Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ năm, 02/12/2021 04:11 GMT+7

Ghi ở "cửa ngõ" vùng tam giác phát triển

Biên phòng - Bờ Y (Kon Tum) và Lệ Thanh (Gia Lai) là hai cửa khẩu quốc tế đường bộ của vùng Bắc Tây Nguyên - "cửa ngõ" chính trên vùng tam giác phát triển Việt Nam - Lào - Cam-pu-chia. Tiềm năng thông thương, năng lực vận tải hàng hóa, triển vọng hình thành một "con đường tơ lụa" trên tuyến thương mại quốc tế nối từ Mi-an-ma, Đông Bắc Thái Lan, Nam Lào, Đông Bắc Cam-pu-chia với Tây Nguyên và vùng duyên hải miền Trung (Việt Nam) là rất lớn. 

sny5_15b-1.jpg
Quang cảnh đìu hiu ở CKQT Lệ Thanh (Gia Lai).

Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân tác động, những thế mạnh của kinh tế cửa khẩu ở đây vẫn chưa được khai thác một cách hiệu quả. Mặc dù vậy, các lực lượng chức năng đang nỗ lực hết mình để ngăn chặn nguy cơ và đón đợi thời cơ…

"Chàng khổng lồ" đang say ngủ

Bước vào thiên niên kỷ mới, tỉnh Kon Tum đón nhận tin rất vui, đó là "siêu dự án" kinh tế cửa khẩu Bờ Y chính thức chuyển động với qui mô lớn chưa từng có nằm trên diện tích hơn 70 ngàn héc-ta, thuộc địa bàn 6 xã và 1 thị trấn của huyện Ngọc Hồi, với tổng vốn đầu tư gần 187 ngàn tỷ đồng. Nếu giấc mơ thành hiện thực thì đến năm 2025, vùng biên giới được mệnh danh là "vương quốc" của những loài thảo mộc này sẽ trở thành vùng động lực, trung tâm liên kết trên hành lang kinh tế Đông-Tây trong tam giác phát triển 3 nước Việt Nam - Lào - Cam-pu-chia…

Với tầm vóc như thế, có thể ví Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế (CKQT) Bờ Y là "chàng khổng lồ" sắp vươn mình trỗi dậy, đủ sức xô ngã mọi rào cản của sự phát triển. Tuy nhiên, đến nay đã hơn 10 năm trôi qua, đầu tư từ ngân sách Nhà nước giai đoạn 2001-2014 chỉ mới đạt hơn 5% nhu cầu vốn (1.596 tỷ đồng/82.000 tỷ đồng) để thực hiện được 6% nhu cầu tiến độ xây dựng hạ tầng.

Do cơ sở hạ tầng chưa bảo đảm, cơ chế chính sách chưa thực sự hấp dẫn các nhà đầu tư, nên đến thời điểm này chỉ mới có 25 dự án đầu tư đang hoạt động sản xuất kinh doanh với tổng vốn đăng ký 554,4 tỷ đồng, 10 dự án đang triển khai (305,72 tỷ đồng) nhưng mới chỉ thực hiện 21,25 tỷ đồng, cùng một số dự án đã quá thời hạn hoặc đã ngừng hoạt động… Hoạt động của Khu thương mại cửa khẩu (cửa hàng miễn thuế) cũng đang có những bước đi…thụt lùi.

Mặc dù chính sách bán hàng miễn thuế cho khách tham quan du lịch đã tăng từ mức 500 ngàn đồng lên 1 triệu đồng/người/ngày, nhưng vẫn chưa kích thích được khách mua hàng; doanh nghiệp không mạnh dạn đầu tư mở rộng hoạt động kinh doanh và hiện cũng chỉ còn 1 doanh nghiệp đang hoạt động trong Khu thương mại với vốn đầu tư 500 triệu đồng, thu hút được… 5 lao động, hiệu quả kinh doanh đạt thấp.

"Chàng khổng lồ" còn đang ngủ say, gam màu chủ đạo của Khu kinh tế CKQT Bờ Y vẫn là màu xanh của những loài thảo mộc. Vào thời kỳ cao điểm mùa mưa như thế này, khách qua lại cửa khẩu chủ yếu là ''binh chủng đầu kéo'' vận chuyển lâm sản, vật liệu xây dựng, nhiên liệu, phân bón và vật tư các loại. Kinh tế cửa khẩu chỉ mới đạt được ''dưới dạng tiềm năng'', song ở một ''mặt trận'' khác, lực lượng chuyên trách quản lý bảo vệ biên giới đang từng ngày từng giờ nỗ lực hết mình để ngăn chặn nguy cơ, đón đợi thời cơ.

Thiếu tá Bùi Hữu Phước, Phó Đồn trưởng Đồn BPCKQT Bờ Y cho biết: ''Thời gian gần đây, bên cạnh triển khai đồng bộ các biện pháp công tác biên phòng quản lý bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh biên giới và xây dựng địa bàn vững mạnh, Đồn BPCKQT Bờ Y đẩy mạnh công tác đối ngoại biên phòng và đấu tranh phòng chống hiệu quả các loại tội phạm trên biên giới. Việc tăng cường đoàn kết, hữu nghị với nước bạn, tạo ra môi trường an ninh tốt là cơ sở quan trọng góp phần nâng tầm Khu kinh tế cửa khẩu QT Bờ Y trong tương lai...''.

Kinh tế cửa khẩu dẫu chưa thực sự chuyển mình, song vấn đề an ninh ở đây, đặc biệt là hoạt động của bọn tội phạm về ma túy đang diễn biến hết sức phức tạp. Liên tiếp từ giữa tháng 5 đến cuối tháng 6-2014, thực hiện chỉ đạo của Bộ Chỉ huy BĐBP Kon Tum, lực lượng phòng chống tội phạm ma túy BĐBP tỉnh phối hợp với Đồn BPCKQT Bờ Y đã bắt được 2 vụ/2 đối tượng mua bán vận chuyển ma túy, thu giữ 2.678 viên ma túy tổng hợp.

Cũng trong thời gian này, lực lượng phòng chống tội phạm ma túy BĐBP tỉnh và Đồn BPCK quốc tế Bờ Y đã phát hiện một đường dây móc nối, vận chuyển hê-rô-in từ Mộc Châu (Sơn La) vào địa bàn Khu kinh tế cửa khẩu để tiêu thụ. Phối hợp với Cục Phòng chống tội phạm ma túy (TPMT), BĐBP Sơn La, lực lượng phòng chống TPMT BĐBP Kon Tum đã thực hiện thành công Chuyên án 010 A, bắt 3 đối tượng mua bán, vận chuyển, tàng trữ trái phép chất ma túy, thu giữ 2 bánh hê-rô-in.

Từ những vụ án được lực lượng phòng chống TPMT BĐBP Kon Tum và Đồn BPCKQT Bờ Y triệt phá gần đây cho thấy, địa bàn Khu kinh tế cửa khẩu Bờ Y chính là điểm nóng hoạt động tội phạm về ma túy trên tuyến biên giới các tỉnh Tây Nguyên. Theo đánh giá của cơ quan chức năng, với phương thức, thủ đoạn hoạt động tinh vi của bọn tội phạm này, các vụ án xảy ra đang có chiều hướng tăng dày và qui mô ngày càng lớn. Khu kinh tế CKQT Bờ Y đang dần trở thành điểm trung chuyển ma túy lớn, để từ đây tuồn vào các tỉnh trong khu vực.

''Nỗi lòng'' cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh

Nếu nói về vị trí địa lý và qui mô đầu tư, thì CKQT Lệ Thanh (Gia Lai) không thể sánh ngang hàng với ''người hàng xóm'' Bờ Y. Trong đề án qui hoạch phát triển Khu kinh tế cửa khẩu giai đoạn 2010 - 2020, Lệ Thanh cần 6.000 tỷ đồng để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng trên tổng diện tích 210ha. Tính đến nay, tỉnh Gia Lai đã đầu tư 120 tỷ đồng để xây dựng cụm công nghiệp, nhà máy chế biến nông - lâm sản, trung tâm mua sắm, trường học... với mục tiêu hình thành một khu kinh tế năng động, đáp ứng nhu cầu hội nhập và phát triển.

Mặc dù vậy, tính đến thời điểm này, nhiều công trình vẫn ''án binh bất động'' bên cạnh một số hạng mục xây dựng một cách ''lem nhem'' làm chưa xong đã bị ''mổ xẻ'' và... xuống cấp (đường giao thông). Ngoài trung tâm mua sắm (thực chất chỉ là cái chợ bình thường) được xây dựng để các quán hàng ăn uống, tạp hóa vây xung quanh, thì các hạng mục khác như cụm công nghiệp, trường học chẳng ai có thể xác định được ''hình hài'' nó như thế nào vì chỉ mới có những cung đường nội bộ làm ra để... đợi.

Hệ quả là năm 2013, UBND tỉnh Gia Lai đã buộc dừng thi công các công trình xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu vì không bảo đảm chất lượng. Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu Lệ Thanh cũng đã được giải thể để sáp nhập vào Ban quản lý Khu kinh tế tỉnh Gia Lai.

Cũng phải khách quan nhìn nhận rằng, cơ chế thu hút đầu tư của địa phương là điểm sáng để Khu kinh tế cửa khẩu Lệ Thanh ''trở mình'' và bằng chứng là một số loại hình kinh doanh, dịch vụ như kho tàng, bến bãi, nhà hàng, khách sạn đã có những bước phát triển khá tốt giúp cho hoạt động kinh doanh, vận tải hàng hóa qui củ, nề nếp và chuyên nghiệp hơn.

Cũng chính nhờ sự phát triển của các loại hình dịch vụ, cơ chế chính sách thông thoáng nên lượng hàng hóa xuất nhập khẩu qua lại CKQT Lệ Thanh không ngừng tăng nhanh. Theo số liệu báo cáo, trong 6 tháng đầu năm 2014 của Chi cục Hải quan CKQT Lệ Thanh, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu ở đây đạt gần 128 triệu USD, tăng 73,67% so với cùng kỳ năm trước. Lưu lượng người và phương tiện xuất nhập cảnh qua lại cửa khẩu cũng có những tín hiệu lạc quan nhờ giao thông thông suốt, giấy phép liên vận thuận lợi, thủ tục đơn giản, kho tàng, bãi tập kết hàng hóa được đầu tư xây dựng bài bản.

Điều này chứng tỏ tiềm năng phát triển của Khu kinh tế CKQT Lệ Thanh là rất lớn đang chờ được khai thác. Vấn đề ở đây là công tác đầu tư và quản lý vốn đầu tư như thế nào để cho Lệ Thanh được ''chắp cánh'' bay lên. Nếu xem Lệ Thanh như một thực thể sống thì cửa khẩu này đang mang trong mình hai tâm trạng buồn vui lẫn lộn. Vui vì kinh tế biên mậu qua CKQT Lệ Thanh tăng cao, còn buồn vì cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng nhu cầu phát triển.

Chưa hết, thời gian gần đây, huyết mạch giao thông quan trọng bậc nhất trên tuyến biên giới tỉnh Gia Lai lại phải... đối mặt với mặt hàng một thời được xem là ''đệ nhất hàng nhập lậu'': Thuốc lá ngoại. Chỉ tính riêng lực lượng BĐBP, từ giữa tháng 7-2014 đến nay đã bắt giữ 6 vụ mua bán, vận chuyển thuốc lá lậu, thu giữ hơn 8.000 gói thuốc lá các loại, trong đó chủ yếu là thuốc 555, JET, ESSE. Các chủng loại thuốc lá lậu ở đây đều được các đối tượng vận chuyển qua các lối mòn hai bên "cánh gà" CKQT Lệ Thanh nên rất khó phát hiện.

Đại úy Hoàng Tuấn Minh - Phó Đồn trưởng, Trạm trưởng CKQT Lệ Thanh cho biết: "Bên cạnh công tác kiểm soát chặt chẽ tại cửa khẩu, lực lượng của đồn BP tăng cường tuần tra chốt chặn tại các tiểu ngạch qua lại, kiểm tra, kiểm soát người và phương tiện lưu thông trên quốc lộ 19 từ cửa khẩu về địa bàn xã Ia Dom để kịp thời phát hiện, xử lý triệt để những hành vi buôn lậu. Bên cạnh đó, chúng tôi đẩy mạnh công tác đối ngoại biên phòng để chia sẻ thông tin, giúp đỡ hỗ trợ lẫn nhau trong công tác quản lý cửa khẩu nói riêng, quản lý bảo vệ biên giới nói chung…".

Có thể nói, bên cạnh những vấn đề phát sinh trong công tác đầu tư và quá trình triển khai thi công các dự án thì sự "tái xuất" của thuốc lá ngoại nhập lậu càng làm cho "nỗi lòng" của Khu kinh tế CKQT Lệ Thanh trĩu nặng hơn. Và cũng giống như "người anh em" Bờ Y trên đất Kon Tum, các lực lượng chức năng trên khu vực CKQT Lệ Thanh lại phải nỗ lực nhiều hơn nữa để ngăn chặn nguy cơ, đón đợi thời cơ.

Cẩm Xuyên

Bình luận

ZALO