Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ hai, 12/04/2021 06:44 GMT+7

Du lịch vùng biên - “Biến di sản thành tài sản”

Biên phòng - Những ngày đầu xuân, chúng tôi có dịp trải nghiệm trên cung đường biên giới của huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai. Men theo tuyến đường lên biên ải, nơi con sông Hồng chảy vào đất Việt với chộn rộn cảm xúc giữa sắc đào phai bung nở trên các triền núi, một cảm giác thiêng liêng khó tả. Bát Xát là huyện vùng cao của tỉnh Lào Cai, mặc dù không nổi tiếng như Bắc Hà hay Sa Pa, nhưng Bát Xát là một điểm du lịch còn mới mẻ khá hấp dẫn đối với du khách. Nơi đây là địa bàn sinh sống của các dân tộc Mông, Dao, Hà Nhì, Giáy… đời sống của bà con còn nhiều khó khăn. Nhưng có lẽ, điều mà người dân ở vùng biên Bát Xát bắt đầu gần hơn với thế giới, là khi bà con biết làm du lịch từ chính việc phát huy bản sắc dân tộc mình.

n9pe_44b
Rượu San Lùng - đặc sản của người Dao đỏ. Ảnh: Hoàng Hiền

Liên kết du lịch cộng đồng

Những năm gần đây, Bát Xát là điểm đến được nhiều khách du lịch lựa chọn trong hành trình khám phá sắc màu văn hóa Tây Bắc. Không chỉ có cảnh đẹp, với những cung đường ôm dọc biên giới, đến với vùng cao Bát Xát, du khách còn được tìm hiểu về những nét văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc thiểu số cũng như hòa mình vào trong các lễ hội, những phong tục đẹp, những món ẩm thực lạ. Tại "nơi con sông Hồng chảy vào đất Việt", du khách được chiêm ngưỡng vẻ đẹp dòng sông Hồng và dòng suối Lũng Pô gặp nhau trong địa phận bản Lũng Pô, xã A Mú Sung, huyện Bát Xát.

Bà Hoàng Thị Thu Huyền, Trưởng phòng Quy hoạch và Phát triển tài nguyên du lịch tỉnh Lào Cai khẳng định: Gần đây, Bát Xát được xem như một điểm đến mới của du lịch Lào Cai bởi cung đường đẹp theo tuyến vòng cung qua các xã, mỗi xã lại có một thế mạnh riêng về bản sắc văn hóa đặc sắc, độc đáo và rất hấp dẫn. Có thể điểm qua như Mường Hum, Bản Xèo là bản sắc văn hóa dân tộc Giáy, có chợ phiên, cảnh sắc nên thơ hùng vĩ, đặc sản cá suối Mường Hum. Xã Nậm Pung, xã Dền Sáng với bản sắc của người Dao đỏ, rừng già nguyên sinh hấp dẫn và độc đáo là suối tình Dền Sáng. Xã Sảng Ma Sáo là bản sắc văn hóa dân tộc Mông, dịp đầu xuân có lễ hội "Say sán".

Đặc biệt, điểm đến Y Tý rất độc đáo với bản sắc văn hóa của người Hà Nhì... Do đó, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã và đang nghiên cứu xây dựng những tuyến điểm du lịch tại Bát Xát để khai thác tiềm năng những sắc màu văn hóa "biến di sản thành tài sản", vừa bảo tồn và phát triển tài nguyên du lịch tại địa phương, vừa tạo việc làm, nâng cao đời sống cho đồng bào các dân tộc nơi miền biên viễn này.

Hiện nay, huyện Bát Xát đã bảo tồn và phát triển một số lễ hội truyền thống như: Lễ hội xuống đồng của người Giáy, lễ hội Pút-tồng của người Dao, lễ hội Khô già già của người Hà Nhì đen, lễ cúng rừng của người Hà Nhì, lễ Cấp sắc của người Dao. Lễ hội Khô già già của người Hà Nhì đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia; ruộng bậc thang Ngải Thầu - Y Tý được công nhận là danh thắng cấp quốc gia. Đây là những lợi thế để đưa vào khai thác các tuyến điểm du lịch gắn với bảo tồn văn hóa, thúc đẩy phát triển du lịch ở Bát Xát trong những năm tới.

Trên địa bàn huyện Bát Xát hiện có 20 cơ sở kinh doanh lưu trú dịch vụ du lịch. Trong 5 năm gần đây, huyện Bát Xát đón tổng lượng khách trên 35.000 lượt, trong đó khoảng trên 4.000 lượt khách quốc tế. Lượng khách đến với Bát Xát tăng theo từng năm khẳng định tiềm năng du lịch của huyện bước đầu đã có sự khởi sắc. Tuy nhiên, để thực sự xây dựng Bát Xát trở thành một trong những điểm đến du lịch hấp dẫn của Lào Cai, chính quyền địa phương đã xây dựng triển khai thực hiện Đề án Phát triển du lịch gắn với bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc giai đoạn 2016-2020.

Theo đó, sẽ tập trung khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế để phát triển mạnh du lịch cùng hệ thống cơ sở hạ tầng du lịch đồng bộ góp phần phát triển kinh tế bền vững, đẩy mạnh bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc, đáp ứng nhu cầu nghỉ dưỡng, tham quan của khách du lịch khi đến Bát Xát. Mục tiêu đến năm 2020, tổng lượng khách đến Bát Xát đạt trên 100.000 lượt người/năm, tổng doanh thu đạt trên 60 tỷ đồng.

44a
Du khách nước ngoài thích thú tìm hiểu các sản phẩm du lịch do người dân tự làm. Ảnh: Hoàng Hiền

"Xứ mưa" Y Tý gọi mời

Y Tý nằm ở độ cao trên 2.000m so với mực nước biển, lưng tựa vào dãy núi Nhìu Cồ San, gần như quanh năm mây mù bao phủ, ngày mưa nhiều hơn ngày nắng nên còn được gọi là "xứ mưa". Đường lên Y Tý là những con đường mòn ngoằn ngoèo lưng chừng núi, nhìn ra xa là những ngôi nhà thấp thoáng ẩn hiện trong mây. Với khung cảnh mờ ảo, thơ mộng đó nên khi tới Y Tý, nhiều người cảm thấy như mình đang bước vào một thế giới khác, tách biệt với trần gian.

Y Tý không chỉ hấp dẫn bởi mây đẹp, có thung lũng vàng mùa lúa chín, còn hấp dẫn bởi những bản làng của ngôi nhà vuông mà ẩn chứa ở đó cả một kho tàng tri thức và những điều bí ẩn nơi đỉnh núi Nhìu Cồ San. Nơi đây có nhiều loại hình du lịch khá độc đáo, như: Du lịch chợ phiên ở Mường Hum; du lịch mùa hoa đỗ quyên; du lịch mạo hiểm, chinh phục đỉnh núi Ky Quan San; Du lịch làng nghề nấu rượu thóc của người Dao đỏ ở các thôn: San Lùng, Nậm Pung, Sim San; làng nghề chạm khắc bạc ở Mường Hum; làng nghề làm miến dong truyền thống ở Bản Xèo. Đặc biệt là các tour du lịch khám phá ruộng bậc thang ở Y Tý, A Lù, Ngải Thầu, Mường Hum hội tụ đủ cả các mùa đổ nước, mùa cấy, mùa lúa chín, mùa gặt; du lịch ẩm thực với món cốm của người Giáy ở Quang Kim, bánh pin của người Giáy ở Mường Hum, bia của người Hà Nhì ở Y Tý... 

 Du lịch về với bản làng đã làm thay đổi phần nào cuộc sống của người Hà Nhì nơi đây. Người dân được hướng dẫn cách làm du lịch, biết sản xuất nông sản hàng hóa, bước đầu biết khai thác dân ca, dân vũ, các trò chơi dân gian trong lễ hội cổ truyền để phục vụ khách du lịch. Đồng thời, bà con biết dùng tài đan lát  làm ra những vật dụng dân gian để phục vụ du khách mà vẫn giữ gìn được phong tục truyền thống.

Tết này thực sự vui hơn khi công trình sáng tạo vĩ đại của đồng bào Mông và Hà Nhì nơi đây - thung lũng ruộng bậc thang Thề Pả, được xếp hạng Di tích quốc gia; cộng đồng người Hà Nhì ở Y Tý vinh dự được đón nhận Bằng Di sản văn hóa phi vật thể cho lễ cúng rừng "Gạ Ma Do", được tổ chức thường niên vào ngày Thìn tháng Giêng âm lịch. Đây là nghi lễ đặc biệt quan trọng, cầu bình an, cầu cho mưa thuận, gió hòa, mùa màng tươi tốt, bội thu, cầu cho địa phương, đất nước ngày càng phát triển, nhà nhà ấm no, hạnh phúc. Những ngày này, cột cờ Lũng Pô cũng đang gấp rút hoàn thành, thiêng liêng và hùng vỹ, nhưng ý nghĩa hơn nơi đây là cột mốc của sự bình yên, biểu tượng của chủ quyền lãnh thổ.

Chia tay vùng biên Bát Xát khi sắc đào phai ở Y Tý đã bung nở cùng những chùm hoa đỗ quyên bắt đầu khoe sắc trên dọc đường lên núi Ky Quan San, chúng tôi được phiêu du xuyên qua rừng già nguyên sinh Dền Sáng và phần nào hiểu được vì sao vùng biên Bát Xát đang trở thành điểm đến mới đầy hấp dẫn trên bản đồ du lịch Lào Cai.

Hà Phương

Bình luận

ZALO