Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ năm, 13/05/2021 10:01 GMT+7

Giảm thời gian đóng bảo hiểm xã hội

Biên phòng - Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (LĐTBXH) đang đề nghị xây dựng sửa đổi Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) 2014 theo tinh thần cải cách chính sách BHXH mà Nghị quyết số 28-NQ/TW đề ra. Trong đó, đề xuất rút ngắn thời gian đóng BHXH tối thiểu để được hưởng chế độ hưu trí từ 20 năm xuống 15 năm, hướng tới còn 10 năm đang nhận được sự quan tâm lớn và có nhiều ý kiến khác nhau.

Giải trình cho đề xuất trên, Bộ LĐTBXH cho rằng, Luật BHXH 2014 có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1-1-2016 quy định điều kiện thời gian để người lao động có thể hưởng chế độ hưu trí là đủ 20 năm đóng BHXH trở lên.

Ngoài ra, còn thêm những điều kiện khá chặt chẽ khác nên nhiều người cho rằng, đó là nguyên nhân không thu hút thêm người tham gia BHXH và khiến nhiều người đang tham gia BHXH cũng muốn rời bỏ hệ thống trước tuổi nghỉ hưu.

Thực tế, đến cuối năm 2020, mới chỉ có gần 33,5% lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia BHXH, vẫn còn gần 32 triệu người trong lực lượng lao động trong độ tuổi lao động (khoảng 66,5%) chưa tham gia BHXH.

Thế nên, đề xuất trên thực chất là để xử lý tình huống đối với những người lao động đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ số năm đóng BHXH, còn mục tiêu chính của chính sách BHXH vẫn là phải khuyến khích người lao động đóng tích lũy nhiều năm để sau này có thể hưởng lương hưu với mức cao hơn.

Khi rút ngắn thời gian đóng còn 15 năm hay 10 năm thì mức hưởng sẽ giảm đi, lương hưu vì vậy rất thấp. Nhưng lương hưu thấp còn hơn là để cho người lao động hưởng BHXH một lần, không đúng mục tiêu của lương hưu là bảo đảm an sinh xã hội cho người nghỉ hưu hằng tháng có một khoản để chi trả cuộc sống.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến chỉ ra, người lao động không mặn mà tham gia đóng BHXH lâu dài là do ý thức tham gia bảo hiểm của người dân rất thấp, trong khi chính sách bảo toàn quỹ chưa thực sự hấp dẫn và điều kiện nhận BHXH một lần còn dễ dàng.

Do vậy, việc giảm thời gian đóng BHXH cần cân nhắc thận trọng vì hiện nay tuổi thọ đang dần cao lên, tuổi nghỉ hưu tăng và thời gian làm việc kéo dài hơn. Rút ngắn số năm đóng BHXH có thể nhìn thấy lợi ngay trước mắt nhưng về lâu dài sẽ không bảo đảm chính sách hưu trí. Về lâu dài, Nhà nước cần bổ sung một số điều kiện để người lao động hưởng lợi rõ ràng hơn từ quỹ BHXH, khuyến khích họ đóng tích lũy nhiều năm.

Đến nay, cả nước có khoảng 9,2 triệu người sau độ tuổi nghỉ hưu (chiếm 65%) chưa thuộc diện bao phủ của hệ thống BHXH hoặc tầng an sinh xã hội nào khác. Như vậy, mục tiêu Nghị quyết số 28-NQ/TW đặt ra đến năm 2021 có khoảng 45% số người sau độ tuổi nghỉ hưu được hưởng lương hưu không thể hoàn thành.

Rõ ràng, chính sách BHXH hiện hành khi mở rộng ra các khu vực kinh tế khác thì chưa phù hợp với nguyên tắc đóng - hưởng và cân đối giữa mức đóng - mức hưởng dẫn đến quỹ hưu trí và tử tuất khó đảm bảo khả năng cân đối trong dài hạn. Ngoài ra, quy định điều kiện về thời gian tối thiểu được hưởng lương hưu quá chặt chẽ dẫn đến số người đang tham gia rời bỏ hệ thống BHXH trước tuổi nghỉ hưu khá lớn.

Theo nhiều chuyên gia, giải pháp tối ưu cho người lao động cao tuổi, có số năm tham gia BHXH thấp được tiếp cận và thụ hưởng quyền lợi BHXH là giảm dần số năm đóng BHXH tối thiểu từ 20 năm xuống 15 năm, hướng tới còn 10 năm với mức hưởng được tính toán phù hợp.

Đồng thời, điều chỉnh quy định điều kiện hưởng BHXH một lần theo hướng chỉ giải quyết đối với người lao động khi đã hết tuổi lao động nhưng không đủ điều kiện hưởng lương hưu mà không có nhu cầu đóng tiếp. Đối với các trường hợp chưa hết tuổi lao động mà nhận BHXH một lần thì mức hưởng thấp hơn.

Thanh Thảo

Bình luận

ZALO