Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ bảy, 25/09/2021 07:28 GMT+7

Làm nông nghiệp thời công nghệ cao

Biên phòng - Nhóm phóng viên thường trú tại Cần Thơ của các báo hoạt động tại khu vực đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) nói với tôi: "Nông dân ĐBSCL giờ dùng smartphone để tưới vườn, khởi động hệ thống xịt thuốc bảo vệ thực vật… Buổi chiều mấy ông ngồi nhậu mà chỉ cần một cú bấm máy, vườn đã tưới xong, không còn be bờ ke nước còng lưng như mấy năm trước nữa". Tôi lập tức đi tìm anh nông dân Cao Phát Triển - người chỉ học hết lớp 9, đang sống trong căn nhà thông minh do mình tự thi công và sáng tạo ra hệ thống tưới phun tự động.

a984_10
Anh Cao Phát Triển đang khởi động hệ thống tưới phun nước tự động tại vườn cây ăn trái của mình. Ảnh: Thúy Hằng

Căn nhà của Cao Phát Triển nằm giữa vườn quýt hồng hơn 8.000m2 sạch sẽ, thoáng mát. Và ấn tượng hơn, dù có vẻ giống như nhiều căn nhà giản dị nhỏ thấp ở ĐBSCL, nhưng toàn bộ hệ thống điện trong nhà được lắp đặt thông minh và tự động. Tất cả đèn thắp sáng đều được khởi động bằng cảm ứng và công tắc ngắt nối tự động. Cao Phát Triển vốn là một nông dân lành hiền ở phường Thới Long, Ô Môn, Cần Thơ - một trong những khu vực nổi tiếng về việc nông dân đi đầu tạo ra những miệt vườn sản xuất hàng hóa nông sản của ĐBSCL.

Ban đầu bằng vài công đất của cha để lại, anh trồng quýt hồng giống Lai Vung, thu lời từ chính công sức làm vườn của cả gia đình, sau bỏ vốn mua thêm đất vườn, giờ có được thửa đất rộng mà đi cả buổi sáng cũng chưa thăm hết từng ngóc ngách. Dù chỉ học hết phổ thông cơ sở và loanh quanh với ruộng vườn, nhưng anh Triển ham tìm tòi, chế tạo. Một lần, thấy con trai nhỏ ra vào nhà tắm loay hoay bật tắt công tắc điện, anh nghĩ ra cách chế tạo công tắc tự động gắn bên cửa, cứ mở cửa vào thì đèn sáng, ra khỏi cửa thì tắt, bớt đi bao nhiêu thời gian bật tắt công tắc.

Cứ thế, giờ căn nhà của anh hệ thống đèn chiếu sáng đều tự động, máy bơm, đồ điện gì cũng chịu sự sai khiến của chủ nhân như là trò ảo thuật vậy. Cao Phát Triển hồn nhiên bày tỏ: Ai cũng được quyền sống trong những căn nhà thông minh và sử dụng tiện nghi mình sai khiến được, mấy thứ mày mò chế tạo nhỏ này dễ thôi mà.

Cao Phát Triển nói đúng! Tự lắp đặt hệ thống ống dẫn nước tưới vườn cây không mới đối với nông dân Nam bộ, tuy nhiên, từ đó nghiên cứu để tự thi công đường ống dẫn thuốc xịt bảo vệ thực vật cho vườn cây thì chỉ có Cao Phát Triển mới làm được. Khi tôi đến trang trại của Triển, anh đang tiếp mấy người khách tới từ Tiền Giang và Bến Tre. Những ông chủ vườn này nghe nói Cao Phát Triển sáng tạo ra hệ thống xịt thuốc tự động, mà không phải động tay vào bơm xịt thì đến để hẹn ngày anh về trang trại của họ, chuyển giao công nghệ và thi công luôn. Giá của một hệ thống như thế tùy theo chất lượng đường ống và diện tích lớn nhỏ của khu vườn, cỡ vài chục triệu tới cả trăm triệu đồng.  

Triển hào hứng nói: "Nếu tưới vườn cây ăn trái của tôi phải mất cả ngày bơm nước. Còn phun xịt thuốc hay bón phân phải thuê từ 3 nhân công làm mới xuể. Như vậy, vừa làm tăng chi phí mà hiệu quả lại không cao, vừa phải tốn nhiều công lao động, nhất là vào mùa khô mà ngày nào cũng phải vất vả lội mương cầm ống nước tưới cây cơ cực lắm". Chưa kể, nếu dùng nhân công phun thuốc thì thuốc dính vào người độc hại không sao kể xiết. Làm thế nào để bảo vệ sức khỏe của nông dân, bớt lệ thuộc vào thời tiết và nâng cao năng suất lao động? Nghĩ vậy, Triển nung nấu ý định chế tạo hệ thống dùng đường ống và điều khiển tự động việc phun xịt hóa chất, phân bón mà nhân công không phải đụng tay chân vào.

Đứng giữa vườn cây của anh, tôi quan sát Cao Phát Triển khởi động giàn ống bơm xịt thuốc và phân bón. Khác với đường ống tưới nước, giàn ống dẫn thuốc xịt phải nhỏ hơn để áp lực thuốc chậm, đều và phảng phất như khói khi xịt. Vòi xịt cũng phải để cao hơn cho hóa chất tỏa ra xung quanh. Hơn thế nữa là khi hệ thống xịt thuốc không được gây ra tiếng động, làm côn trùng chạy trốn xuống dưới lá. Trong khi khu vườn được xịt hóa chất đều khắp thì không ai vào đó, hóa chất phun sương nhẹ từ trên cao xuống không ảnh hưởng ra xung quanh.  

Cao Phát Triển tự tay thiết kế bản vẽ và mua vật tư về làm hệ thống phun nước, xịt thuốc tự động cho vườn cây ăn trái của mình. Hệ thống tưới nước tự động được thiết kế theo mô hình kết nối các ống nhựa dọc theo các hàng cây trồng và gắn với hệ thống ống chính được nối với máy bơm nước tại mương chính. Một con chíp được lắp vào trạm bơm kết nối với điện thoại di động. Chỉ cần gọi một cuộc gọi, máy bơm sẽ đẩy nước từ ống chính chạy dọc theo hệ thống ống nối đến các trục tưới rồi lan tỏa ra đồng đều làm ướt từ gốc đến ngọn cây. Nhờ đó, lượng nước tưới được thẩm thấu để giữ ẩm cho đất, giúp cây trồng hấp thụ nước tốt, tránh tình trạng thiếu nước, nhất là vào mùa khô nên khá phù hợp cho các loại cây ăn trái như quýt hồng, sầu riêng, sapoche, vú sữa...

Chỉ mất 1 ngàn đồng tiền điện để khởi động và tưới nước, tưới phân, xịt thuốc cho vườn cây - Cao Phát Triển cười hiền lành. Trước đây, tôi tốn xăng máy nổ, chi phí nhân công mỗi lần mấy triệu đồng - anh nói. Như vậy, mỗi vụ cây ăn trái, anh tiết kiệm chi phí tới gần trăm triệu đồng, lại còn giúp được bà con xung quanh nữa. Đó là tư duy của một nông dân sản xuất hàng hóa. Một bài toán mà nông dân dù sở hữu nhiều đất đai nhưng nếu không sáng tạo và sẵn sàng đón nhận khoa học-kỹ thuật thì sản xuất cũng không hiệu quả.

Cao Phát Triển là thế hệ những ông chủ vườn ở ĐBSCL đã đủ kinh nghiệm làm vườn vài chục năm, nhưng chưa mất đi sự hào hứng trước các kỹ thuật mới mẻ. Anh chính là đại diện mở ra một thời đại mới của nông dân thế hệ chào đón Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), cạnh tranh bằng chính trí tuệ và niềm tin của mình.

Ngồi với nhau trong sân ngôi nhà thông minh của người nông dân này còn có những ông chủ vườn từ những địa phương xa tới mua công nghệ tưới nước, xịt phân, thuốc của Cao Phát Triển. Vài người trong số họ lắng nghe Triển nói về quy trình thi công hệ thống và một số kinh nghiệm làm vườn. Hóa ra, mọi thứ đều không khó, chỉ cần vượt qua sức ì và thói quen tư duy cũ mèm. Nhiều người nói nông dân ĐBSCL giờ có cả diễn đàn trao đổi kinh nghiệm trên In-tơ-nét, họ rất thông minh và tạo ra xung quanh mình một môi trường sản xuất hàng hóa chuyên nghiệp và tiến bộ.

Trương Thúy Hằng

Bình luận

ZALO