Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ tư, 04/08/2021 12:37 GMT+7

Một ngày ở làng Chăm biên giới

Biên phòng - An Giang hiện có khoảng 30.000 người Chăm tập trung tại các huyện: An Phú, Tân Châu, Phú Tân và Châu Phú. Người Chăm trước đây đa số sống bằng nghề dệt thủ công các mặt hàng thổ cẩm mang đi bán dạo khắp các nơi trong khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Hiện nay, họ còn sinh sống bằng nhiều nghề khác như trồng trọt, chăn nuôi thủy sản, gia súc, gia cầm... Nét đặc biệt của người Chăm An Giang là theo đạo Hồi Islam, không giống người Chăm ở Ninh Thuận theo đạo Bà La Môn.

yexl_9
 Một thánh đường người Chăm vùng biên giới An Giang. Ảnh: Trương Thanh Liêm

Chúng tôi qua cầu Cồn Tiên hướng về huyện An Phú (tỉnh An Giang), nơi được xem là thủ phủ của người Chăm An Giang. Anh Danh Du Số, người dẫn đường nhắc cả đoàn: "Phong tục của người Chăm ở đây rất đa dạng, các bạn nên thận trọng việc ăn nói, nhất là không "lai rai" như những nơi khác...".

Chúng tôi tham quan khá nhiều thánh đường ở An Phú với lối kiến trúc rất đẹp, cầu kỳ, đậm nét Á Đông. Mỗi xã đều có một thánh đường riêng để người Chăm hành lễ thường xuyên. Người Chăm thực hiện rất nghiêm ngặt giáo lý, giáo luật của Hồi giáo, thực hiện các bổn phận của tín đồ như nhịn ăn tháng Ramadam, không nuôi heo, không uống rượu.

Ông Chế Lâm, ngụ huyện An Phú kể thêm: "Chúng tôi đến thánh đường  làm lễ trưa thứ sáu hằng tuần. Tín đồ là nam đều tắm rửa sạch sẽ, y phục chỉnh tề. Tín đồ nữ được hành lễ tại nhà...".

Dọc theo các tuyến đường của các làng Chăm, chúng tôi bắt gặp khá nhiều nhà văn hóa để người dân sinh hoạt, vui chơi, giải trí. Có rất nhiều chiếc xe lưu động bán nhiều loại hàng hóa, thực phẩm ăn uống, hàng tiêu dùng, nhiều nhất vẫn là hàng thổ cẩm rất bắt mắt, mà người bán lẫn người mua đều là người Chăm. Càng lý thú  hơn khi bắt gặp vẻ đẹp rất duyên dáng và kín đáo của phụ nữ Chăm bởi những chiếc khăn che mặt và những bộ trang phục truyền thống. Chúng tôi cũng cảm thấy rất thích thú khi bắt gặp những chiếc "xà rông" đầy màu sắc mà đàn ông Chăm sử dụng hằng ngày lẫn ngày lễ.

Vùng biên giới Khánh Bình khá oi bức. Tình hình buôn lậu tại đây không còn sôi động như trước. Ông Danh Kon, 80 tuổi, ngụ xã Khánh An, cho biết "... Lúc trước, tình trạng buôn lậu thuốc lá ở đây diễn ra thường xuyên, rất phức tạp, nhưng từ khi BĐBP và Quản lý thị trường ra quân ráo riết nên tình hình có phần lắng dịu hơn...".

Ông Danh Kon còn kể cho chúng tôi nghe về chuyện thời kỳ chiến tranh biên giới Tây Nam, bọn Pôn Pốt - Iêng Xa Ry tràn qua đây bắn giết cướp bóc, bộ đội Việt Nam đánh trả quyết liệt, người Chăm vùng biên giới này phải sơ tán khắp nơi. Giờ thì khác rồi. Họ luôn cảnh giác trước âm mưu phá hoại của kẻ thù xuyên tạc tình đoàn kết, hữu nghị Việt Nam - Campuchia, chia rẽ các dân tộc anh em sinh sống trên địa bàn.

Hầu hết người Chăm ở An Phú thường ở nhà sàn, phía bên dưới dùng làm nơi chứa dụng cụ lao động, lúa thóc và các vật liệu khác. Bên trên để sinh hoạt gia đình, trong đó có rất nhiều bộ kinh thánh. Đa phần người Chăm ở đây không cất nhà to rộng dù thừa khả năng về kinh tế. Nhiều người Chăm cho biết, đó cũng là nét văn hóa rất lâu đời và mang tính tiết kiệm của dân tộc họ (?). Cùng với đó, người Chăm rất quý trọng tình nghĩa xóm làng, dòng tộc, sẵn sàng giúp đỡ nhau khi có hữu sự, nhất là trong việc hùn vốn để phát triển sản xuất.

Chúng tôi hành hương về Búng Bình Thiên mà người dân còn gọi là Hồ Nước Trời, nơi được xem là "Biển Hồ" đất phương Nam với diện tích hàng chục ngàn héc ta với hàng trăm loại thủy sản quý hiếm. Xung quanh hồ này có rất nhiều gia đình người Chăm sinh sống. Đây còn là nơi tổ chức rất nhiều lễ hội văn hóa của tỉnh An Giang, trong đó, đa phần là lễ hội của người dân tộc Chăm bản xứ được tổ chức mỗi khi nước lũ đổ về hằng năm.

Ông Danh Sanh, 70 tuổi, thiết đãi đoàn chúng tôi món "ruột" của người Chăm có tên "Tung lò mò" còn gọi là lạp xưởng bò với hương vị ngọt bùi của thịt và mỡ bò, vị chua chua của cơm nguội lên men ăn cùng rau sống. Cạnh đó, ông còn mời đoàn thưởng thức các món cari dê, đô-rô-cha, dê "rút lò" nhồi 15 món thuốc Bắc và chanh muối khâu lại. Không rượu, không bia, nhưng buổi tiệc khá rôm rả với những tiết mục văn nghệ "cây nhà lá vườn" do những ca sĩ không chuyên người Chăm vừa hát, vừa múa rất duyên dáng và sôi động.

Chia tay làng Chăm vùng biên giới, chúng tôi ra về trong tiếng chuông thánh đường ngân nga êm ả, trong tiếng đọc kinh Koran đều đều đầy vẻ quyến rũ với bao nuối tiếc vì không có nhiều thời gian khám phá các làng Chăm vùng biên với nhiều câu chuyện huyền bí, liêu trai.

Trương Thanh Liêm

Bình luận

ZALO