Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ sáu, 17/09/2021 02:25 GMT+7

Giữ gìn tiếng thơm cho đặc sản vùng đất cổ Lào Cai

Biên phòng - Thịt hun khói, lạp xường, gạo nương, rượu ngô, rượu mầm thóc, mật ong, lá tắm cùng hàng chục loại đặc sản khác của vùng cao Lào Cai, đều đã trở nên nổi tiếng và được người tiêu dùng khắp cả nước ít nhiều biết đến. Nói như vậy, nghĩa là những loại đặc sản này bước đầu khẳng định được vị thế, chất lượng, danh tiếng và đang từng bước có được thương hiệu trên thị trường. Tuy nhiên, để đặc sản địa phương thực sự trở thành niềm tự hào của mỗi người dân trên vùng sơn cước, rất cần các cơ quan chức năng vào cuộc.

z2cr_20b
Ớt Mường Khương nổi tiếng vì có hương vị đặc trưng. Ảnh: Nguyễn Đăng Anh

Những "cú hích" hiệu quả

Do vị trí địa lý và đặc trưng không gian văn hóa bản địa, từ trước đến nay, Lào Cai vẫn được xem là một trong những vùng đất cổ có nền văn hóa ẩm thực lâu đời, độc đáo và đa dạng, mang lại sự thăng hoa tinh thần cho người thưởng thức. Trong bối cảnh du lịch vùng sơn cước này đang trên đà khởi sắc, các loại đặc sản ngày càng phát huy được giá trị vượt trội, được ngành du lịch địa phương xem là thế mạnh cần phát huy tối đa. Điều này xuất phát từ "triết lý" rất đơn giản, là mỗi khi đến với mỗi vùng miền khác nhau, có một loại nhu cầu mà hầu như tất cả mọi người không ai có thể bỏ qua, đó là mua những thứ đặc sản mang tính chất đặc trưng vùng miền về làm quà cho gia đình, bạn bè, người thân.

"Đến với Lào Cai bây giờ, ai cũng cố tìm cho mình những món quà đặc sản. Chỉ cần một số tiền nho nhỏ, du khách có thể thoải mái chọn lựa, từ gạo Séng Cù, tương ớt Mường Khương, mận hậu Bắc Hà, rượu mầm thóc San Lùng, rượu thóc Nậm Pung, mật ong, tinh bột nghệ, hạt dẻ rừng, măng đắng, nấm hương, thịt trâu gác bếp…" - Chị Lý Thị Bình, chủ một cơ sở kinh doanh đặc sản ở thị trấn Sa Pa cho biết: Những loại đặc sản nông nghiệp ở đây đã góp phần tạo sức bật mới cho người dân sống ở khu vực du lịch có cơ hội xóa đói, giảm nghèo, đặc biệt là Sa Pa. Có một thuận lợi là hiện nay, nhu cầu dùng đặc sản được sản xuất tận gốc, đúng địa chỉ nổi tiếng là không nhỏ. Đến với Sa Pa cũng như các địa phương khác của Lào Cai như Si Ma Cai, Bảo Thắng, Văn Bàn, Bảo Yên, Bắc Hà, Mường Khương, du khách có thể thưởng thức tại chỗ hay mua rất nhiều loại đặc sản về dùng hoặc làm quà biếu người thân.

"Cái hay của thị trường đặc sản tại Lào Cai là bên cạnh các chợ phiên truyền thống, đã thấy xuất hiện các chợ đặc sản - theo đúng nghĩa của nó, là cầu nối để khách du lịch có thể mua đuợc những món ngon đúng gốc "made in Lào Cai". Về mặt kinh doanh, với nhu cầu đã có sẵn của khách du lịch đến Lào Cai ngày một nhiều và nguồn cung ứng còn khá lớn ở các địa phương nông thôn, miền núi, việc tổ chức hệ thống chợ đặc sản này có thể trở thành cơ hội kinh doanh mới cho người dân…" - Chị Lê Thị Lan Anh, cán bộ công tác tại trường Đại học Thương mại Hà Nội - người cùng gia đình đang thực hiện chuyến du lịch khám phá vùng rừng núi Bắc Hà phân tích.

Chị Lan Anh khẳng định rằng, việc UBND tỉnh Lào Cai chú trọng khuyến khích hệ thống các điểm phân phối hàng đặc sản địa phương mà điển hình là điểm bán hàng đặt tại Trạm dừng nghỉ số 5, đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai được khai trương mới đây cho thấy quyết tâm giúp đặc sản của tỉnh được giới thiệu rộng rãi ra thị trường. "Hiện tại, "siêu thị đặc sản" ở Trạm dừng nghỉ số 5 có hàng trăm hộ dân và doanh nghiệp địa phương ký gửi gần 60 mặt hàng đặc sản địa phương nổi tiếng, sẵn sàng phục vụ khách du lịch 24/24 giờ trong ngày. Trong bối cảnh thị trường tiêu thụ nông sản, trong đó có đặc sản đang gặp nhiều khó khăn, việc làm này đã tạo ra một "cú hích" cần thiết, giúp các cơ sở sản xuất cũng như người dân tận dụng cơ hội kinh doanh, góp phần bảo tồn, phát triển các giá trị truyền thống quý báu đã tồn tại từ bao đời nay ở Lào Cai" - Chị Lan Anh chia sẻ.

Đặc sản không chỉ để kinh doanh

Với 25 dân tộc anh em cùng sinh sống, từ bao đời nay, Lào Cai đã được xem là mảnh đất phong phú về bản sắc văn hóa, về truyền thống lịch sử. Trong một không gian bản địa đặc sắc như vậy, các loại đặc sản nông nghiệp ở đây không chỉ là mặt hàng để kinh doanh, mà còn là kết tinh văn hóa của cả một vùng đất. Dựa trên "cách nghĩ" đúng đắn này, thời gian qua, các cơ quan chức năng tỉnh Lào Cai đã cố gắng duy trì những làng nghề sản xuất đặc sản, giúp các thương hiệu truyền thống tiếp cận với thị trường, đồng thời góp phần vào việc bảo tồn, giữ gìn văn hóa dân tộc.

Thế nhưng, những động thái tích cực như đẩy mạnh xúc tiến, quảng bá du lịch thông qua các mặt hàng đặc sản, dù đã gây được ấn tượng với du khách nhưng thực tế ở nhiều địa bàn trong tỉnh vẫn còn mang tính nhỏ lẻ, chưa mang lại hiệu quả cao và bền vững. Chẳng hạn như thương hiệu gạo Séng Cù (Mường Khương) vốn rất nổi tiếng, để tập trung nâng cao chất lượng, phát triển thương hiệu, chính quyền đã tổ chức tạo điều kiện về vốn, giống cho người dân sản xuất, với mục đích khi thu hoạch, người trồng lúa tập trung về một kênh tiêu thụ thống nhất là Hợp tác xã Kinh doanh tổng hợp Mường Khương.

Tuy nhiên, sau mỗi vụ, đồng bào lại tiêu thụ trôi nổi, tản mát ngoài thị trường, làm ảnh hưởng đến uy tín và chất lượng sản phẩm. Hay các loại rượu đặc sản như rượu thóc được nấu ở thôn Sim San 1, rượu hồng mi ở Bản Phố 2A, xã Bản Phố, rượu San Lùng (thôn San Lùng, xã Bản Xèo, Bát Xát) hiện đang gặp phải tình trạng nhiều người ở nơi khác "làm nhái" để kinh doanh trên thị trường. Đặc biệt, nhiều loại lá tắm, do người dân khai thác quá nhiều, trong khi các biện pháp chăm sóc, tái tạo chưa được định hình, khiến nguy cơ cạn kiệt các loại cây thuốc đang hiện hữu…

jr49_20a
Cây thuốc nam là một trong những đặc sản của Lào Cai được du khách rất ưa thích. Ảnh: Nguyễn Đăng Anh

Được biết, trước thực trạng trên, các cơ quan hữu quan tỉnh Lào Cai đã triển khai nhiều giải pháp, áp dụng cho từng trường hợp cụ thể đảm bảo tính kế thừa lâu dài, chẳng hạn như tập trung hướng dẫn thủ tục xây dựng thương hiệu cho các hợp tác xã, hộ kinh doanh, đẩy mạnh tuyên truyền để người dân hiểu và biết trân trọng giá trị mà thương hiệu đem lại cho phát triển kinh tế của địa phương. Có thể lấy ví dụ, đối với vùng nguyên liệu ớt phục vụ sản xuất tương ớt truyền thống ở Mường Khương, cơ quan chức năng địa phương đã tổ chức tập huấn, phổ biến, tuyên truyền về kỹ thuật trồng ớt cho bà con cùng với những chế độ ưu đãi như hỗ trợ phân bón, kỹ thuật.

Đối với các loại lá tắm, cây thuốc, cơ quan chức năng cũng tập trung tuyên truyền, vận động người dân khai thác cây lớn, cây già, khoanh vùng cây non để phát triển và nhân giống trên địa bàn. Ngành chức năng địa phương cũng hướng dẫn bà con về thủ tục để xác nhận công bố các sản phẩm rượu truyền thống phù hợp quy định an toàn thực phẩm… Những hành động tích cực này đã chứng tỏ sự trân trọng, tự hào về đặc sản quê hương Lào Cai, về giá trị văn hóa đã được tôn vinh, giữ gìn, đồng thời có tác dụng nâng cao chất lượng chế biến, vệ sinh an toàn thực phẩm. Đó chính là việc làm hiệu quả nhằm xây dựng thương hiệu đặc sản gắn liền với du lịch, của một vùng đất đang được mệnh danh là "thiên đường du lịch".

Nguyễn Đăng Anh

Bình luận

ZALO