Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ ba, 24/11/2020 07:52 GMT+7

Làng lưới Sông Cầu, ai nhớ, ai quên?

Biên phòng - Ở xã Nghĩa Thành, huyện Châu Đức, Bà Rịa - Vũng Tàu, có một làng chuyên nghề làm lưới có tuổi nghề đã gần 40 năm. Một điều lạ là hầu hết những hộ làm lưới ở đây đều có nguồn gốc Quảng Trị. Do làng lưới nằm gọn trong một ấp nhỏ có cái tên chân chất “Sông Cầu”, nên người dân trong vùng đặt luôn “thương hiệu” cho nghề và người nơi đây là “làng lưới Sông Cầu”.

hx8z_11b
Một dàn máy dệt lưới của gia đình ông Nguyễn Viết Mùi. Ảnh: Long Nguyễn

“Tiềm thức nghề”

Theo những bậc cao niên kể lại, làng lưới Sông Cầu được hình thành từ năm 1980. Khi đó, ở vùng ven biển Hải Lăng (Quảng Trị) xảy ra nạn đói, hàng chục hộ dân “tha phương cầu thực” dắt díu nhau vào Bà Rịa - Vũng Tàu và chọn mảnh đất Nghĩa Thành làm nơi dừng chân. Họ chọn vùng biển này làm quê hương thứ hai không chỉ vì nơi đây là vùng sông nước, người dân địa phương thường xuyên hành nghề đánh bắt thủy sản, mà còn bởi đan lưới là nghề mới mẻ chưa thịnh hành.

Trải qua bao nhiêu thăng trầm, làng lưới Sông Cầu vẫn đứng vững. Đến nay, sản phẩm của họ không chỉ được “xuất khẩu” khắp nơi trong tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, mà còn “chen chân” đến các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long. Và trải qua nhiều sóng gió, đến nay, hầu hết các hộ ở làng lưới Sông Cầu đã giàu lên bằng chính sản phẩm do mình làm ra.

Những ngày giữa tháng Bảy âm lịch này, đến làng lưới Sông Cầu, chúng tôi được chứng kiến không khí làm ăn nhộn nhịp với những tiếng thoi dệt lưới vang lên lách cách khắp nơi. Ông Văn Bá Phước, chủ một hộ dệt lưới lâu năm ở làng cho biết: “Lúc mới “lập địa, khai nghề”, ở Sông Cầu chỉ có 14 hộ hành nghề đan lưới, chủ yếu dệt bằng tay. Đến nay, toàn ấp đã có trên 30 hộ sống bằng nghề này, trong đó, 100% chuyển sang dệt máy, hiệu quả gấp 5, 6 lần…”.

Cũng theo ông Phước, do uy tín của các sản phẩm lưới Sông Cầu ngày càng vang xa nên lượng khách hàng của các cơ sở trong ấp ngày một nhiều và ổn định. Với cơ sở dệt lưới của ông, ngoài việc sản xuất trực tiếp còn “kiêm” thêm công việc thu gom hàng của các cơ sở trong ấp để bán cho các đại lý trong và ngoài tỉnh với doanh thu hơn 600 triệu đồng/tháng.

“Trông vậy, chớ các cơ sở dệt lưới ở Sông Cầu thường xuyên giải quyết việc làm đều đặn cho hơn 100 lao động tại chỗ với thu nhập bình quân 5,5 triệu đồng/người/tháng. Tui đưa ra mấy con số là muốn nhấn mạnh tầm quan trọng của cái nghề đã gắn bó với các gia đình trong ấp từ thủa “khai thiên lập địa”. Tuy nhiên, nói vậy không có nghĩa là nghề lưới dễ dàng hái ra tiền. Kể cả khi có sự trợ giúp của công nghệ hiện đại, người thợ phải thực sự say nghề mới có thể tạo ra được một tấm lưới đủ tiêu chuẩn…” - Ông Phước chia sẻ.

“Nghề làm lưới đòi hỏi sự khéo léo và kiên nhẫn rất cao. Ai thiếu hai đức tính này có làm lâu mấy cũng chẳng thể thành nghề. Nếu có thâm niên cao trong nghề, chỉ cần quan sát vài đường ghim sẽ biết ngay được tay nghề cao, thấp của từng người…” - Ông Trần Chương, một trong số những chủ hộ hành nghề đan lưới lâu năm ở Sông Cầu nói.

Theo ông Chương, tuy là nghề thủ công nhưng công việc dệt lưới lại rất bài bản, có “phân công lao động” theo từng công đoạn như dập chì, đan lưới, vào phao..., đâu ra đấy. Với người đánh cá quanh năm mưu sinh ngoài biển cả, những tấm lưới luôn được xem “cần câu cơm”, còn người thợ làm nghề đan lưới lại coi đó như cái nghiệp ăn sâu vào tiềm thức. Tuy nhiên, có một điều đáng lo hiện nay là dù thu nhập đạt mức khá nếu so với các ngành nghề khác ở địa phương, nhưng lớp trẻ lại không muốn theo cái nghề vất vả này…

m4yv_11a
Uy tín của các sản phẩm lưới Sông Cầu ngày càng vang xa bởi chất lượng cao, giá lại rẻ. Ảnh: Long Nguyễn

Ai nhớ, ai quên?

Những ngày này, tại các cơ sở dệt lưới ở ấp Sông Cầu lúc nào cũng vang tiếng dập chì lạch cạch hòa lẫn với âm thanh lách cách, tiếng máy chạy ro ro làm cho bầu không khí làm việc vui nhộn hẳn lên. Năm nay, thị trường lớn là các tỉnh miền Tây Nam bộ đang trên đà khởi sắc vì lũ về sớm nên người làm nghề thay phiên nhau làm việc cả ngày lẫn đêm để giao hàng đúng hẹn.

Theo các chủ cơ sở dệt lưới trong ấp, thời điểm hiện tại, ở làng lưới Sông Cầu, người có tay nghề giỏi có thể mang lại thu nhập khá cao so với cư dân làm nghề nông trong xã. Điều đáng mừng là hiện trong ấp đã có một cơ sở dệt lưới của gia đình ông Văn Bá Phước với các sản phẩm phục vụ nuôi trồng, đánh bắt hải sản cho bà con ngư dân cũng như các nhu cầu khác về lưới che sản xuất rau an toàn, lưới bóng chuyền, bóng đá, võng… được công nhận đạt Sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu.

Tuy nhiên, như tâm sự của ông Văn Bá Phước, có một nghịch lý là dù không phải là nghề nặng nhọc, thu nhập lại thuộc “hàng khá”, nhưng lớp thanh niên ở làng lưới Sông Cầu chẳng mặn mà với nghề. Lý do mà họ đưa ra là nghề dệt lưới quá “êm đềm”. “Thanh niên đứng yên một chỗ mãi nên cũng chán. Với lại, nhìn về tương lai, thấy nghề dệt lưới sẽ không ổn định, nên tuổi trẻ thích kiếm nghề khác làm ăn” - Đinh Quốc Vũ, một thợ dệt ở làng lưới tâm sự. “Ai đến đây xin làm nghề này tôi cũng nhận. Chỉ khi nào không tạo được việc làm cho họ thì tôi mới từ chối. Vấn đề lo lắng nhất của chúng tôi là nhân lực làm nghề và vốn để phát triển sản xuất” - Ông Nguyễn Viết Mùi, chủ cơ sở sản xuất lưới của đại lý lưới Thủy Hà tiếp lời thợ dệt Đinh Quốc Vũ.

Cũng theo ông Mùi, hiện nay, cùng với những khó khăn như “khan” nhân công, thiếu vốn, nghề làm lưới Sông Cầu tuy đã tồn tại gần 4 thập kỷ, uy tín đã “bén rễ sâu” vào khách hàng, song làng lưới ngày càng gặp nhiều khó khăn vì cước, sợi từ Nhật Bản, Thái Lan, Trung Quốc, Hàn Quốc giá tăng cao, trong khi giá sản phẩm không thể tăng nhiều vì sợ mất khách hàng “ruột”. Đấy là chưa kể việc sản phẩm lưới có xuất xứ từ nước ngoài vào Việt Nam ngày càng nhiều đã “bao vây” sự phát triển của làng lưới Sông Cầu nói riêng, các làng nghề truyền thống làm nghề lưới nói riêng.

“Không rõ ở thời buổi toàn cầu hóa, khi mà hàng trăm, hàng nghìn mặt hàng lưới đánh bắt thủy sản được nhập về từ các nước có công nghệ dệt lưới hiện đại, đến một lúc nào đó, liệu còn ai nhớ đến làng lưới Sông Cầu? Nói gì thì nói, cũng như bao làng nghề truyền thống khác, làng lưới Sông Cầu đang rất cần đến sự quan tâm hỗ trợ của các cấp chính quyền cùng các ban, ngành chức năng địa phương. Về phía chúng tôi, dù khó khăn thì vẫn phải gắng gỏi giữ lấy cái nghiệp đan lưới đã từng nuôi sống mình mấy chục năm nay. Và chúng tôi còn tiếp tục giữ cho đến khi “Biển khô nước thì bà con xóm lưới mới bỏ nghề”…” - Ông Văn Bá Phước chia sẻ.

Long Nguyễn

Bình luận

ZALO