Đường dây nóng: 0983449277 - 0913303903 - 0912325336Thứ hai, 20/05/2024 10:36 GMT+7

Lễ hội đập trống của người Ma Coong trên biên giới

Biên phòng - Ngày 16 tháng Giêng hàng năm, người Ma Coong (thuộc đồng bào dân tộc Bru - Vân Kiều), ở xã biên giới Thượng Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình lại rộn ràng với lễ hội đập trống. Qua những nghi thức trong lễ hội, người dân cầu mong cho trời đất mưa thuận, gió hòa, mùa vụ tốt tươi, cuộc sống no đủ. Những năm gần đây, lễ hội đập trống của đồng bào Ma Coong ở địa bàn biên giới đã bắt đầu thu hút du khách phương xa đến tham dự, chung vui.

Già làng Đinh Xon thực hiện nghi lễ cúng Giàng (trời), mong cho mưa thuận, gió hòa, vụ mùa tốt tươi. Ảnh: Tiến Thành

Sau thời gian dịch bệnh, năm nay, lễ hội đập trống của người Ma Coong được tổ chức lớn hơn, trong sự háo hức của nhân dân trong vùng. Khoảng đất rộng, dưới tán của cây cổ thụ của bản Cà Roòng, được chọn là nơi tổ chức lễ hội, dân bản dựng một dãy nhà tranh nhỏ làm nơi hành lễ, phía trước treo trang trọng một chiếc trống. Trống được sử dụng trong đêm lễ hội của người Ma Coong không giống như trống của người dưới xuôi.

Khung trống được làm từ thân cây chi cúp, một loại cây thân rỗng, sống cả chục năm trong rừng sâu, khung trống có thể dùng từ năm này qua năm khác, mặt trống được bọc bởi da con trâu to khỏe. Trống trong lễ hội được chằng bằng sợi dây mây rừng, rồi lấy tre nêm chặt lại, kéo cho mặt trống có hình thù như quả cầu gai. Tiếng trống là hiện thân của tâm linh, của tiếng nói thần kỳ, như tiếng của người Ma Coong giữa rừng xanh không bị khuất phục bởi gió, mưa, thú dữ…

Đêm 16 tháng Giêng, khi công việc chuẩn bị đã xong, mọi người cùng chờ trăng lên. Khi trăng nhú lên trên rặng núi sau lưng bản, đồ vật cúng được mang ra sắp đặt, mâm cỗ cúng Giàng (trời) gồm có rượu hiêng, thịt gà nấu với chồi cây mây non, cá, xôi, ngọn cây mây, khúc thân cây đoác, một ít lúa gạo… Khi trăng lên ngửa đầu là lúc vào giờ khai lễ, già làng Đinh Xon đọc lời khấn cầu trời đất phù hộ cho dân bản sống yên lành, làm ăn no đủ, mùa màng bội thu…

Xong phần lễ, lúa gạo được ném ra tứ phía, cầu mong thóc lúa về đầy bồ, đầy nương. Sau vài lượt cúng khấn, già làng phát lệnh và lễ hội đập trống bắt đầu. Dân bản ùa vào, khách tham dự cũng ùa vào, ai cũng cố gắng chạm được dùi vào mặt trống để cầu sự may mắn. Cũng theo già làng Đinh Xon, lễ hội đập trống của người Ma Coong không chỉ cầu mưa thuận, gió hòa, cảm tạ thần linh, mà còn là đêm tình yêu của trai gái.

Khi phần lễ kết thúc, là lúc tiếng trống hội mở màn vang lên. Trai gái người Ma Coong cùng nhau trổ tài đánh trống mạnh, đánh trống nhanh. Dưới ánh trăng, từng tốp người thay nhau đập trống, nhảy múa, uống rượu bên ánh lửa bập bùng. Nét độc đáo của lễ hội đập trống người Ma Coong là trống phải được đánh cho thủng trước khi trời sáng mới thôi, trời đất mới chứng giám cho lòng thành của mọi người, trong năm mới được mùa. Vừa đánh trống, thanh niên vừa la vang rừng: “Roa lữ Giàng ơi!” (sướng quá, vui quá trời ơi).

Trống thủng càng sớm, thanh niên càng mau được dắt tay bạn tình vào rừng tâm sự. Các đôi trai gái lâu nay đã thầm để ý nhau được phép dắt nhau ra suối, vào rừng… chuyện trò. Nhưng họ phải trở về nhà trước khi gà gáy sáng để quay trở lại với cuộc sống thường nhật của mình và hẹn gặp lại vào lễ hội năm sau. Có những cặp lại cùng nhau ước hẹn, chọn ngày mời bố mẹ, già làng đến đặt lễ trầu cau, nên duyên vợ chồng. Khi mặt trời dần nhô lên bên kia ngọn núi, cũng là lúc lễ hội đập trống của người Ma Coong kết thúc.

Đông đảo người dân và du khách tham gia lễ hội đập trống của người Ma Coong ở xã biên giới. Ảnh: Tiến Thành

Trò chuyện với chúng tôi, già làng Đinh Xon chia sẻ về lễ hội đập trống của đồng bào mình: Theo truyền thuyết, ngày xưa, vùng đất của người Ma Coong đang ở xuất hiện con khỉ ác màu vàng, hằng đêm nó thường vào rẫy của bà con dân bản ăn ngô, lúa… Bao nhiêu lương thực, thực phẩm được làm ra bị khỉ ác cướp đi, đời sống người Ma Coong vì thế triền miên đói khổ. Để bảo vệ mình, bảo vệ bản làng, người dân đã dùng mọi cách nhưng con khỉ ác vẫn cứ thế tấn công họ.

Những già làng nghĩ ra cách dùng tiếng chiêng, trống đánh để xua đuổi, từ đó, con khỉ ác khiếp sợ và bỏ đi mãi mãi, dân bản được mùa, con cháu không còn đau ốm nữa. Để nhớ công lao tiên tổ người Ma Coong và cầu cho bốn mùa làm ăn thuận lợi, hằng năm, người dân đều tổ chức việc cúng tế linh đình dâng lên thần linh những của ngon, vật lạ, sinh lợi được trên vùng đất đang định cư. Lễ hội đập trống của người Ma Coong xuất phát từ đó và được duy trì đến tận bây giờ.

Trải qua thời gian, lễ hội đập trống của người Ma Coong vẫn còn nguyên đó những giá trị văn hóa không thể phai mờ, mà ẩn sâu bên trong là tín ngưỡng phồn thực trong sinh hoạt văn hóa cộng đồng, cầu mong sự hài hòa âm dương trong cuộc sống. Lễ hội đập trống không chỉ có đồng bào Ma Coong tham dự, mà còn thu hút rất đông đồng bào dân tộc ở các vùng lân cận và du khách khi đi du lịch Quảng Bình đúng dịp này về dự hội. Anh Nguyễn Văn Hùng, du khách đến từ thành phố Hồ Chí Minh cho biết: “Thời gian này, chúng tôi đang đi du lịch Quảng Bình và may mắn trúng dịp lễ hội đập trống của người Ma Coong nên đã đến tham dự, tìm hiểu. Chúng tôi đã có những trải nghiệm đầy thú vị tại đêm lễ hội ở núi rừng biên giới”.

Trung tá Nguyễn Xuân Hòa, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Cồn Roàng, BĐBP Quảng Bình cho biết: “Phụ trách địa bàn xã Thượng Trạch, chúng tôi đã phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương để lễ hội đập trống của bà con được diễn ra an toàn, trọn vẹn, ý nghĩa. Trong đó, chú trọng công tác đảm bảo an ninh, an toàn trong quá trình diễn ra lễ hội”.

Viết Lam

Bình luận

ZALO