Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Chủ nhật, 11/04/2021 01:36 GMT+7

Deniz Yucel - Người gây sóng gió cho quan hệ Đức - Thổ Nhĩ Kỳ

Biên phòng - Phóng viên Deniz Yucel là cái tên được nhắc tới nhiều nhất trong vòng xoáy căng thẳng giữa Đức và Thổ Nhĩ Kỳ hiện nay. Các hành động “ăn miếng trả miếng” giữa hai nước có lẽ là một trong những đợt sóng gió lớn nhất trong quan hệ ngoại giao giữa hai bên từ trước đến nay.

pg9b8liqrt-59635_13695812171133291899_anh_nvsk_1
Nhà báo Deniz Yucel. Ảnh: francetvinfo.fr

Châm ngòi căng thẳng 

Deniz Yucel (43 tuổi) mang 2 quốc tịch Đức và Thổ Nhĩ Kỳ, làm việc cho tờ Die Welt của Đức tại Thổ Nhĩ Kỳ, chính thức bị giam giữ ngày 27-2 với cáo buộc là thành viên của tổ chức khủng bố, tuyên truyền cho khủng bố và lạm dụng thông tin.

Tờ Die Welt cho hay, ông Yucel bị bắt vì tham gia cùng các nhà báo quốc tế khác đưa tin về việc tấn công tài khoản email cá nhân của Bộ trưởng Năng lượng Thổ Nhĩ Kỳ Berat Albayrak. Ông Albayrak là con rể của Tổng thống Recep Tayyip Erdogan. Những nội dung trong các email, được WikiLeaks công bố hồi tháng 12-2016, nói về việc kiểm soát các hãng thông tấn Thổ Nhĩ Kỳ và sử dụng các tài khoản ảo trên mạng xã hội Twitter để tác động đến người dân.

Theo Die Welt, có 6 nhà báo khác làm việc cho các hãng truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ cũng bị bắt vì đưa tin về vụ việc này nhưng ông Yucel là nhà báo đầu tiên của Đức bị bắt trong chiến dịch mạnh tay của chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ nhắm vào giới truyền thông sau vụ đảo chính bất thành hồi tháng 7-2016. Với cáo buộc tuyên truyền ủng hộ khủng bố và kích động bạo lực trong công chúng, Deniz Yucel có khả năng phải đối mặt với mức án tới 10 năm 6 tháng tù giam.

Phía Đức sau đó phản ứng bằng cách triệu tập đại sứ Thổ Nhĩ Kỳ để phản đối việc bắt giữ ông Yucel. Thủ tướng Đức Angela Merkel chỉ trích việc bắt giữ là gây thất vọng, đồng thời tuyên bố sẽ làm mọi cách để ông Yucel được tự do.

Tuy nhiên, Thổ Nhĩ Kỳ cũng đưa ra lý lẽ của mình cho rằng Deniz Yucel không phải là một nhà báo bình thường mà là một điệp viên của Đức, là thành viên của Đảng Công nhân người Kurd đang hoạt động ngoài vòng pháp luật tại Thổ Nhĩ Kỳ. Bởi vậy, dù phía Đức mạnh mẽ yêu cầu trả tự do cho Yucel nhưng Thổ Nhĩ Kỳ vẫn chưa chấp thuận. 

Sẽ sớm hóa giải bất đồng?

Việc Thổ Nhĩ Kỳ bắt giữ phóng viên Deniz Yuecel đang làm mối quan hệ giữa hai nước thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) này trở nên xấu đi nghiêm trọng.

Trước đó, quan hệ Ankara và Berlin đã bị ảnh hưởng bởi một loạt bất đồng, đặc biệt sau âm mưu đảo chính ở Thổ Nhĩ Kỳ thất bại hồi tháng 7-2016. Berlin đã lớn tiếng chỉ trích cuộc trấn áp hậu đảo chính của Ankara, khiến hơn 100.000 người bị bắt giữ hoặc từ chức do có liên hệ với những người âm mưu đảo chính hoặc với các tay súng người Kurd.

cbjtvsf0ux-59635_1461138212078985437_anh_nvsk_2
Biểu tình tại Đức đòi chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ thả nhà báo Deniz Yucel. Ảnh: Reuters

Theo AFP, Đức là nơi có cộng đồng người Thổ Nhĩ Kỳ sinh sống ở nước ngoài lớn nhất thế giới, với khoảng 3 triệu người gốc Thổ, kết quả của chương trình “lao động hợp đồng” hồi những năm 1960-1970. Với khoảng 1,4 triệu người gốc Thổ ở Đức có quyền bỏ phiếu ở Thổ Nhĩ Kỳ, việc các chính khách từ Ankara tới Đức thuyết phục cử tri là điều hết sức bình thường.

Tuy nhiên, khi căng thẳng liên quan tới vụ bắt giữ phóng viên Deniz Yuecel nổ ra, Đức đã có hành động trả đũa bằng việc hủy một loạt các cuộc mít-tinh của cộng đồng người Thổ Nhĩ Kỳ sinh sống tại Đức, mở đầu là thị trấn Gaggenau. Sau Gaggenau, phía Đức còn dội thêm cho Thổ Nhĩ Kỳ vài “gáo nước lạnh” nữa khi các địa phương như Cologne, Frechen cũng hủy các cuộc mít tinh tương tự với sự tham dự của Bộ trưởng Kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ Nihat Zeybekci. Dù các địa phương của Đức đều viện dẫn lý do an ninh để không cấp phép cho các cuộc mít-tinh, song dư luận đều hiểu rằng nguyên nhân đằng sau động thái này chính là vụ bắt giữ nhà báo Đức của chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ. 

Do các cuộc mít tinh tại Đức được cho là có ý nghĩa rất lớn với chính quyền của Tổng thống Erdogan trước thềm cuộc trưng cầu ý dân về sửa đổi hiến pháp vào tháng 4 tới nên thái độ giận dữ hiếm có của ông Erdogan khi nặng lời chỉ trích hành động của phía Đức “không khác gì hành động của phát xít Đức” cũng là điều dễ hiểu.

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng, căng thẳng Đức-Thổ sẽ sớm được tháo gỡ bởi lẽ hai nước đều cần đến nhau trong việc giải quyết các vấn đề trong nước và trong khu vực. Về phía Thổ Nhĩ Kỳ, Đức hiện là đối tác kinh tế, thương mại hàng đầu của Thổ Nhĩ Kỳ. Không những vậy, Đức sẽ còn là nhân tố cực kỳ quan trọng có tác động tới sự thành-bại của Thổ Nhĩ Kỳ trong nỗ lực gia nhập Liên minh châu Âu (EU). Bởi vậy, Tổng thống Tayyip Erdogan chắc chắn đủ khôn ngoan và không để quan hệ song phương vượt khỏi tầm kiểm soát.

Ngược lại, Đức cũng đang phụ thuộc vào Thổ Nhĩ Kỳ trong hàng loạt vấn đề, nổi bật nhất là kiểm soát dòng người di cư từ Trung Đông vào châu Âu. Bài toán di cư hiện là thách thức lớn nhất của Thủ tướng Đức Angela Merkel trong quá trình vận động tranh cử nhiệm kỳ 4. Nếu Thổ Nhĩ Kỳ phá vỡ cam kết giữa nước này với châu Âu trước đó về việc giữ chân dòng người tị nạn tại Thổ Nhĩ Kỳ, đây thực sự là một “cơn ác mộng” với cá nhân bà Angela Merkel, với nước Đức cũng như với châu Âu. Bởi vậy, dù sóng gió hiện nay có lớn, song giới phân tích cho rằng sự ràng buộc mật thiết về lợi ích giữa hai nước sẽ buộc Thổ Nhĩ Kỳ và Đức phải nhanh chóng tìm cách hóa giải và đưa trở về quỹ đạo ban đầu.

Thu Uyên

Bình luận

ZALO