Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ ba, 09/03/2021 11:01 GMT+7

Mục đích thật sự của cuộc gặp "Bộ tứ Normandy"

Biên phòng - Cuộc gặp của nhóm "Bộ tứ Normandy" sau nhiều nguy cơ đổ vỡ, cuối cùng cũng diễn ra tại Berlin (Đức) vào ngày 19-10. Sau cuộc gặp kéo dài 5 giờ, các nhà lãnh đạo Đức, Nga, Pháp và Ukraine đã nhất trí về lộ trình giải quyết cuộc khủng hoảng ở miền Đông Ukraine dựa trên Thỏa thuận hòa bình Minsk. Tuy nhiên, giới phân tích nghi ngờ mục đích thực sự của cuộc gặp này.

dpg8_25
Lãnh đạo nhóm "Bộ tứ Normandy" tại cuộc đàm phán hòa bình ở Minsk, tháng 2-2015. Ảnh: Reuters

Những hứa hẹn của nhóm Bộ tứ

Thủ tướng Đức Angela Merkel, Tổng thống Nga Vladimir Putin, Tổng thống Pháp Francois Hollande và Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko đã nhất trí về lộ trình tháo gỡ cuộc khủng hoảng tại Ukraine. Trước cuộc gặp, Thủ tướng Merkel cho biết, việc thực hiện Thỏa thuận Minsk cho tới nay vẫn gặp bế tắc trong nhiều vấn đề. Theo nhà lãnh đạo Đức, việc duy trì lệnh ngừng bắn cũng như các vấn đề về chính trị và nhân đạo ở miền Đông Ukraine cần được tiếp tục thúc đẩy.

Trước khi diễn ra cuộc gặp ở Berlin, các nhà lãnh đạo Đức, Pháp, Nga và Ukraine đã tiến hành điện đàm để thảo luận về cuộc gặp thượng đỉnh nhóm "Bộ tứ Normandy" cũng như tìm hướng giải quyết cho cuộc khủng hoảng ở Đông Ukraine. Trọng tâm nội dung thảo luận là tìm kiếm biện pháp thực thi thỏa thuận Minsk, duy trì lệnh ngừng bắn, rút quân khỏi khu vực giới tuyến cũng như các bước đi nhằm tiến hành bầu cử địa phương ở khu vực Donbass, miền Đông Ukraine. Theo người phát ngôn Chính phủ Đức Steffen Seibert, Thỏa thuận Minsk là công cụ duy nhất để các bên có thể thúc đẩy, tiến tới một giải pháp chính trị và hòa bình cho vấn đề Ukraine.

Tổng thống Ukraine Poroshenko cho biết, bản lộ trình dựa trên Thỏa thuận Minsk và sẽ được hoàn tất muộn nhất vào cuối tháng 11 tới. Lộ trình này sẽ đề cập các vấn đề biên giới, đường giới tuyến và việc tiếp cận của Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE), cũng như việc rút binh sĩ khỏi đường giới tuyến. Các bên cũng nhất trí mở rộng khu vực phi quân sự ở Đông Ukraine và tạo một vùng đệm an toàn rộng hơn giữa các bên xung đột. Ngoài ra, lộ trình cũng xác định phương thức thực thi Thỏa thuận Minsk.

Phía sau cánh gà

Sau cuộc gặp của nhóm "Bộ tứ Normandy", Thủ tướng Merkel cùng Tổng thống Hollande và Tổng thống Putin tiếp tục thảo luận về cuộc khủng hoảng hiện nay ở Syria. Các nhà lãnh đạo kỳ vọng, nhanh chóng tiến tới lệnh ngừng bắn lâu dài để tạo điều kiện cho các hoạt động nhân đạo ở các khu vực giao tranh.

Giới quan sát cho rằng, lãnh đạo Đức - Pháp cần gặp Tổng thống Nga Putin không phải để bàn về Ukraine, mà thực chất là muốn thảo luận về vấn đề Syria. Trước cuộc gặp ở Berlin, Điện Kremli đã thể hiện thái độ công khai nghi ngờ về mục đích của cuộc gặp do những bước đi thiếu thiện chí của châu Âu đối với Nga và cá nhân Tổng thống Putin thời gian qua. Nguyên nhân rất đơn giản là do hành động của Kiev đã không tạo hy vọng về kết quả cuộc gặp.

Tình hình tại Donbass đã "treo" hơn 18 tháng qua. Vấn đề "nóng" duy nhất là cuộc bầu cử, được ấn định vào tháng 10-2016, song Kiev lại khẳng định, lúc này không thể tiến hành bầu cử tại Donbass. Ngày 15-10, Tổng thống Ukraine Poroshenko đã đến khu vực chiến sự tại Donbass và tuyên bố: "khi gói các biện pháp an ninh còn chưa được thực hiện thì Ukraine sẽ không tiến bước trên tiến trình chính trị". Về bản chất, với tuyên bố đó, Tổng thống P. Poroshenko đã công khai từ chối thực hiện nghĩa vụ của Ukraine trong Thỏa thuận Minsk.

Tuy nhiên, đây không phải là lần đầu tiên Kiev trì hoãn bầu cử. Trước đó, kế hoạch bầu cử theo Thỏa thuận Minsk đã bị trì hoãn quá nhiều lần, nên lần này cũng không chắc đó là "hòn đá cản đường". Nhiều tháng qua, các bên phải thừa nhận rằng, Kiev không muốn (và một phần là không thể) thực hiện nghĩa vụ của họ theo Thỏa thuận Minsk. Còn phương Tây, mặc dù sau nhiều nỗ lực vẫn không thể gây sức ép buộc Tổng thống P. Poroshenko thực hiện thỏa thuận. Có lẽ, chính đây là lý do giải thích thái độ không mấy lạc quan của các bên về kết quả cuộc gặp.

Vậy vì lý do gì khiến các lãnh đạo Đức và Pháp lại nỗ lực và kiên quyết gặp Tổng thống Nga Putin? Câu trả lời quá rõ: Họ gặp nhau không phải vì vấn đề Ukraine. Thời điểm hiện tại, vấn đề quốc tế nổi cộm đang là cuộc xung đột ở Syria. Berlin, và đặc biệt là Paris phản ứng hết sức nhạy cảm về những sự kiện tại Aleppo, và họ tập trung mọi nỗ lực để gây sức ép với Moscow. Không phải tình cờ mà chuyến thăm Pháp của Tổng thống Nga Putin lại bị hủy, vì Paris muốn tập trung tiếp xúc với lãnh đạo Nga chỉ để thảo luận về tình hình Syria.

Châu Âu cũng không giấu giếm điều này, khi Ngoại trưởng Pháp Jean-Marc Ayrault tiết lộ, kế hoạch của bà Merkel và ông Hollande là thảo luận tình hình Syria trong cuộc gặp với nhà lãnh đạo Nga. Về cục diện, Pháp và Đức rõ ràng có ý đồ tiến hành cuộc gặp tại Berlin để bàn vấn đề Syria. Phương Tây tin rằng, cần phải gia tăng áp lực lên Nga để có thể giải quyết cuộc khủng hoảng nhân đạo ở thành phố Aleppo, miền Bắc Syria.

Trên thực tế, sau cuộc gặp 3 bên ở Berlin, Thủ tướng Đức Merkel và Tổng thống Pháp Hollande đã lên án các vụ không kích của không quân Syria và Nga ở Syria, đồng thời, nhấn mạnh "trách nhiệm rõ ràng" của Nga trong việc làm dịu khủng hoảng. Hai nhà lãnh đạo Đức và Pháp cũng tuyên bố không loại trừ khả năng sẽ áp đặt lệnh trừng phạt mới đối với Nga do liên quan đến việc oanh kích ở Aleppo.

Đáp lại, Nga yêu cầu liên quân chống khủng bố do Mỹ đứng đầu giải thích về các cuộc không kích mới nhất ở Syria. Trước đó, Quân đội Nga cho biết, 2 máy bay chiến đấu F-16 của Không quân Bỉ đã bị phát hiện tham gia cuộc không kích nhằm vào làng Hassajek gần Aleppo, làm 6 dân thường thiệt mạng. Moskva khẳng định, không có máy bay nào của Không quân Nga và Syria xuất hiện ở khu vực đó.

Các cuộc đàm phán ở Berlin diễn ra chỉ một ngày trước khi các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) tổ chức Hội nghị thượng đỉnh ở Brussels (Bỉ) để thảo luận vấn đề liên quan đến các biện pháp trừng phạt Nga. Thủ tướng Đức Merkel tuyên bố, nếu các cuộc không kích của Nga vào Aleppo gây ra "tội ác chiến tranh", thì các biện pháp trừng phạt tiếp theo nhằm vào Moscow có thể vẫn có hiệu lực. Trước đó, bà Merkel cũng cảnh báo rằng, rất khó có thể đạt được bước đột phá và mọi người đừng nên hy vọng phép màu từ cuộc họp lần này.

Nguyễn Trung

Bình luận

ZALO