Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ hai, 19/04/2021 04:49 GMT+7

Indonesia trước thách thức về người nhập cư và tay súng từ nước ngoài

Biên phòng - Trước lo ngại ngày càng tăng về việc những tay súng từ nước ngoài vào khu vực Đông Nam Á, Indonesia đã tăng cường hợp tác xuất nhập cảnh với các nước thành viên trong Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Tờ “Diễn đàn Đông Á” của Australia số ra mới đây đã có bài viết về vấn đề này.

lkxr1d028u-58479_786966096627364421_images1278906
Cảnh sát Indonesia tại hiện trường vụ đánh bom tự sát bằng xe máy bên ngoài trụ sở cảnh sát ở thành phố Solo (đảo Java) hồi tháng 7-2016. Ảnh: The Guardian

Kể từ khi lực lượng liên minh do Mỹ lãnh đạo mở chiến dịch tấn công quy mô lớn vào các thành trì của tổ chức “Nhà nước Hồi giáo” tự xưng (IS) ở Iraq và Syria từ tháng 10-2016 nhằm tiêu diệt các tay súng IS, đồng thời ngăn chặn chúng thành lập một “vương quốc Hồi giáo” riêng, nhiều nước đã bày tỏ quan ngại về hậu quả tiềm tàng khi những tay súng nước ngoài rời khỏi hàng ngũ IS. Với việc IS bị tấn công mạnh mẽ tại Iraq và Syria, Chính phủ Indonesia không khỏi lo ngại làn sóng chiến binh IS hồi hương về Đông Nam Á.

Nguy cơ về việc IS “vươn vòi” tới các nước nhiều người Hồi giáo ở Đông Nam Á như Indonesia đã được các chuyên gia nhiều lần lên tiếng cảnh báo. Việc Indonesia có những công dân gia nhập IS và là nơi hấp dẫn để những tay súng nước ngoài tìm đến tham gia các tổ chức địa phương buộc chính quyền nước này phải tăng cường an ninh biên giới của mình, trong bối cảnh lực lượng IS đang chịu những thất bại liên tiếp và bị dồn vào bước đường cùng. Indonesia đã có kinh nghiệm “xương máu” trong vấn đề này khi những lỗ hổng về an ninh biên giới và bộ máy nhập cư của quốc gia lớn nhất Đông Nam Á từng bị các tay súng Jamaah Islamiah (JI) khai thác trước đây.

Năm 2016, một thành viên Hạ viện Indonesia đã đề xuất rút lại lệnh cấm tuyển dụng nhân viên quản lý xuất nhập cảnh, vốn được thực hiện để giảm chi phí nhân sự của nhà nước, mặc dù Indonesia thiếu hụt cán bộ xuất nhập cảnh. Quốc gia vạn đảo này hiện chỉ có 7.000 nhân viên di trú, ít hơn so với của Singapore và Malaysia. Việc Indonesia thiếu nhân viên tại những khu vực biên giới quan trọng như Đông Nusa Tenggara, Papua và Tây - Đông Kalimantan sẽ để lại hậu quả nghiêm trọng. 

Ngoài số lượng, về mặt chất lượng hệ thống quản lý xuất nhập cảnh của Indonesia cũng rất yếu. Bên cạnh những điểm dễ dàng xâm nhập bất hợp pháp, các trạm kiểm soát cũng cho thấy sự quá lỏng lẻo đối với những tay súng nước ngoài muốn ra vào Indonesia. Các trạm kiểm soát này không thể phát hiện giấy tờ giả mạo và ngăn chặn sự di chuyển của các tay súng nước ngoài. Năm 2015, ba tay súng người Duy Ngô Nhĩ có ý định gia nhập tổ chức “Những chiến binh Mujahidin Đông Indonesia” của Santoso đã qua mặt các nhân viên xuất nhập cảnh của Malaysia và Indonesia bằng cách sử dụng hộ chiếu Thổ Nhĩ Kỳ giả mạo. Chúng đã bay từ Thổ Nhĩ Kỳ đến Malaysia, băng qua eo biển Malacca để đến Riau và di chuyển đến các thành phố khác nhau trước khi bị cảnh sát Indonesia bắt giữ khi đang trên đường từ Makassar tới Poso, miền Trung Sulawesi. 

Xét về mặt chất lượng quản lý xuất nhập cảnh của Indonesia, tình trạng tham nhũng, hối lộ xem ra là một vấn đề nghiêm trọng. Tháng 3-2016, cảnh sát địa phương đã bắt giữ một viên chức nhập cư ở Batam nhận 5.000 đôla Singapore (khoảng 3.500 USD) từ nhóm người bị tạm giam để thả họ trốn thoát. Tại nhiều cơ quan ban ngành liên quan khác, các nhà chức trách cũng phát hiện những người tị nạn bất hợp pháp sở hữu các giấy tờ của địa phương như chứng minh thư hay giấy phép lái xe. Để xảy ra tình trạng này là do các quan chức chính quyền địa phương dễ bị mua chuộc, thiếu sự giám sát của cơ quan xuất nhập cảnh cũng như người dân tận dụng các lỗ hổng của luật pháp để kiếm tiền. Những hoạt động trái phép này đã tạo ra “cơ hội vàng” cho những người bị trục xuất hay tay súng nước ngoài âm thầm trở về và xâm nhập xã hội địa phương. 

37mkzadbtg-58479_16409508941934801957_15_01_2016_bahrun_naim
 Muhammad Bahrun Naim, tay súng người Indonesia từng tham chiến tại Iraq và hiện cầm đầu tổ chức Katibah Nusantara - một nhánh của IS tại Đông Nam Á, đồng chủ mưu vụ tấn công khủng bố đẫm máu tại Jakarta ngày 14-1-2016. Ảnh: Indonesia Police

Tháng 9-2016, ASEAN và Australia đã tổ chức Hội nghị những người đứng đầu cơ quan quản lý xuất nhập cảnh và lãnh sự các nước ASEAN lần thứ 20 (DGICM 20), tại đó Diễn đàn Thông tin Di trú ASEAN lần thứ 12 (AIIF) cũng được đưa vào chương trình nghị sự. Với tư cách nước chủ nhà, Indonesia đã đề xuất việc ngăn chặn sự di chuyển của những tên khủng bố nước ngoài giữa các quốc gia thành viên ASEAN như một vấn đề chính của diễn đàn AIIF. Đề xuất của Indonesia đã được đưa ra thảo luận và được đưa vào tuyên bố chung ASEAN, trong đó nhấn mạnh sự hợp tác giữa các nước thành viên, đặc biệt là liên quan đến việc chia sẻ thông tin tình báo và tăng cường thông tin liên lạc để tìm kiếm những giải pháp thiết thực trong việc ngăn chặn sự di chuyển của khủng bố nước ngoài. 

Tuy nhiên, sự hợp tác này trước tiên cần có sự cải thiện đáng kể khả năng của các cơ quan quản lý xuất nhập cảnh của các nước thành viên ASEAN. Bên cạnh đó, Indonesia cũng phải nỗ lực hoàn thiện thể chế nội bộ, khắc phục tình trạng tiêu cực, tham nhũng trong bộ phận quản lý xuất nhập cảnh. Đây là điều rất quan trọng và phải được thực hiện như nền tảng của mọi hoạt động nhằm giải quyết những vi phạm về xuất nhập cảnh. Ngoài ra, những người làm việc trong lĩnh vực xuất nhập cảnh phải được nâng cao các kỹ năng, chuyên môn nghiệp vụ hơn nữa, thông qua việc trao đổi kiến thức giữa các nước trong ASEAN cũng như với các nước bên ngoài khối.

Giới chuyên gia nhận định với việc các thành trì của IS ở Syria và Iraq đang đối diện với nhiều sức ép từ các chiến dịch của liên quân quốc tế, khả năng về làn sóng bỏ chạy của các tay súng nước ngoài sẽ ngày càng lớn. Do đó, các nước ASEAN và nhất là Indonesia - quốc gia đông dân Hồi giáo nhất khu vực - cần phải theo dõi chặt chẽ làn sóng người nhập cư để ngăn chặn sự xâm nhập của các tay súng nước ngoài.

Trung Nguyên

Bình luận

ZALO