuyển sang nghề khác nhưng không thể, do họ không có vốn và thu nhập bình quân mỗi ngày không đủ lo chi phí cho gia đình, bởi vậy cứ phải “theo lao” khi đã trót đâm lao vì cái nghèo khó đeo bám.

Trong khi đó, cho đến thời điểm hiện tại, nhiều địa phương chưa thực hiện được việc hỗ trợ chuyển đổi nghề cho những đối tượng chuyên làm nghề xung điện. Từ thực tế trên, cần những giải pháp mang tính “đặc trị” để ngăn chặn, tiến tới chấm dứt tình trạng sử dụng các phương tiện xung điện đánh bắt thủy sản theo kiểu tận diệt ở khu vực nông thôn, ven biển ĐBSCL nói riêng, miền Nam nói chung là rất cần thiết và cấp bách.

Nguyễn Long

Bình luận

Liên kết hữu ích
ZALO