Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ hai, 19/04/2021 06:22 GMT+7

Hà Tĩnh: Nguy cơ mất trắng hàng ngàn héc ta lúa xuân

Biên phòng - Cuộc sống của hàng trăm hộ dân trồng lúa ở các địa phương thuộc tỉnh Hà Tĩnh trở nên khó khăn hơn bao giờ hết, khi nhiều diện tích ruộng lúa đang bị dịch bệnh hoành hành. Nhiều gia đình trồng lúa có nguy cơ mất trắng cả vụ mùa khi bệnh đạo ôn cổ bông bùng phát mạnh trên cây lúa.

9xh1_4a
Hàng ngàn ha lúa nhiễm bệnh đạo ôn cổ trắng trên diện rộng của tỉnh Hà Tĩnh. Ảnh: Hoài Thương

Đang thời kỳ nảy hạt, nhưng thửa ruộng được trồng giống lúa Thiên Ưu 8 của gia đình anh Trần Hữu Tỵ, xã Thạch Mỹ, huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh lại khô hết bông, vàng rộ như sắp đến ngày thu hoạch. Tay nâng khóm lúa hạt lép, cháy khô, anh Tỵ ủ rũ chia sẻ: “Những năm trước, tôi cũng trồng giống lúa Thiên Ưu 8, thấy được mùa với năng suất cao nên năm nay vẫn quyết gieo giống lúa này trên toàn bộ 10 sào ruộng của gia đình. Chúng tôi đã làm đất, vệ sinh đồng ruộng, tuân thủ lịch xuống giống mà chính quyền địa phương phổ biến. Thời gian 2 tháng đầu, lúa phát triển nhanh, nhưng khi lúa trổ bông xong thì khô trắng, đổ gục xuống, hạt thì lép. Lúa này gặt về chỉ có nước cho bò ăn thôi. Vụ mùa này chúng tôi mất trắng”.

Tương tự như nhà anh Tỵ, chị Lê Thị Hải, xã Thạch Tân, huyện Thạch Hà cũng đang đối mặt với một vụ mùa thất bát nhất từ trước tới nay. Toàn bộ 7 sào là lúa Thiên Ưu 8 của gia đình đang khô cháy, hạt xẹp lép. “Mùa trước trồng Thiên Ưu 8, chúng tôi thu hoạch được 4 - 5 tạ/sào, nhưng năm nay không cứu vớt được gì rồi. Kinh tế gia đình vốn phụ thuộc vào nông nghiệp mà lúa lại mất mùa, tôi chưa biết phải làm sao đây” – Chị Hải nói trong nghẹn ngào.

Trao đổi với phóng viên báo Biên phòng, ông Nguyễn Tuấn Thanh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) tỉnh Hà Tĩnh cho biết: “Dịch bệnh đạo ôn cổ bông gây hại trên diện tích rộng, mức độ gây hại lớn như vụ xuân năm nay là chưa từng xảy ra ở Hà Tĩnh. Bắt đầu từ ngày 13-2, bệnh đạo ôn xuất hiện và gây hại trên lúa ở giai đoạn bén rễ hồi xanh, từ đó tạo nguồn cho bệnh phát sinh trên cổ bông. Thời tiết suốt vụ có nhiều diễn biến cực đoan, khó lường. Thông thường, đến khoảng tháng 5, thời tiết của khu vực Bắc Trung bộ đã xuất hiện nắng nóng và những đợt gió Lào khô nóng không thuận lợi cho nấm bệnh đạo cổ ôn phát sinh. Tuy nhiên, trong suốt nửa cuối tháng 4-2017, khi lúa xuân của Hà Tĩnh đang trổ bông có tới 3 đợt tác động của không khí lạnh và rãnh thấp, nhiệt độ bình quân giảm. Mưa liên tục kéo dài, độ ẩm cao cộng với nắng mưa xen kẽ, không thuận lợi cho việc phòng trừ đã hội tụ đầy đủ điều kiện cho nấm bệnh đạo ôn cổ bông phát sinh, xâm nhiễm và gây hại”.

Tuy nhiên, việc “đổ lỗi” do thời tiết cực đoan là nguyên nhân gây nên dịch bệnh đạo ôn “ăn trắng” hàng ngàn ha lúa xuân có lẽ chưa được thỏa đáng với nhiều người dân. Câu hỏi đặt ra là, tại sao trên địa bàn một số tỉnh Bắc Trung bộ có điều kiện thời tiết tương tự, nhưng vẫn không xảy ra tình trạng bùng phát dịch bệnh trên cây lúa? Thêm nữa, các giống lúa khác không hề bị hoặc bị nhiễm rất ít, nhưng riêng giống Thiên Ưu 8 lại nhiễm nặng?

Thiên Ưu 8 là giống lúa do Công ty Cổ phần Giống cây trồng Trung ương chọn đã có mặt trong bộ giống chủ lực của Hà Tĩnh trên cả hai vụ sản xuất là vụ hè thu và vụ xuân. Với năng suất cao (58 - 60 tạ/héc ta), chống chịu sâu bệnh tốt và gạo ngon nên giống lúa này được người nông dân Hà Tĩnh ưu tiên sử dụng. Nhưng phải chăng, Thiên Ưu 8 đã không làm tròn “chức năng” mà ngành nông nghiệp Hà Tĩnh tin tưởng?

Theo số liệu thống kê của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Tĩnh, trong vụ xuân năm 2017, tỉnh Hà Tĩnh gieo cấy 58.785ha lúa, nhưng tính đến ngày 15-5, bệnh đạo ôn cổ bông đã phát sinh gây hại trên 10.636 ha lúa, trong đó, có trên 5.280ha bị nhiễm nặng và khoảng 3.000ha bị mất từ 70% trở lên, giống lúa Thiên Ưu 8 chiếm 84% diện tích lúa bị dịch bệnh. Một số diện tích có thể hoàn toàn mất trắng, tập trung chủ yếu ở các huyện: Can Lộc, Lộc Hà, Thạch Hà, Cẩm Xuyên và Đức Thọ.

Chưa bàn đến chuyện chất lượng giống có tốt hay không, nhưng để một loại giống được quảng cáo kháng đạo ôn lại phát sinh trên diện rộng và mức độ gây hại nặng nề như hiện nay là điều ngành nông nghiệp nên xem xét lại. Đó là chưa kể việc cơ cấu với diện tích quá rộng trên tất cả vùng sinh thái của một loại giống khiến cho việc xử lý hậu quả không kịp trở tay.

Trước diễn biến phức tạp của bệnh đạo ôn trên lúa xuân, sau khi đi kiểm tra thực tế trên đồng ruộng, lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh và các cơ quan chuyên môn đã phối hợp với địa phương rà soát, đánh giá thực trạng để có cái nhìn tổng quát về tình hình thiệt hại, sớm tìm ra nguyên nhân dẫn đến dịch bệnh. Đồng thời, gửi công văn cho Bộ NN&PTNT đề nghị hỗ trợ khắc phục thiệt hại do bệnh đạo ôn cổ bông gây hại trên lúa xuân ở Hà Tĩnh. Trước mắt, cần thu hoạch sớm số diện tích lúa bị nhiễm nhẹ để giảm thiểu thiệt hại trên đồng ruộng cũng như sự lây lan của dịch bệnh. Liên quan đến giống lúa Thiên Ưu 8, lãnh đạo tỉnh cũng yêu cầu Sở NN&PTNT Hà Tĩnh cần đánh giá khách quan về giống để làm căn cơ cho bộ giống chủ lực của tỉnh ở các vụ sản xuất tiếp theo.

Hoài Thương

Bình luận

ZALO