Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ tư, 30/09/2020 06:53 GMT+7

Gặp người "du kích Long Phú" năm xưa

Biên phòng - Trong căn nhà nhỏ đơn sơ nằm sâu trong con hẻm nhỏ của phường An Hội, quận Ninh Kiều, TP Cần Thơ, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Sơn Ton đi lại rất khó khăn bởi nhiều chứng bệnh ở cái tuổi 83, nhưng khi nghe chúng tôi đề nghị ông kể về tháng ngày chiến đấu chống Pháp, ông chợt phấn chấn hẳn lên, hoạt bát hơn và nụ cười tươi rất "lính".

gnw3_9a
Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Sơn Ton. Ảnh: Phan Thị Anh Thư

Ông Ton kể: "...Tui là người Khmer chánh gốc, hồi nhỏ chuyên đi ở mướn cho địa chủ, nhà nghèo nên không được đi học, thấy mấy thằng Tây với đám hội tề tay sai áp bức dân mình, tui căm thù quá nên trốn nhà đi theo cách mạng từ năm 12 tuổi".

Năm 1945, chú "du kích nhí" Sơn Ton hoạt động ở vùng An Thạnh Nhì, huyện Long Phú (nay là huyện Cù Lao Dung), tỉnh Sóc Trăng. Tuy còn nhỏ tuổi nhưng Sơn Ton rất nổi tiếng với biệt tài gài lựu đạn, tiêu diệt rất nhiều tên địch trong những trận chống càn, được người dân ở đây  tặng cho biệt danh "Vua gài lựu đạn". Một lần trên địa bàn xã đang có cuộc họp bí mật của lãnh đạo tỉnh, huyện thì địch bất ngờ bao vây truy bắt. Trước tình hình đó, ông Ton cùng với các đồng đội đã dũng cảm chiến đấu bắn chặn, cầm cự với giặc, tiêu diệt hàng chục tên, bảo vệ cán bộ rút lui an toàn.

Một lần khác, tàu chiến của địch trên sông Hậu bất ngờ ập vào tấn công căn cứ cách mạng tại Long Phú, Sơn Ton đã nhanh trí dụ địch đi vào trận địa "lựu đạn" do ông bố trí, kết quả hàng chục tên địch bỏ thây, bọn còn lại kéo nhau tháo chạy xuống tàu chiến làm nức lòng quân dân Long Phú lúc bấy giờ. Đây cũng là nguồn cảm hứng các nhạc sĩ sáng tác nhiều bài hát ngợi ca, trong đó, nổi tiếng nhất là bài "Du kích Long Phú" do Nghệ sĩ Nhân dân Quốc Hương thể hiện.

Năm 1953, ông Sơn Ton được phân công về phụ trách Đội du kích của huyện Long Phú, tỉnh Sóc Trăng vừa làm công tác vận động quần chúng (vì đa số người dân ở đây là người Khmer, trong khi ông thông thạo ngôn ngữ và tập quán của người dân), vừa chiến đấu xây dựng cơ sở phát triển lực lượng vũ trang.

Điều rất đáng tự hào là, từ tháng 1 đến tháng 7-1953, đơn vị do ông phụ trách đã tiêu diệt 67 tên địch và bắt sống trên 100 tên, thu 43 súng, vận động được nhiều binh lính về với nhân dân. Khí thế ngất trời ấy đã động viên được 50 thanh niên trong các phum sóc tình nguyện tòng quân đánh giặc. Người dân Long Phú lúc này rất tự hào và gọi đơn vị của ông là "bộ đội Sơn Ton"; ấp Rạch Bà Kẹo, nơi ông chiến đấu được đổi tên thành ấp Sơn Ton và được duy trì tên gọi cho đến hôm nay.  

Năm 1954, Hiệp định Genève được ký kết, ông Sơn Ton là một trong số 12 Chiến sĩ thi đua của miền Nam tập kết ra Bắc sớm nhất. Trong thời gian công tác ở miền Bắc, ông vinh dự được kết nạp Đảng (năm 1955) và may mắn được gặp Bác Hồ đến 7 lần. Cũng trong thời gian này, ông vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân khi vừa tròn 22 tuổi.

Ông Sơn Ton xúc động kể: "...Sau khi được phong tặng danh hiệu Anh hùng, tui được gặp Bác Hồ lần đầu tiên, gặp Bác, tui khóc quá chừng. Bác ân cần thăm hỏi sức khỏe 12 anh em trong tổ học tập, động viên tui học thêm chữ Pa Li để mở rộng phạm vi tuyên truyền, rồi Bác nắm tay từng người thân mật như người thân trong gia đình. Anh em trong tổ đều khóc...".

Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng năm 1975, ông Sơn Ton trở về miền Nam công tác tại Tỉnh đội Hậu Giang. Chiến tranh biên giới Tây Nam nổ ra, ông được phân công làm Trợ lý Chính sách cho Đoàn 978 (Quân khu 9), đơn vị quân tình nguyện Việt Nam sang giúp nước bạn Campuchia chống lại chế độ diệt chủng Pol Pot cho đến năm 1983 thì nghỉ hưu với quân hàm Trung tá.

Suốt nhiều năm qua, người dân phường An Hội rất quen thuộc với hình ảnh người Anh hùng có vóc dáng to khỏe, giọng nói sang sảng, sống cởi mở, gần gũi với mọi người, luôn nhắc nhở, động viên bà con giữ gìn vệ sinh môi trường, xây dựng phường đạt chuẩn văn minh đô thị; duy trì mô hình "Tuổi cao gương sáng", "Ông bà mẫu mực, con cháu hiếu thảo"... Hai người con trai của ông hiện đang công tác trong Quân đội để tiếp nối truyền thống của người cha anh hùng.

Phan Thị Anh Thư

Bình luận

Liên kết hữu ích
ZALO