Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Chủ nhật, 11/04/2021 11:26 GMT+7

Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng chống Lao 24-3-2017:

Hãy chung tay vì một Việt Nam không còn bệnh lao

Biên phòng - Là một trong 21 chủ đề của Việt Nam hưởng ứng Ngày Thế giới phòng chống Lao năm nay. Việt Nam lấy chủ đề này nhằm kêu gọi sự tham gia của cả xã hội và hệ thống chính trị tham gia cuộc chiến phòng chống Lao đang gặp nhiều thách thức hiện nay.

img-1855
Cán bộ y tế Bệnh viện Phổi Bắc Ninh tư vấn cho người dân tới khám bệnh. Ảnh: Bích Thủy

90% trường hợp mắc mới được chữa khỏi

Triển khai Chiến lược Quốc gia phòng chống Lao đến năm 2020, tầm nhìn 2030, Chương trình chống Lao quốc gia (CTCLQG) đã đạt được những thành tựu đáng kể. Việt Nam phát hiện sớm tất cả các thể Lao, cung cấp dịch vụ điều trị Lao cho tất cả người bệnh sau chẩn đoán, điều trị Lao tiềm ẩn.

Hàng năm, cả nước phát hiện và điều trị cho trên 100.000 người mắc Lao với tỉ lệ chữa khỏi cao trên 90% trường hợp mắc mới. Dịch tễ bệnh Lao giảm trung bình hàng năm là 4,6% từ năm 2000 đến nay. Hầu hết các kỹ thuật mới đều đã được áp dụng có hiệu quả cao và đến nay đã có gần 6.000 người mắc Lao kháng thuốc được thu nhận điều trị. CTCLQG đã triển khai thuốc mới Bedaquiline cho người bệnh Lao kháng thuốc nặng (tiền siêu kháng thuốc, siêu kháng thuốc) và áp dụng phác đồ ngắn hạn (9 tháng) trong điều trị người bệnh lao đa kháng thuốc.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Việt Nam là một trong 3 nước có kế hoạch nghiên cứu được đánh giá cao. Đặc biệt, Việt Nam đã có một đơn vị nghiên cứu chuyên sâu với một mạng lưới nghiên cứu lao và bệnh phổi rộng khắp. PGS.TS Nguyễn Viết Nhung, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương đã là người Việt Nam đầu tiên được bầu vào Hội đồng tư vấn chiến lược và kỹ thuật của WHO về phòng chống bệnh lao (STAG TB) - cơ chế điều hành và hoạch định chiến lược phòng chống lao cao nhất của WHO.

Việt Nam cũng là một trong 3 nước đi đầu chiến lược kết thúc bệnh Lao trên toàn cầu gồm: Việt Nam, Brazil và Nam Phi. Một trong những yếu tố giúp Việt Nam đạt được nhiều thành tựu trong phòng chống Lao là đã có nguồn tài chính đảm bảo. Chính phủ và Bộ Y tế Việt Nam cấp ngân sách tăng lên hàng năm và qua đó vận động được hỗ trợ quốc tế từ Quỹ toàn cầu với gần 60 triệu Đô la và cộng thêm 20 triệu đô ngân sách khuyến khích vì thực hiện có hiệu quả nguồn viện trợ. Trong 3 năm 2015-2017 được phê duyệt là 42 triệu đô la. Các tổ chức đối tác khác cũng đã hỗ trợ kinh phí và kỹ thuật đáng kể. Tuy còn thiếu hụt so với kế hoạch, nhưng đã đảm bảo được cơ bản.

Việt Nam đang hướng đến mục tiêu không còn bệnh Lao vào năm 2030. Để nâng cao chất lượng chẩn đoán và điều trị cho bệnh nhân và giảm nguồn lây cho cán bộ y tế và cộng đồng, từ năm 2014 đến nay, dự án TB CARE II phối hợp với CTCLQG triển khai Chiến lược FAST tăng cường kiểm soát lây nhiễm Lao tại Bệnh viện Lao và Bệnh phổi tỉnh Nam Định và Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch tỉnh Quảng Nam. Chiến lược FAST đã góp phần phát hiện nhiều ca bệnh lao kháng đa thuốc và lao phổi được chẩn đoán với bằng chứng vi khuẩn học và rút ngắn thời gian từ lấy mẫu tới điều trị các ca bệnh từ trên 10 ngày năm 2013 xuống còn 3-5 ngày.

Cuộc chiến nhiều thách thức

Dù đạt nhiều thành tựu nhưng công tác phòng chống lao của Việt Nam vẫn tồn tại khó khăn và thách thức. Đó là tình trạng bỏ điều trị hiện đang ở mức báo động và có xu hướng gia tăng. Điều này gây khó khăn lớn cho công tác điều trị và phòng chống bệnh lao tại cộng đồng. Tình trạng lao đa kháng thuốc chủ yếu được xác định là do người bệnh điều trị không đúng, không đủ, không tuân thủ chỉ định của bác sĩ; thầy thuốc không đủ thời gian để tư vấn cho bệnh nhân và chưa hỗ trợ tích cực cho người bệnh. Trong khi đó, người dân và chính quyền địa phương chưa đánh giá hết tầm quan trọng của công tác phòng chống lao.

Bên cạnh đó, dịch tễ bệnh lao cao, vẫn còn 16.000 người chết vì lao hàng năm. Việt Nam hiện là nước đứng thứ 14/30 nước có số bệnh nhân lao cao nhất trên thế giới và đứng thứ 11/30 nước có gánh nặng bệnh lao kháng đa thuốc cao nhất trên toàn cầu. Mỗi năm có khoảng 130.000 người mắc lao mới, trong đó có 7.000 người mắc lao đồng nhiễm HIV, hơn 5.000 bệnh nhân lao đa kháng thuốc, đáng lo ngại là có gần 6% là lao siêu kháng thuốc. Số người mắc lao phổi chiếm hơn ½. Tuy nhiên, theo báo cáo WHO global report 2016, chỉ có 79% số người mắc được phát hiện, tư vấn, điều trị và quản lý. 21% còn lại vẫn tồn tại trong cộng đồng mà không được điều trị, khống chế nguồn lây.

img-1856
Cán bộ y tế Bệnh viện Phổi Bắc Ninh điều trị cho bệnh nhân lao. Ảnh Bích Thủy

Bệnh Lao tồn tại hàng nghìn năm và vi khuẩn lao đã được biết đến 134 năm. Thế nhưng, căn bệnh này vẫn chưa được khống chế do nhiều nguyên nhân. Trước hết phải kể đến người nhiễm lao mắc thêm bệnh nhiễm trùng cơ hội, điển hình là HIV. Y học coi HIV và lao như cặp bài trùng bởi vi rút HIV làm giảm hệ thống miễn dịch cơ thể, vi khuẩn lao nhân cơ hội này bùng phát, diễn biến nặng nề hơn. Trong khi đó, hiểu biết của người dân về bệnh lao và cách phòng chống còn hạn chế. Xã hội còn kỳ thị bệnh nhân lao dẫn đến người bị bệnh thường giấu bệnh. Tổ chống lao tuyến huyện, thị xã, thành phố trình độ chuyên môn không đồng đều nên công tác phòng, chống Lao còn hạn chế, nhất là vùng sâu, vùng xa.

“Để kết thúc bệnh lao và phòng chống bệnh phổi tốt hơn, chúng ta cần một nguồn nhân lực chuyên nghiệp với ý chí thống nhất” – PGS.TS Nguyễn Viết Nhung khẳng định.

Trong nỗ lực phòng chống bệnh lao, Việt Nam sẽ tham gia Đối thoại chính sách về Lao và Lao kháng đa thuốc trong khuôn khổ Hội nghị APEC diễn ra vào tháng 8 năm 2017. Theo các chuyên gia, để công tác phòng chống lao hiệu quả Việt Nam cần phải thay đổi các chính sách, chế độ khám chữa bệnh đối với người nghèo, đặc biệt là các bệnh nhân lao phổi. Đẩy mạnh các hoạt động phát hiện thường quy, phát hiện chủ động dựa vào quản lý điều trị trong chương trình chống lao, các bệnh nhân lao và lao đa kháng. Đồng thời tăng cường công tác vận động, truyền thông và huy động xã hội tại các tuyến của hệ thống y tế nhằm nâng cao năng nhận thức về bệnh lao và huy động sự tham gia của cộng đồng.Để đạt được mục tiêu đẩy tỉ lệ mắc lao xuống còn 20 trường hợp trên 100.000 dân, chương trình kiểm soát lao toàn quốc cần phải có ít nhất 66 triệu đô la (tương đương 1,5 nghìn tỉ đồng) mỗi năm. Hiện tại chương trình này mỗi năm tiêu tốn tới 26  triệu đô la (tương đương 572 tỉ đồng), trong đó có 19 triệu đô la là vốn tài trợ nước ngoài.

Xuân Hương

Bình luận

ZALO