Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ năm, 29/10/2020 05:35 GMT+7

Đền thờ lăng, mộ các vua Trần - ẩn tích văn hóa vô giá

Biên phòng - Đền thờ và khu lăng, mộ 8 vua nhà Trần tại quê gốc ở xã An Sinh, thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh là cứ liệu lịch sử quan trọng để khẳng định đây là trung tâm văn hóa rất tiêu biểu của nước Đại Việt thời Trần. Điều đặc biệt là nơi đây thể hiện sự hài hòa trong quy hoạch, sự tài tình của bàn tay con người vào tự nhiên. Cho đến ngày nay, quy hoạch vẫn mang tính triết lý nhân sinh rất rõ.

Đền Sinh - nơi thờ Bát vị Hoàng đế nhà Trần tại xã An Sinh, thị xã Đông Triều. Ảnh: Hải Ninh

Một điều đặc biệt là chính vết tích về thái ấp nhà Trần tại vùng đất cổ Yên Sinh này đã là gốc gác của tên gọi Đông Triều – tức là triều đình phía ÐĐông của đất nước. Nơi đây phát tích của nhà Trần trước khi dời đến các vùng khác như Thái Bình, Nam Định. Khu di tích này còn liên quan đến di tích đền Cửa Ông ở eo biển Vân Đồn, Quảng Ninh, nơi thờ tự Trần Quốc Tảng, vị tông thất hoàng gia nhà Trần trấn giữ đất Hải Ninh – An Bang xưa.

Theo các nghiên cứu gần đây về trung tâm văn hóa, tín ngưỡng của nhà Trần (1225-1400) của Tiến sĩ Nguyễn Văn Anh, Khoa Sử, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội thì nếu xét về quê hương, nhà Trần có 3 nơi, thứ nhất là dương trạch ở xã An Sinh, thị xã Đông Triều, tỉnh Hải Dương (nay là thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh); thứ hai là dương trạch ở xã Tức Mặc, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định (nay là phường Lộc Vượng, thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định); thứ ba là âm phần ở xã Thái Đường, huyện Hưng Nhân, tỉnh Thái Bình (nay là xã Tiến Đức, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình). Trong 3 nơi này, nơi quan trọng nhất là An Sinh, vì ở đây có Thái miếu, nơi thờ cúng cả hoàng tộc, đền thờ cùng hệ thống lăng, mộ các vua Trần...

Chùa, am Ngọa Vân trên núi Bảo Đài là di tích tiêu biểu nhất, linh thiêng nhất trong hành trình tu hành và hóa Phật của Đức vua Trần Nhân Tông. Các nhà nghiên cứu cho rằng vị trí chùa Ngọa Vân là một địa thế đẹp trên cả phương diện cảnh quan và phương diện phong thủy, có tả thanh long, hữu bạch hổ, sau có chẩm, trước có án, xa hơn là trường lưu thủy, vị trí chùa Ngọa Vân phải gọi là đắc địa. Từ chùa Ngọa Vân rẽ phải “hạ sơn” theo con đường hành hương cổ xưa. Xuống đến hồ Trại Lốc là gặp Thái Lăng, lăng vua đầu tiên xây năm 1320 trên quê gốc Đông Triều an táng vua Trần Anh Tông, vua thứ 4 nhà Trần và cũng là nơi phụ táng Thuận Thánh Bảo Từ Hoàng thái hậu được xây dựng trên đỉnh một quả đồi thấp nằm giữa một thung lũng. Ba mặt Đông, Tây và Bắc được bao bọc bởi các dãy núi cao, suối phủ Am Trà chảy ngang từ phía Đông qua phía Tây hội nước ở trước mặt tạo thế minh đường tụ thủy, phía xa có núi thấp làm bình phong. Theo các nhà nghiên cứu phong thủy thì lăng được xây dựng trên một vị trí đắc địa về phong thủy.

Phía trước Thái Lăng về trái là Mục Lăng (hay còn gọi là lăng Đồng Mục) tọa lạc tại chân đồi Khe Gạch, gần đền Thái-miếu Tổ nhà Trần. Mục Lăng được xây dựng năm 1357, là nơi an táng của vua Trần Minh Tông, vị vua thứ 5 nhà Trần. Về phía bên phải có Ngải Sơn Lăng (hay còn gọi là lăng Ngải Sơn), tọa lạc tại thôn Trại Lốc 2, xây dựng năm 1381 - nơi an táng vua Trần Hiến Tông, vị vua thứ 6. Tiếp theo xuống phía dưới là Phụ Sơn Lăng hay còn gọi là lăng Phụ Sơn ở thôn Bãi Dài, xây dựng năm 1369, nơi an táng của vua Trần Dụ Tông, vị vua thứ 7. Nguyên Lăng tọa lạc trên một gò đất cao nằm ở thung lũng Khe Nghệ (núi Đốc Trại), xây dựng năm 1364, là nơi an táng Trần Nghệ Tông, vị vua thứ 8.

Ở phía Tây Bắc của ngôi đền hiện tại còn lăng Tư Phúc là nơi đặt lăng tẩm và miếu thờ của 3 vị vua: Trần Thái Tông, vua thứ nhất (1218 - 1277); Trần Thánh Tông, vua thứ 2 (1240 - 1290) và Giản Định Đế (Trần Ngỗi), vua Hậu Trần trong lịch sử (1361 - 1388). Theo tài liệu “Trần triều thánh tổ các xứ đại đồ” thì lăng Tư Phúc có tường bao ngoài phía Tây Bắc dài 59,4m, nằm liền kề với tường bao ngoài dài 105,6m của điện An Sinh. Lăng Tư Phúc gồm có 3 lăng, một lăng phía trong dài 19,8m, rộng 9,9m, nền cao 1,3m. Một lăng ở giữa dài 7,6m, rộng 3,3m, nền cao 0,4m. Một lăng phía ngoài dài 19,8m, rộng 6,6m, nền cao 0,7m.

Ở xa hơn về phía Tây Nam thị xã Đông Triều, trên núi Ngọc Thanh thuộc xã Thủy An còn có Đồng Hỷ Lăng hay còn gọi là lăng Đồng Hỷ. Lăng được xây dựng năm 1377 thờ vua Trần Duệ Tông, vua thứ 9 và lăng mộ của vua Trần Thuận Tông, vị vua thứ 11 của nhà Trần sau này cũng đi tu hành theo Phật giáo tại đây...

Với những giá trị lịch sử khác biệt đó, có thể nói, thị xã Đông Triều chính là một miền trầm tích văn hóa có tiềm năng to lớn để phát triển loại hình du lịch tâm linh thúc đẩy phát triển về kinh tế - xã hội theo mô hình “Kinh tế xanh, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững” ở Quảng Ninh...

Hải Ninh

Bình luận

ZALO