Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ hai, 02/08/2021 01:46 GMT+7

Lai Châu - Nâng cao đời sống văn hóa gắn với bảo tồn các giá trị truyền thống

Biên phòng - Trải qua các thời kỳ đấu tranh cách mạng, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, ngành Văn hóa cả nước nói chung và ngành Văn hóa Lai Châu nói riêng, không ngừng trưởng thành và trở thành lực lượng tin cậy của Đảng trong công cuộc đổi mới, gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào 20 dân tộc trên địa bàn tỉnh. Đồng thời, ngành Văn hóa còn có những đóng góp không nhỏ trong việc đẩy mạnh xây dựng và nâng cao chất lượng đời sống văn hóa ở cơ sở.

u87b_9a-1.jpg
Các nghệ nhân trình diễn phần lễ của Lễ hội Cúng trời "Mo then" trong ngày hội văn hóa dân tộc Thái năm 2014 tại tỉnh Lai Châu. Ảnh: Nhật Minh

Thời kỳ đầu chia tách và thành lập tỉnh Lai Châu, đời sống văn hóa, tinh thần của đồng bào các dân tộc trên địa bàn tỉnh còn nghèo nàn, các thiết chế dành cho hoạt động văn hóa ở cơ sở hầu như chưa có (chỉ có 3 nhà văn hóa xã, bản) đang trong thời kỳ xuống cấp; các hình thức sinh hoạt văn hóa cộng đồng chưa được quan tâm; bản sắc văn hóa, phong tục tập quán tốt đẹp của một số tộc người đang đứng trước nguy cơ bị mai một thất truyền, nhiều xã nằm trong tình trạng "điểm trắng" không có hoạt động biểu diễn nghệ thuật.

Để từng bước khắc phục những khó khăn trên, ngành Văn hóa Lai Châu đã xây dựng các chương trình, kế hoạch công tác cụ thể, sát thực, đảm bảo phù hợp với từng địa bàn, từng vùng, từng dân tộc; tham mưu cho UBND tỉnh ban hành các văn bản quản lý Nhà nước về lĩnh vực văn hóa thông tin, nhất là các lĩnh vực: Bảo tồn văn hóa truyền thống các dân tộc; bảo tồn những di tích, danh thắng trên địa bàn tỉnh, có hướng khai thác phục vụ nhu cầu tham quan, nghiên cứu và du lịch của nhân dân; đẩy mạnh các hoạt động văn hóa thông tin xuống cơ sở, nhất là là các xã vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới.

Đặc biệt, ngành Văn hóa đã có cách làm đột phá mới là tham mưu cho Ban cán sự Đảng trình Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh ban hành Nghị quyết số 13-NQ/TU ngày 7-5-2007 về đẩy mạnh xây dựng, nâng cao hiệu quả, chất lượng đời sống văn hóa cơ sở, đồng thời tiếp tục tham mưu cho UBND tỉnh, ban hành kế hoạch thực hiện từng năm và từng giai đoạn cụ thể với các chỉ tiêu chủ yếu như: Số quy ước, hương ước được xây dựng và thực hiện ở địa bàn dân cư, số hộ được công nhận gia đình văn hóa, số bản, khu phố đạt tiêu chuẩn văn hóa, số đội văn nghệ quần chúng hoạt động thường xuyên...

Nhờ có những cách làm đột phá mới nên mức hưởng thụ văn hóa, tinh thần của mỗi người dân, đặc biệt là đồng bào các dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới ngày càng được nâng cao. Bà con không chỉ được thưởng thức những bài hát, điệu múa, tiếng khèn, mà còn được tiếp thu những chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, quy định của tỉnh được lồng ghép tuyên truyền thông qua các tiểu phẩm, câu chuyện thông tin, thước phim tư liệu, tuyên truyền miệng về các chủ đề như: Di dân tái định cư các công trình thủy điện, trồng cây cao su, không sinh con thứ ba, xóa bỏ tập tục lạc hậu...

"Để nâng cao mức hưởng thụ văn hóa cho nhân dân và xóa được điểm trắng không có hoạt động biểu diễn nghệ thuật của Nhà nước, hằng năm, chúng tôi phải xây dựng kế hoạch cụ thể đảm bảo phù hợp với địa phương, về mùa mưa thì Đoàn chúng tôi thường luyện tập các chương trình mới, để mùa khô sẽ hành quân đi biểu diễn ở những địa bàn vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới" - Trưởng đoàn Nghệ thuật tỉnh Lai Châu, ông Đinh Kiều Minh chia sẻ.

Một vấn đề đặc biệt quan trọng mà ngành Văn hóa tỉnh đã làm được, góp phần bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của 20 tộc người trên địa bàn tỉnh thời gian qua, đó là việc nghiên cứu, sưu tầm những chất liệu dân ca, dân vũ để dàn dựng thành những tiết mục mới quay trở lại biểu diễn phục vụ đồng bào, cũng như giới thiệu thông qua các cuộc liên hoan dân ca, ngày hội văn hóa khu vực và toàn quốc.

Song song với việc bảo tồn bản sắc văn hóa ngay tại cộng đồng, thì các dự án nghiên cứu, sưu tầm, bảo tồn bản sắc văn hóa của một số tộc người đứng trước nguy cơ mai một, thất truyền đã được ngành triển khai hiệu quả như: Trường ca "Xa nhà ca" của dân tộc Hà Nhì, tục xăm cằm của người Mảng, lễ hội Mừng Cơm Mới của dân tộc Si La ở xã Can Hồ (Mường Tè)...

Phong trào xây dựng gia đình văn hóa, bản, khu phố văn hóa ngày càng đi vào chiều sâu, có chất lượng, các quy ước, hương ước sau khi được ban hành đã góp phần điều chỉnh các mối quan hệ trong cộng đồng như: Đám tang không để lâu ngày trong nhà, tình trạng tảo hôn hay các hủ tục mê tín dị đoan đang dần được loại bỏ. Thay vào đó, người dân sống đoàn kết, tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau, nhiều gia đình đã tự nguyện hiến đất xây nhà văn hóa, đường bê tông, làm kênh mương nội đồng phục vụ chương trình xây dựng nông thôn mới...

Nhờ sự cố gắng, nỗ lực của ngành Văn hóa nên tính đến hết năm 2014, toàn tỉnh có 410 nhà văn hóa bản, khu phố, 60 nhà văn hóa cấp xã, trang cấp trên 440 bộ thiết bị phục vụ cho các nhà văn hóa. Năm 2015, tỉnh tiếp tục khởi công xây dựng mới 52 nhà văn hóa (trong đó có 10 nhà văn hóa cấp xã, 42 nhà văn hóa cấp bản, khu phố), đồng thời sẽ trang cấp 52 bộ thiết bị cho 52 nhà văn hóa ngay sau khi khánh thành để kịp thời đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa của nhân dân, đặc biệt là việc luyện tập sinh hoạt của các Đội văn nghệ quần chúng, câu lạc bộ.

Điều dễ nhận thấy, sau hơn 10 năm chia tách (từ năm 2004), đời sống văn hóa, tinh thần của đồng bào các dân tộc trên địa bàn tỉnh ngày càng khởi sắc và phát triển. Nếu như năm 2004, tỉnh Lai Châu có 24% số gia đình, 22% số bản, khu phố, 36% số cơ quan, đơn vị, trường học đạt danh hiệu văn hóa, thì đến hết năm 2015, dự kiến sẽ có khoảng 80% gia đình, 60% bản, khu phố và 90% cơ quan, đơn vị, trường học đạt danh hiệu văn hóa.

Với sự miệt mài, tâm huyết, trách nhiệm của ngành Văn hóa tỉnh nên mức hưởng thụ văn hóa tinh thần của nhân dân ngày càng được nâng cao,  bản sắc văn hóa, phong tục tập quán của mỗi tộc người được bảo tồn gìn giữ. Ghi nhận những thành quả ấy nên thời gian qua, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh có 2 tập thể, cá nhân vinh dự được Chủ tịch nước tặng Huân chương Lao động hạng Ba; nhiều tập thể, cá nhân trong ngành được Thủ tướng Chính phủ và Chủ tịch UBND tỉnh tặng Bằng khen.
Nhật Minh

Bình luận

ZALO