Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ tư, 12/05/2021 03:40 GMT+7

Không nên "ảo tưởng" về quyền lực của báo chí!

Không nên "ảo tưởng" về quyền lực của báo chí!

Biên phòng - Mới đây, Hội Nhà báo Việt Nam, Ban Tuyên giáo Trung ương và Bộ Thông tin và Truyền thông đã tổ chức hội thảo quốc gia "90 năm báo chí cách mạng Việt Nam, truyền thống, bản lĩnh và trách nhiệm". Tại hội thảo này, có rất nhiều tham luận của các nhà quản lý báo chí, các nhà báo lão thành cách mạng cũng như các nhà báo đang hoạt động báo chí đã cùng chia sẻ, trình bày những quan điểm về xây dựng báo chí trong giai đoạn hiện nay, về đạo đức, bản lĩnh của người làm báo, về phát huy vai trò báo chí cách mạng trong thời kỳ đổi mới và hội nhập đất nước… Để làm rõ thêm một số vấn đề đang được quan tâm tại hội thảo này, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với Đại tá Nguyễn Hòa Văn, Phó Chủ nhiệm Chính trị BĐBP, Tổng Biên tập báo Biên phòng.

423x524_10-1.JPG
Đại tá Nguyễn Hòa Văn.
PV: Thưa Đại tá Nguyễn Hòa Văn, tại hội thảo, có ý kiến của đồng chí Vũ Ngọc Hoàng, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương nêu ra đáng để những người làm báo chúng ta phải suy nghĩ. Đó là sự "quay lưng", "bỏ cuộc" của các nhà báo trước những vấn đề được coi là "nhạy cảm" của xã hội. Vậy đồng chí  có suy nghĩ gì về vấn đề này?

Đại tá Nguyễn Hòa Văn: Tôi rất tâm đắc với cách đặt vấn đề của đồng chí Vũ Ngọc Hoàng tại cuộc hội thảo này. Đồng chí đã mạnh dạn đề cập đến một vấn đề mà nhiều người phải dè chừng, không dám đụng đến. Đó là hiện nay, có những vấn đề được cho là "nhạy cảm", cần sự vào cuộc mạnh mẽ, quyết liệt của các cơ quan báo chí thì báo chí lại e ngại, xem như là "vùng cấm", không nói, hoặc không dám nói, hoặc đã đề cập đến rồi nhưng lại không dám đi đến tận cùng mà bỏ cuộc giữa chừng. Trong khi đó, những vấn đề này thường là vấn đề quan trọng của xã hội, liên quan đến lợi ích của quốc gia, dân tộc cần phải được lên tiếng đấu tranh, phân tích, lý giải, làm rõ bản chất, định hướng dư luận thì nhà báo lại "làm ngơ", không thể hiện rõ quan điểm, chính kiến của mình trước những vấn đề mà công chúng quan tâm.

Mặt khác, có những vấn đề bình thường của cuộc sống thì báo chí lại tham gia một cách thái quá, khuấy đảo lên làm cho dư luận xã hội "khói bụi mù mịt". Đây không chỉ là vấn đề đặt ra cho các nhà quản lý báo chí, mà còn cho chính những  cơ quan báo chí, những người làm báo đang gánh trên mình trọng trách là những nhà báo chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng văn hóa. Đây cũng là vấn đề lớn về đạo đức người làm báo.

PV: Cùng bàn về đạo đức báo chí, tại hội thảo có tới 5 tham luận được trình bày với những kiến giải sâu sắc, chỉ rõ những quan điểm, ý kiến khác nhau xung quanh vấn đề này. Trong đó, đáng lưu tâm nhất phải kể đến tham luận của nhà báo lão thành Hữu Thọ khi ông cảnh báo rằng: Uy tín của giới báo chí đang bị giảm sút mà thực chất là do đạo đức người làm báo…

Đại tá Nguyễn Hòa Văn: Đúng là như vậy. Nhà báo Hữu Thọ đã chỉ rõ cho chúng ta thấy, không nên "ảo tưởng" về "quyền lực" của báo chí. Tôi cho rằng quan niệm báo chí là quyền lực thứ tư là sai. Như nhà báo Hữu Thọ đã giải thích, báo chí dù là tờ báo quan trọng nhất của tổ chức quan trọng nhất cũng không thể có quyền ra lệnh cho ai, bắt xã hội phải theo như các cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp. Nhưng báo chí là một trong những thế lực quan trọng vì nó có khả năng tạo ra dư luận.

Báo chí chân chính tạo ra dư luận lành mạnh, tạo ra sức mạnh để cổ vũ, động viên toàn dân tham gia phát triển đất nước. Nhưng ngược lại, báo chí hiện nay cũng đang bị các thế lực khác tìm cách lợi dụng. Lợi dụng báo chí để nổi danh, để cạnh tranh kinh tế, để trả thù cá nhân, để bao che tội ác…

PV: Với trách nhiệm của một nhà quản lý cơ quan báo chí, đồng thời cũng là một nhà báo hoạt động lâu năm trong nghề, theo đồng chí, chúng ta cần phải làm gì để khắc phục được những thiếu sót, hạn chế, lệch lạc như nêu ở trên?

Đại tá Nguyễn Hòa Văn: Tại hội thảo này, tôi rất quan tâm đến ý kiến của nhà báo Tô Vương, Chủ tịch Liên chi hội Nhà báo báo Nhân dân, đó là "dùng thực để giữ đạo". Người làm báo phải có thu nhập ổn định, không phải kiếm thêm tiền để đảm bảo cuộc sống gia đình từ những hoạt động báo chí bị lợi dụng, hoặc tạo nguồn thu nhập ngoài hoạt động báo chí. Hiện nay, có cơ quan báo chí cho đăng tải nhiều tác phẩm xa rời tôn chỉ, mục đích của tờ báo, bỏ qua chức năng tư tưởng, văn hóa, chức năng tham gia quản lý, giám sát xã hội. Tập trung vào những sự kiện, những lĩnh vực đem lại lợi nhuận cao cho tòa soạn cũng như cá nhân phóng viên theo cách đưa những thông tin giật gân, câu khách, bất chấp hậu quả… Nguyên nhân của thực trạng này không chỉ là sự tác động mặt trái của cơ chế thị trường, mà còn là sự thiếu rèn luyện, thiếu bản lĩnh, thiếu trách nhiệm của nhà báo.

Rõ ràng kinh tế có mối quan hệ chặt chẽ với báo chí. Chúng ta làm báo cũng cần phải làm ra tiền để trang trải các chi phí, nâng cao đời sống cho người làm báo, nhưng mục đích của báo chí lại không phải để kiếm tiền. Tuy nhiên, phải làm gì để tiền bạc không còn chi phối được cái đầu và ngòi bút của những người làm báo? Đây là vấn đề mà Đảng, Nhà nước, các cơ quan quản lý báo chí của Đảng, Nhà nước, các cơ quan chủ quản, các cơ quan báo chí phải quan tâm. Không để nhà báo phải "túng thì làm liều", "đói thì ăn vụng".

Còn làm thế nào để đảm bảo cho phóng viên có cuộc sống tương đối đủ để họ không gây phiền nhiễu cho xã hội thì tôi cũng đồng ý với ý kiến của nhà báo Tô Vương. Đây là một bài toán tổng hợp với nhiều lời giải, nhiều đáp án khác nhau tùy thuộc vào tình hình, vị thế, cách thức và cả sự năng động của mỗi tờ báo. Các cơ quan báo chí phải thường xuyên phấn đấu vừa chấp hành sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, vừa bảo đảm quyền thông tin của người dân theo quy định của Hiến pháp; vừa hoàn thành được nhiệm vụ tuyên truyền, vừa tạo điều kiện để nhà báo có mức sống ổn định, không vi phạm đạo đức nghề nghiệp. Nhà nước, cơ quan quản lý báo chí, cơ quan chủ quản phải có cơ chế chính sách phù hợp để nhà báo luôn đam mê với nghề nghiệp và có cuộc sống vật chất, tinh thần từ nguồn thu nhập chính đáng do lao động làm báo mang lại.

PV: Hiện nay, sự phát triển nóng về số lượng cơ quan báo chí, số lượng ấn phẩm xuất bản cũng là nguyên nhân làm giảm sút uy tín của báo  giới. Đồng chí có thể chia sẻ quan điểm về vấn đề này?

Đại tá Nguyễn Hòa Văn: Khi phát triển quá nhiều cơ quan báo chí, cho xuất bản sản xuất ra nhiều ấn phẩm, chương trình, đòi hỏi  số lượng người làm báo tăng lên, tỷ lệ nhà báo được rèn luyện, thử thách, bản lĩnh vững vàng trong báo giới giảm đi. Theo tôi, cần phải thực hiện quyết liệt chủ trương quy hoạch lại hệ thống báo chí. Tờ báo không có tôn chỉ mục đích rõ ràng, có cũng được, không có cũng được, nhiều khi sự tồn tại của nó có hại nhiều hơn có lợi thì nên cho ngừng hoạt động. Đặc biệt là rà soát, phân loại đội ngũ phóng viên, cán bộ lãnh đạo các cơ quan báo chí. Người không đủ bản lĩnh, tư cách, thiếu trách nhiệm xã hội thì không để hành nghề. Tiếp tục đào tạo bồi dưỡng bản lĩnh, đạo đức, phong cách của những người làm báo luôn luôn vì lợi ích chung; có phẩm chất chịu đựng gian khổ, hy sinh phấn đấu vì đồng bào đồng chí, vì lợi ích quốc gia dân tộc...

PV: Trân trọng cám ơn đồng chí!
Lê Thu Hà (Thực hiện)

Bình luận

ZALO