Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ sáu, 17/09/2021 01:22 GMT+7

Đồng minh cũ, áp lực mới

Biên phòng - Từ ngày 20 đến 21-4, Tổng thống Mỹ Ba-rắc Ô-ba-ma vừa có chuyến thăm tới A-rập Xê-út. Trong khuôn khổ chuyến thăm, ông chủ Nhà Trắng đã có cuộc hội đàm với Quốc vương nước chủ nhà Xan-man Bin Áp-đen A-dít. Những hình ảnh được kỳ vọng về hai nhà lãnh đạo này cũng không thể lấp đầy độ sâu của sự căng thẳng trong mối quan hệ giữa Mỹ và A-rập Xê-út.

srpw_11a
Tổng thống Ba-rắc Ô-ba-ma trong cuộc gặp với Quốc vương Xan-man Bin Áp-đen A-dít ngày 20-4. Ảnh: Reuters

Mục đích chuyến công du A-rập Xê-út lần này của Tổng thống Ba-rắc Ô-ba-ma là nhằm khẳng định lập trường của Mỹ trong mối quan hệ với A-rập Xê-út, quốc gia có vai trò rất quan trong cuộc chiến chống khủng bố và là nhà cung cấp lớn thứ hai cho nhu cầu nhập khẩu dầu của Mỹ với khối lượng lên tới 1 triệu thùng/ngày.

Trong cuộc hội đàm kéo dài 2 giờ, hai bên đã thảo luận về mối quan hệ song phương, những cuộc xung đột tại khu vực Trung Đông. Trong một tuyên bố, Nhà Trắng nêu rõ: "Hai nhà lãnh đạo đã tái khẳng định tình hữu nghị lịch sử và đối tác chiến lược sâu sắc giữa Mỹ và A-rập Xê-út", đồng thời lưu ý rằng, Tổng thống Ba-rắc Ô-ba-ma và Quốc vương Xan-man Bin Áp-đen A-dít đã thảo luận về Y-ê-men, Xy-ri, I-rắc và Li-băng cùng một số vấn đề quan tâm khác.

Tuy nhiên, khó ai có thể đoán mối quan hệ đồng minh giữa Mỹ và A-rập Xê-út liệu có được cải thiện sau cuộc gặp này. Trong hơn 7 thế kỷ qua, hình ảnh các Tổng thống Mỹ bên cạnh Quốc vương A-rập Xê-út đã cung cấp bằng chứng hiện hữu về mối quan hệ đồng minh chiến lược giữa Mỹ và Vương quốc giàu dầu mỏ ở Trung Đông. Tổng thống B.Ô-ba-ma cũng đã thêm một tấm vào bộ sưu tập ấy, song không thể lấp đầy độ sâu của sự căng thẳng trong mối quan hệ đồng minh chiến lược giữa hai nước thời gian qua.

Thực tế, trong suốt thời gian cầm quyền của Tổng thống Ba-rắc Ô-ba-ma, quan hệ hai nước đã phát sinh nhiều bất đồng dẫn đến mất niềm tin lẫn nhau, từ cách xử lý mối quan hệ với I-ran cho tới cuộc chiến chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng, tương lai của Xy-ri và cả cuộc xung đột ở Y-ê-men. Ngay trước thềm chuyến thăm của Tổng thống Ba-rắc Ô-ba-ma, quan hệ giữa hai nước lại nổi sóng sau khi Quốc hội Mỹ xem xét Dự luật "Công lý xử phạt phần tử hậu thuẫn khủng bố".

Theo luật pháp hiện hành của Mỹ, các quốc gia khác có thể được miễn bị kiện ra các tòa án Mỹ ở một mức độ nhất định. Nhưng dự luật mới nếu được thông qua sẽ tạo ra một ngoại lệ. Dự luật "Công lý xử phạt phần tử hậu thuẫn khủng bố" cho phép các gia đình có người thân thiệt mạng trong các vụ tấn công khủng bố 11-9-2001 tại Mỹ khởi kiện Chính phủ A-rập Xê-út. Trong số 19 kẻ cướp máy bay tham gia vào vụ tấn công khủng bố hồi năm 2001, 15 người là công dân A-rập Xê-út. Song không có bằng chứng về sự dính líu của Chính phủ trong vụ việc này.

Cái giá phải trả của nước Mỹ nếu dự luật này được Quốc hội thông qua sẽ không hề rẻ. Ngoại trưởng A-rập Xê-út A-đen An Giu-bây từng tuyên bố, quốc gia này sẽ bán 750 tỷ USD công trái cùng nhiều tài sản khác tại nước Mỹ, nếu Quốc hội Mỹ thông qua dự luật trên. Động thái này cũng có thể tạo ra một cuộc tháo chạy hàng loạt trên thị trường cùng sự đổ vỡ quan hệ với đồng minh thân thiết tại Trung Đông.

Trước áp lực mới, Tổng thống Ba-rắc Ô-ba-ma đã phải lên tiếng để trấn an bằng tuyên bố phủ quyết dự luật. Theo ông chủ Nhà Trắng, có nhiều lý do để giới hành pháp phải vận động Quốc hội không thông qua dự luật. Ngoài những hậu quả kinh tế nhãn tiền, nước Mỹ sẽ có thể mất nhiều hơn trong mối quan hệ đồng minh lâu đời với A-rập Xê-út, một khi sự thật bị vỡ lở. Nếu niềm tin bị sụp đổ, đó sẽ là những tổn hại không thể đong đếm với ảnh hưởng của Mỹ tại Trung Đông, khu vực mà nước Mỹ không thể đánh mất trong các toan tính địa chiến lược. "Mối quan hệ này đang bị trục trặc. Nó không dẫn tới một cuộc đổ vỡ nhưng đang treo lơ lửng bởi hai nước còn cần tới nhau", nhà phân tích Mai-cơn Sia nhận định.

Thu Uyên

Bình luận

ZALO