Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Chủ nhật, 01/11/2020 02:10 GMT+7

Gieo chữ ở xóm Mồ Côi

Biên phòng - Tiếng trống báo hiệu giờ vào lớp vang lên giữa mênh mông sóng nước của đầm phá Tam Giang. Từ những mái nhà tôn rách nát, dưới những chiếc ghe chài lưới, từng tốp trẻ con đầu trần, chân đất, áo quần xộc xệch vội vã ùa về lớp học ở xóm Đập Góc (xã Phú Mỹ, huyện Phú Vang, Thừa Thiên Huế). 22 năm nay, trẻ ở xóm chài này biết mặt con chữ, làm phép tính rồi trở thành sinh viên cao đẳng, đại học, thành người có ích cho xã hội từ lớp học của thầy giáo - ngư phủ Trần Văn Hòa vốn giàu lòng nhân ái và khát vọng vì tương lai con trẻ.

 media Dù chỉ là lớp học ghép, nhưng thầy giáo Hòa đưa nhiều đứa trẻ làng chài vào đại học.

Cõng con, cõng chữ vượt đầm lầy

Cách trung tâm thành phố Huế chưa tới 10km, xóm Đập Góc (hay còn gọi là xóm Mồ Côi) gần như tách biệt hoàn toàn với phố thị phồn hoa. Một bên xóm hướng ra phá Tam Giang mênh mông sóng nước, bên còn lại là bạt ngàn lăng mộ hoang vu. Muốn vào xóm chỉ có một con đường duy nhất rộng chừng  2,5m, băng qua nhiều hói nước và bãi tha ma. Vốn trước ở chốn này, tôm cá nhiều nên những người dân làm nghề chài lưới tìm đến đây dựng lều, lán, trụ lại góp thành xóm. Cuộc sống của bà con còn nghèo, nhưng không ai muốn bỏ cái nơi cha ông mình từng gắn bó. Bởi vậy, mặc thời thế xoay vần, bộ mặt các làng quê thay hình đổi dạng, xóm Mồ Côi vẫn lặng lẽ tồn tại, đứng ngoài quy luật ấy. Ngoài con đường bê tông độc nhất dẫn vào làng cùng những cây cột điện thắp sáng là minh chứng hiếm hoi cho cuộc sống hiện đại, còn lại nhà cửa hầu hết là mái tôn, tạm bợ. Tài sản đáng giá nhất đối với họ có lẽ là con thuyền và dăm bảy sải lưới đánh cá. Nhập nhoạng tối, vợ chồng, con cái lên ghe hướng về phía đầm phá đánh bắt cá tôm. Bình minh, họ trở về, những người đàn bà tất bật cho kịp buổi chợ sớm, cánh đàn ông ngả lưng đợi... trời tối. Xóm có 50 nóc nhà với gần 200 khẩu. Nhưng lạ ở chỗ, xóm không có trưởng xóm. “Bà con ở đây gồm cư dân của 3 xã Phú Mỹ, Phú An và Phú Xuân tụ lại mà thành nên không có trưởng thôn như ở nơi khác. Mỗi khi họp hành, bà con xã nào tập trung về xã đó” - Một cư dân của xóm giải thích.

Lớp học xóm Mồ Côi ra đời 22 năm trước. Người tình nguyện biến ngôi nhà cấp bốn của mình thành trường lớp, rồi dạy chữ không công chính là chàng trai sinh ra và lớn lên ở xóm này - thầy giáo Trần Văn Hòa. Máu đam mê học chữ đã ăn sâu vào trí óc ông ngay từ thuở lên 6. Đường tới lớp quá nhọc nhằn, các bạn cùng trang lứa lần lượt bỏ học, theo cha mẹ đi đánh cá, Trần Văn Hòa vẫn miệt mài theo đuổi con chữ. Thế nhưng, tốt nghiệp lớp 12, Hòa phải quay về làng, lấy vợ, sinh con theo yêu cầu của cha mẹ. Khi con đến tuổi vào lớp 1, cả nhà chẳng ai bàn đến chuyện đi học của đứa trẻ, còn ông nhất quyết cho con đi học. “Cứ đến buổi học là tui cõng cháu trên lưng đến trường học, rồi quanh quẩn chờ cháu tan học lại cõng về. Từ nhà tới trường trung tâm xã không xa lắm, nhưng phải băng qua nhiều con hói bùn lầy, nước chảy xiết”, thầy Hòa nhớ lại. Rồi một bữa, thầy Hòa bàn với vợ, mình mê cái chữ, muốn con có tương lai mà ngày ngày cứ cõng con tới lớp cực như ri thì bà con không cho con trẻ đến trường cũng phải. Hay là mình biết chữ, mình mở lớp tại nhà dạy chữ cho các cháu?. “Ông ham dạy chữ, lấy ai làm ăn nuôi con?” - Vợ ông băn khoăn. “Việc dạy chữ chỉ mất thời gian ban ngày, còn ban đêm vẫn có thể đi làm được. Phần khác, nếu tui không dạy thì cũng lại la cà quán xá như mấy người khác”, ông vừa trấn an vừa “dọa” vợ như thế nên vợ đồng ý. Thế là ông đến từng nhà vận động bà con, rồi cưa mấy tấm ván đóng bàn, kê tấm phản làm ghế, rồi đi xin sách vở, bút mực về dạy chữ cho bọn trẻ. Ba năm sau ngày thầy Hòa mở lớp, ngành giáo dục tỉnh mới biết. Họ nhắn thầy lên Phòng Giáo dục gặp mặt, động viên và trao cho thầy một ít phụ phí đứng lớp. Năm 2000, một tổ chức từ thiện hỗ trợ xây trên chính nền đất của nhà thầy một phòng học. Lớp học xóm Mồ Côi từ đó thành điểm trường lẻ.

Đầy vơi theo kì con nước

Lớp học xóm Mồ Côi có hơn 30 học sinh, từ lớp 1 đến lớp 4 ghép chung trong một phòng. Mỗi đứa trẻ mặc áo quần một kiểu, chiều cao cũng khác nhau. Nhưng tất cả đều giống nhau ở chỗ thân hình gầy gò, còi, nước da cháy đen nhẻm và đôi chân lấm bùn đất. Ở đây, các em chủ yếu học hai môn Toán và Tiếng Việt. So với con số 50 nóc nhà, số học sinh đông như thế ngỡ là một thuận lợi cho giáo dục địa phương, nhưng không hẳn thế, khi bà con mê con tôm, con cá hơn cái chữ. Vẫn có trường, có lớp, có thầy, nhưng lớp học đông hay vắng còn phụ thuộc vào kì con nước lên hay cạn. “Có hôm đang giữa giờ, các em xin về rồi về luôn không quay lại lớp. Kể ra cũng khổ lắm, các em phải theo cha mẹ ra đầm phá giăng lưới bủa câu. Có ép các em học cũng không được. Nhiều hôm, lớp chỉ còn tui và vài ba cháu lớp 1 hoặc mầm non. Có nhiều em đến lớp phải đưa theo em ngồi bên cạnh để trông”, thầy giáo Hòa cho biết. “Ở chốn này, bà con ngư dân gần như mù chữ, số trẻ đến trường đếm trên đầu ngón tay và cứ rơi rụng dần theo từng cấp học. Để thuyết phục bà con, tui lại lặn lội khắp nơi xin sách vở, đồ dùng học tập về phát cho các em. Nhờ đó, quân số cũng bớt vơi đi phần nào”, thầy Hòa trải lòng.

Thấy bà con mỗi lần làm gì cũng nhờ thầy viết hộ, thầy liền vận động bà con đi học. Nghĩ mãi, cuối cùng thầy chọn lý do mở lời: “Bà con không cần học gì cao siêu, chỉ cần biết chữ để... hát karaôkê là được”. Nghe hát hò vui vẻ, ai cũng thuận. Thế là mấy năm gần đây, ngoài hai buổi đứng lớp, thầy Hòa kiêm luôn lớp xóa mù cho bà con vào ban trưa. Dạy lớp này cực lắm, có khi đang học, thấy ghe thuyền về bến là bà con bỏ vở chạy ào ra mua, bán cá. Được cái, ai cũng chăm chỉ nên giờ, đa số đều đọc thông, viết thạo.

Chia tay lũ trẻ xóm Mồ Côi, tôi nhớ mãi cái bắt tay thật chặt và niềm tin hiện rõ trên gương mặt thầy giáo Hòa: “Cả xóm bây giờ có tới 4 em đang theo học đại học ở các trường danh tiếng trên cả nước. Nhờ đó, bà con đã thay đổi hẳn nhận thức trong việc cho con em tới trường. Năm ngoái, điểm trường chính cũng đã cử hẳn một cô giáo ra đây cùng tui dạy lớp ghép này. Thế là không còn phải lo lũ trẻ thất học nữa”.
Trúc Hà - Vĩnh Yên

Bình luận

Liên kết hữu ích
ZALO