Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ năm, 02/12/2021 04:07 GMT+7

Khi thế giới xoay quanh giá dầu

Biên phòng - Tuần qua, giá dầu mỏ trên thị trường thế giới đã giảm sâu, có lúc xuống dưới ngưỡng 40USD/ thùng - mức thấp kỷ lục trong nhiều năm qua, do giới đầu tư lo ngại về thực trạng kinh tế Trung Quốc. Đến giữa tuần, giá dầu tuy có nhích lên một chút, nhưng thị trường vẫn đang theo dõi sát tình hình khai thác dầu thô của Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC), nhất là A-rập Xê-út và Mỹ. Bởi "cơn địa chấn" giá dầu trước đó nằm ngoài dự báo của nhiều chuyên gia và sẽ tác động lớn tới nhiều quốc gia, đặc biệt là những nước dựa vào xuất khẩu dầu mỏ.

ajyd_24a-1.jpg
Dự báo giá dầu thô có thể giảm xuống... 20 USD/thùng. Ảnh: Bloomberg
 
Giá dầu chưa chạm đáy?

Nguyên nhân của việc giá dầu rơi tự do là do kinh tế thế giới chững lại, nhất là trong bối cảnh kinh tế Trung Quốc đang giảm tốc. Trong khi đó, OPEC vẫn không chịu cắt giảm sản lượng để "cứu" giá dầu, thay vào đó, một số nước còn gia tăng sản lượng để bù đắp nguồn thu trong ngắn hạn. Chẳng hạn như A-rập Xê-út - nước xuất khẩu dầu lớn nhất thế giới - đang xuất hơn 7,3 triệu thùng dầu/ngày, tăng so với mức 6,9 triệu thùng/ngày hồi tháng 5.

Ngoài ra, công nghệ khai thác dầu đá phiến của Mỹ phát triển với hàng loạt giàn khoan mới đưa vào hoạt động cũng góp phần khiến cung vượt xa cầu. Trong 6 tháng qua, sản lượng khai thác dầu của Mỹ đã tăng lên gấp đôi và hầu hết các nhà đầu tư dự đoán dự trữ dầu thô của Mỹ sẽ tiếp tục tăng.

Chưa kể I-rắc, quốc gia vừa trở lại thị trường xuất khẩu dầu mỏ cách đây chưa lâu, cũng đang tích cực tăng xuất khẩu dầu thô, hay Nga - nước xuất khẩu dầu lớn nhất thế giới ngoài OPEC - cũng tiếp tục không ngừng bơm dầu để bán nhằm giải quyết những khó khăn kinh tế do các đòn trừng phạt của phương Tây.

Theo dự báo của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), trong 12 tháng tới, nguồn cung dầu mỏ sẽ tiếp tục vượt cầu khoảng 1 triệu thùng/ngày. Nhu cầu giảm và nỗi lo về đà tăng trưởng chậm của Trung Quốc - nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, đồng thời cũng là nước tiêu thụ dầu hàng đầu cho sản xuất - là nguyên nhân chính khiến giá dầu thế giới rơi tự do.

Với việc dầu thô tiếp tục chịu những tác động từ nhu cầu giảm và sản xuất gia tăng, giới phân tích cho rằng mốc 30 USD/thùng có thể trở thành hiện thực. Báo cáo mới nhất của IEA về triển vọng năng lượng ngắn hạn đã hạ dự báo giá dầu thô WTI (West Intermediate Texas), sau khi giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 3-2009. Theo tờ "Thời báo Niu Y-óoc" (Mỹ), giá dầu không thể phục hồi trở lại một cách nhanh chóng do sản lượng khai thác vẫn ổn định trong xu thế tăng và nhu cầu tiêu dùng thì giảm.

Thậm chí trong tương lai, nguồn cung có thể gia tăng hơn nữa, nếu lệnh cấm vận đối với ngành dầu mỏ của I-ran được dỡ bỏ sau thỏa thuận hạt nhân giữa Tê-hê-ran với nhóm P5+1 hồi tháng trước. Có ý kiến còn cho rằng, giá dầu có thể sẽ giảm về mức... 10 USD/thùng, nếu OPEC vẫn tiếp tục cuộc chiến giành thị phần trên thị trường dầu mỏ thế giới với các đối thủ.

Mát-xcơ-va và Ca-ra-cát như "ngồi trên lửa"

Giá dầu liên tục lao xuống dốc kể từ năm ngoái không chỉ tạo ra cú sốc trên thị trường thế giới, mà còn gây bất ổn ở các nước, nhất là các nước phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu dầu mỏ. Giá dầu giảm mạnh khiến ngân sách các nước xuất khẩu dầu mỏ rơi vào tình trạng báo động, đặc biệt là các nước Trung Đông lâu nay vốn sống nhờ vào nguồn "vàng đen" này.

Theo tạp chí "Nhà kinh tế" (Anh), dự trữ ngoại tệ của A-rập Xê-út, thành viên quyền lực nhất trong OPEC, đang giảm đáng kể do giá dầu giảm mạnh và chi tiêu quân sự không ngừng tăng. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo thâm hụt ngân sách của A-rập Xê-út có thể vào khoảng 140 tỷ USD, chiếm 20% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của nước này. A-rập Xê-út đang đối mặt với nhiều vấn đề tài chính như thời điểm xảy ra cuộc khủng hoảng tài chính ở châu Á năm 1998.

rn8u_24b-1.jpg
Cơn bão giá dầu tác động lên thị trường chứng khoán A-rập Xê-út. Ảnh: Getty/AFP
 
Tuy nhiên, A-rập Xê-út không phải là nước bị tác động mạnh nhất khi giá dầu giảm mạnh. Bộ trưởng Dầu mỏ A-rập Xê-út, ông A-li An-Nai-mi, thậm chí tuyên bố rằng, giá dầu có xuống 20 USD/thùng thì A-rập Xê-út cũng không thay đổi chính sách. Điều này không có gì ngạc nhiên bởi gần như duy nhất chỉ có A-rập Xê-út có thể tác động lên thị trường dầu mỏ bằng cách giảm sản lượng và ảnh hưởng lớn đến chính sách của OPEC. Ngoài ra, A-rập Xê-út vẫn chưa hoảng loạn đến mức phải cắt giảm mạnh chi tiêu công.

Có thể thấy quốc gia bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất là Vê-nê-xu-ê-la, vì nguồn thu ngân sách của nước này 95% dựa vào xuất khẩu dầu mỏ. Hiện, Vê-nê-xu-ê-la đang lâm vào tình trạng thiếu hụt thanh khoản lớn do giá dầu giảm mạnh. Nguy cơ vỡ nợ của Vê-nê-xu-ê-la đang xuất hiện, khi phải đương đầu với lệnh trừng phạt của Mỹ, suy thoái kinh tế và siêu lạm phát. Trong bối cảnh đó, giá dầu thế giới sụt giảm 55% so với cùng kỳ năm ngoái đang đẩy Vê-nê-xu-ê-la vào bước đường cùng. Tổng thống Ni-cô-la Ma-đu-rô nhận định trong trung hạn, giá dầu ổn định ở mức 100 USD/thùng sẽ là tốt nhất cho Vê-nê-xu-ê-la.

Đối với Nga, nước có khoảng 50% nguồn thu ngân sách dựa vào xuất khẩu dầu thô và khí đốt, tình hình cũng không mấy sáng sủa. Việc giá dầu chạm ngưỡng 40 USD/thùng đã làm đồng rúp giảm giá, khiến kinh tế Nga suy giảm mạnh. Số liệu của Cơ quan thống kê Nga cho thấy, trong quý II/2015, GDP của nước này giảm tới 4,6% so với cùng kỳ năm ngoái (mức giảm mạnh nhất kể từ năm 2009) do chịu tác động từ giá dầu giảm và các biện pháp trừng phạt kinh tế của Mỹ và phương Tây.

Và không chỉ những nước trên, nhiều nước xuất khẩu dầu mỏ khác cũng phải đối mặt với áp lực giá dầu giảm. Nếu giá dầu tiếp tục giảm hoặc không phục hồi về mức 70 USD/thùng, các quốc gia Trung Đông sẽ khó tránh để không bị rơi vào hoảng loạn.
Nguyệt Ánh

Bình luận

ZALO