Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ ba, 30/11/2021 03:39 GMT+7

Giải quyết căn cơ “độ trễ” của chính sách

Biên phòng - Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi giai đoạn 2021-2030 được Quốc hội khóa XIV phê duyệt từ tháng 6-2020, nhưng đến nay vẫn chưa thể triển khai. Độ trễ này đã làm chậm cơ hội tiếp cận nguồn lực để phát triển, ảnh hưởng trực tiếp đến đồng bào các DTTS sinh sống ở địa bàn có điều kiện KT-XH đặc biệt khó khăn.

Bài 1: “Đứt gãy” chính sách

Sau năm 2020, hầu hết các chính sách đầu tư, hỗ trợ phát triển vùng đồng bào DTTS và miền núi hết hiệu lực, nhiều chính sách được tích hợp vào Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2030. Tuy nhiên, gần hết năm 2021, Chương trình vẫn chưa thể triển khai, dẫn đến sự “đứt gãy” trong thực hiện chính sách dân tộc.

Người dân thôi thụ hưởng chính sách BHYT khi địa phương thoát khỏi diện đặc biệt khó khăn, nên rất cần có chính sách hỗ trợ chuyển tiếp để bảo đảm an sinh xã hội. Ảnh: Tùng Nguyên

Thực hiện nhiệm vụ … chuyển tiếp!

Trong 10 tháng năm 2021, kết quả thực hiện công tác dân tộc của các địa phương vùng đồng bào DTTS và miền núi có một vài điểm nhấn chung, khá nổi bật. Đó là, ngoài nỗ lực phòng chống dịch bệnh Covid - 19 thì các địa phương đều đã chuẩn bị các bước “tiền khả thi” để triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2030.

Tất cả đã sẵn sàng để triển khai 10 dự án thành phần của Chương trình, nhưng do chưa được giao vốn nên vẫn “dậm chân tại chỗ”. Trong khi đó, hầu hết các chương trình, chính sách dân tộc đã hết hiệu lực; một số chính sách còn thực hiện thì cũng là chuyển vốn của năm 2020 sang.

Đáng kể nhất cũng chỉ có vốn từ Quyết định 2085/QĐ-TTg về chính sách đặc thù hỗ trợ phát triển KT-XH vùng DTTS và miền núi giai đoạn 2017-2020 (QĐ 2085). Theo báo cáo của Ủy ban Dân tộc, tính đến tháng 10-2021, tổng vốn đã cấp cho các địa phương để thực hiện QĐ 2085 là 2.868 tỷ đồng. Nhưng do vốn được cấp muộn nên tại thời điểm này, các địa phương vẫn đang giải ngân nguồn vốn của năm trước đó.

Như tại Kon Tum, năm 2020, tỉnh được giao gần 102,8 tỷ đồng thực hiện QĐ 2085, nhưng các phần việc đều thực hiện trong năm 2021. Đến hết tháng 9-2021, Kon Tum mới giải ngân được 72, 6 tỷ đồng, đạt 70,62% so với kế hoạch vốn giao. Còn tại Cao Bằng, năm 2021, tỉnh tiếp tục triển khai dự án định canh, định cư xóm Tả Cán - xã Tổng Cọt (huyện Hà Quảng), với tổng số vốn gần 3,8 tỷ đồng từ QĐ 2085. Đây là số vốn được chuyển tiếp từ năm 2020 sang thực hiện năm 2021.

Ngoài những dự án được chuyển vốn năm 2020 sang thì phần việc chính trong lĩnh vực công tác dân tộc của các địa phương vùng DTTS và miền núi từ đầu năm đến nay, thậm chí là trong thời gian tới, cơ bản có điểm chung. Đó là sự chuẩn bị kỹ càng để triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2030 khi được giao vốn để thực hiện. Tại phiên giải trình trước Quốc hội ngày 9-11-2021, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng khẳng định, Chương trình có thể triển khai vào đầu tháng 12 năm nay.

Chậm trễ trong thực hiện chính sách dân tộc

Tại phiên thảo luận của Quốc hội sáng 9-11-2021, đại biểu Leo Thị Lịch (đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Giang) cho rằng, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 đang được triển khai hết sức chậm trễ. Trong khi, hầu hết các chương trình chính sách dân tộc đã hết hiệu lực vào năm 2020.

“Việc không triển khai kịp thời chương trình làm cho các chính sách dân tộc bị gián đoạn, làm chậm cơ hội tiếp cận nguồn lực để phát triển, ảnh hưởng trực tiếp đến đồng bào”, đại biểu Lịch nói.

Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2030 chưa được giao vốn thực hiện, trong khi nhiều công trình hạ tầng ở miền núi đã xuống cấp, “khát” vốn. Ảnh: Nguyễn Hùng

Trên thực tế, việc thực hiện chính sách dân tộc trong năm 2021 đã xuất hiện sự chậm trễ, sau khi một số nghiên cứu “tiền khả thi” để triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2030 được Trung ương phê duyệt. Đáng chú ý là việc thực thi chính sách ở các địa bàn không còn nằm trong diện đặc biệt khó khăn giai đoạn 2021-2025 đã xuất hiện nhiều xáo trộn.

Theo đó, ngay trong năm 2021, khi mà nguồn lực đầu tư giai đoạn 2021-2025 chưa được phân bổ thì nhiều địa bàn đã thoát nghèo (theo Quyết định 861/QĐ/TTg của Thủ tướng Chính phủ và Quyết định 612/QĐ-UBDT của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc) sẽ thôi hưởng một số chính sách hỗ trợ của Nhà nước. Điển hình là chính sách bảo hiểm y tế, các chính sách hỗ trợ giáo dục, chính sách về cán bộ vùng đồng bào DTTS, về giao khoán bảo vệ rừng…

Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Y Thanh Hà Niê K'Đăm cho rằng, mặc dù đã có các phương án để giải quyết vấn đề, nhưng Chính phủ cũng cần tính đến giai đoạn chuyển tiếp trong việc thực thi chính sách. Có như vậy mới tránh được sự lúng túng trong triển khai và đảm bảo sự công bằng trong tiếp cận chính sách của người dân.

Sau khi đánh giá sự chậm trễ này, Ủy ban Dân tộc đã kiến nghị Chính phủ hỗ trợ cho người dân ở các địa bàn này. Nguồn kinh phí khoảng 2.100 tỷ đồng đã được Chính phủ phân bổ trong kế hoạch ngân sách năm 2021 để thực hiện. Nhưng khi Quyết định 861/QĐ-TTg phê duyệt danh sách các xã khu vực III, khu vực II, khu vực I thuộc vùng DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2025 được ban hành, thì các địa phương dừng lại chưa triển khai.

Được biết, trước sự chậm trễ này, Chính phủ cũng đã giao cho Bộ Y tế và Bảo hiểm xã hội Việt Nam đánh giá tác động và xây dựng chính sách bảo hiểm y tế mới từ năm 2022 trở đi cho các địa bàn vùng đồng bào DTTS và miền núi chịu tác động khi thoát khỏi diện đặc biệt khó khăn. Đối với các chính sách hỗ trợ về giáo dục, chính sách cán bộ, chính sách khoanh nuôi bảo vệ rừng và một số chính sách khác, Ủy ban Dân tộc đã có đánh giá tác động gửi Chính phủ để xin chủ trương thực hiện.

Bài 2: Giải quyết bài toán về vốn

Tùng Nguyên

Bình luận

ZALO