Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Chủ nhật, 19/09/2021 08:33 GMT+7

Đảm bảo phát triển bền vững trong sử dụng đất

Biên phòng - Trước yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới, Chính phủ đã có tờ trình Quốc hội thông qua điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 và kế hoạch sử dụng đất kỳ cuối (2016-2020) cấp quốc gia. Quy hoạch mang tính cấp thiết này được cử tri và nhân dân cả nước đặt nhiều kỳ vọng sẽ đáp ứng yêu cầu về đất đai cho các mục tiêu, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh trong tình hình mới, đồng thời, nâng cao năng lực quản lý Nhà nước về đất đai, bảo đảm đất đai sử dụng tiết kiệm, hiệu quả ngày càng cao.

az87_5a
Cần được ưu tiên bố trí đất sản xuất, đất tái định cư cho 300 nghìn hộ đồng bào dân tộc đang thiếu đất sản xuất. Ảnh: Hoàng Long

Bảo đảm ứng phó với biến đổi khí hậu

Dư luận đặc biệt quan tâm trong điều chỉnh quy hoạch mới của Chính phủ là đến năm 2020, diện tích đất trồng lúa là trên 3,76 triệu ha, giảm trên 52 nghìn ha so với Nghị quyết của Quốc hội (Nghị quyết số 17/2011/QH13, ngày 22-11-2011). Trong đó, 400 nghìn ha sẽ được quy hoạch chuyển đổi cơ cấu cây trồng nhưng khi cần thiết có thể quay lại trồng lúa.

Đề xuất trên được nhiều chuyên gia kinh tế tán thành vì diện tích đất trồng lúa chuyển mục đích sử dụng chủ yếu nằm trong khu vực thường xuyên bị hạn hán, nhiễm mặn, ngập lụt và đất bị thoái hóa, sản xuất lúa kém hiệu quả so với nuôi trồng thủy sản hoặc các loại cây trồng khác. Với diện tích đất trồng lúa trên, nếu áp dụng khoa học kỹ thuật, thâm canh tăng vụ, nâng cao hệ số sử dụng đất, diện tích gieo trồng lúa vẫn đạt trên 7 triệu ha/năm, năng suất lúa bình quân khoảng 60 tạ/ha, sản lượng đạt khoảng 42 triệu tấn/năm. Sản lượng này sẽ bảo đảm an ninh lương thực hiện tại, ngay cả khi dân số tăng và giữ ổn định ở mức 120 triệu dân trong tương lai.

Tuy vậy, đề nghị của Chính phủ quy hoạch diện tích đất rừng phòng hộ là 4,618 triệu ha, giảm hơn 1,2 triệu ha so với Nghị quyết của Quốc hội chưa nhận được sự đồng thuận cao. Theo Bộ Tài nguyên và Môi trường, 1,1 triệu ha rừng phòng hộ sẽ chuyển đổi sang rừng sản xuất. Do số đất rừng trên có chất lượng rừng kém, nghèo kiệt, đất khoanh nuôi, bảo vệ nhằm phục hồi rừng bằng hình thức tự nhiên, đất mới trồng rừng nhưng chưa đạt tiêu chuẩn rừng ở các khu vực ít xung yếu. Như vậy, diện tích rừng không bị mất đi mà vẫn phát huy chức năng bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ nguồn gen, bảo vệ cảnh quan, đồng thời, phát huy chức năng phòng hộ, bảo vệ môi trường sinh thái theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, trước tình trạng thiên tai, xâm nhập mặn, hạn hán, bão lũ diễn biến phức tạp trong phạm vi toàn quốc, nhiều đại biểu đề nghị Chính phủ cân nhắc cẩn thận để xác định nước ta cần bao nhiêu diện tích rừng phòng hộ, khu vực cần giữ rừng phòng hộ, bảo đảm cho công tác phòng, chống thiên tai, bảo vệ nguồn nước, chống xói mòn, bảo vệ môi trường sinh thái, ứng phó với biến đổi khí hậu và nước biển dâng; đặc biệt là rừng đầu nguồn xung yếu, tuyệt đối không chuyển sang rừng sản xuất.

Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Nguyễn Lâm Thành lưu ý, việc chuyển đổi diễn ra trên địa bàn 11 tỉnh trọng điểm về vấn đề bảo vệ môi trường và liên quan đến các vùng sinh thủy các khu vực thủy điện như: Sơn La, Lai Châu, Kon Tum, Thanh Hóa, Nghệ An. Giảm diện tích rừng phòng hộ chuyển sang rừng trồng cũng sẽ ảnh hưởng đến chỉ tiêu đến năm 2020, nâng độ che phủ rừng lên 45%. Hội đồng Dân tộc kiến nghị Chính phủ quy hoạch rõ số diện tích rừng chuyển đổi phải được phục hồi, tái sinh để bảo vệ các vùng sinh thủy và diện tích rừng tiếp tục trồng, tu bổ tiếp trong thời gian tới, nhất là chương trình trồng rừng gỗ lớn để bảo vệ nguồn nước.

Quy hoạch phải mang tính đồng bộ, tính liên vùng

Trước thực trạng công tác quản lý, chấp hành quy hoạch tại một số địa phương chưa nghiêm, còn nhiều sai phạm trong sử dụng đất không đúng mục đích, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Nguyễn Minh Quang cho biết: Điều chỉnh quy hoạch mới của Chính phủ sẽ tập trung vào các giải pháp quản lý sử dụng đất; hoàn thiện các quy định pháp lý về quản lý, sử dụng các loại đất.

Đồng thời, xác định rõ trách nhiệm cụ thể giữa Trung ương và địa phương trong thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được quyết định, xét duyệt. Khắc phục dứt điểm tình trạng quy hoạch sử dụng đất chưa đảm bảo tính liên vùng và chưa đáp ứng yêu cầu ứng phó với biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường.

Ủy viên Ủy ban Quốc phòng-An ninh của Quốc hội Hoàng Việt Phương bức xúc: Tình trạng lấn chiếm, chuyển mục đích sử dụng đất không theo quy hoạch chưa được phát hiện và xử lý kịp thời. Đất dành cho quốc phòng, an ninh cũng bị lấn chiếm, xâm phạm, sử dụng sai mục đích. Việc điều chỉnh hoặc hủy bỏ những nội dung quy hoạch không còn phù hợp với thực tế chưa được coi trọng. Việc chấp thuận chủ trương đầu tư xây dựng các khu công nghiệp, khu kinh tế, khu đô thị, khu liên hợp, công nghiệp, dịch vụ với  diện tích lớn dẫn đến tình trạng đất đai bị khoanh bao, đầu tư hạ tầng tốn kém, dàn trải, nhưng khả năng thu hút đầu tư thấp.

Các đại biểu đề nghị Chính phủ tập trung nâng cao chất lượng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, đặc biệt coi trọng dự báo chính xác về nhu cầu quỹ đất cho phát triển các ngành, các lĩnh vực, sát với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội và cần phải cân nhắc giữa hiệu quả kinh tế - xã hội với môi trường, nhằm đảm bảo phát triển bền vững trong sử dụng đất, phát huy cao nhất tiềm năng đất đai.

Phản ánh bức xúc của cử tri về "quy hoạch treo" gây lãng phí đất sản xuất, đại biểu Phương Thị Thanh (Bắc Kạn) chỉ ra bất cập: Quản lý đất đai theo quy hoạch, kế hoạch chưa thật sự trở thành yêu cầu bắt buộc đối với các cơ quan, tổ chức, dẫn tới nhiều địa phương lợi dụng việc điều chỉnh, bổ sung quy hoạch để làm lợi cho cá nhân hay một nhóm người. Một số địa phương do nôn nóng trong phát triển công nghiệp, muốn tranh thủ các nhà đầu tư nên đã cho phép thu hồi san lấp mặt bằng một lượng lớn đất nông nghiệp để lập khu công nghiệp, sau đó, do thiếu vốn nên các dự án thực hiện cầm chừng, đất đai bị bỏ hoang, trở thành dự án treo. Người bị thu hồi đất mất việc làm dẫn đến lãng phí nguồn lao động và tài nguyên đất đai.

Việc chuyển đổi một số lượng lớn đất trồng lúa sang mục đích phi nông nghiệp trong một thời gian ngắn, thiếu cân nhắc đã tác động tiêu cực đến sản xuất và đời sống của một bộ phận nông dân. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng đơn thư khiếu kiện đông người diễn ra trong một thời gian dài, gây mất ổn định về an ninh, chính trị, trật tự và an toàn xã hội.

Quy hoạch sử dụng đất cần phải đảm bảo tính đồng bộ, tính liên vùng và phát huy được thế mạnh của từng vùng nhưng phải đảm bảo phát triển hài hòa của khu vực. Ưu tiên bố trí đủ quỹ đất cho lĩnh vực phát triển kết cấu hạ tầng xã hội như: Văn hóa, y tế, giáo dục, thể thao... phù hợp để nâng cao chất lượng đời sống của nhân dân, phù hợp với tiêu chí của một nước phát triển.

Hoàng Long

Bình luận

ZALO