Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ bảy, 13/08/2022 01:22 GMT+7

Quốc tế/ Biên giới, biển, đảo các nước

Đàm phán biên giới Ấn - Trung:

Cuộc leo núi gian nan

Biên phòng - Vòng đàm phán biên giới Ấn-Trung lần thứ 18 dự kiến sẽ được tổ chức tại Niu Đê-li vào tuần tới, khi ông Dương Khiết Trì, Ủy viên Quốc vụ viện, Đặc phái viên về vấn đề biên giới của Trung Quốc, tới Ấn Độ vào ngày 23/3.

Theo kế hoạch, ông Dương Khiết Trì sẽ cùng Cố vấn An ninh quốc gia Ấn Độ A-gít Đô-van thảo luận biện pháp thúc đẩy tiến trình đối thoại song phương về vấn đề biên giới, vốn bị gián đoạn kể từ vòng đàm phán gần đây nhất được tổ chức hồi năm ngoái. Hai bên cũng sẽ thảo luận chương trình nghị sự chuyến thăm của Thủ tướng Ấn Độ Na-ren-đra Mô-đi tới Bắc Kinh, dự kiến vào ngày 26/5 tới.

Bên lề kỳ họp thường niên Quốc hội Trung Quốc mới đây, Bộ trưởng Ngoại giao nước này, ông Vương Nghị cho biết đàm phán biên giới với Ấn Độ đã có những tiến triển nhỏ nhưng tích cực. Tuy nhiên, đàm phán sẽ ngày càng khó khăn hơn và hai bên cần phải nỗ lực để tăng cường hợp tác song phương nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc giải quyết vấn đề biên giới.

Phía Trung Quốc so sánh đàm phán cũng giống như leo núi. Nhiều năm qua, hai nước láng giềng khổng lồ ở châu Á đã tiến hành hàng loạt cuộc đàm phán liên quan đến tranh chấp ở khu vực biên giới nhưng cho đến nay vẫn chưa mang lại kết quả đột phá nào. Theo ông Vương Nghị, mâu thuẫn biên giới giữa Trung Quốc và Ấn Độ là di sản lịch sử để lại và sau nhiều nỗ lực đàm phán, tranh chấp hiện nay đã được kiềm chế.

Cuộc đàm phán sắp tới diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa hai nước rơi vào tình trạng căng thẳng sau khi Trung Quốc triệu Đại sứ Ấn Độ tại Bắc Kinh để phản đối việc Thủ tướng Mô-đi đến thị sát tại bang A-ru-na-chan Pra-đét - một trong số các khu vực tranh chấp tại biên giới Trung - Ấn - hồi cuối tháng 2 vừa qua.

Ấn Độ và Trung Quốc cùng tuyên bố chủ quyền đối với các khu vực A-ru-na-chan Pra-đét và Ác-xai Chin. Ấn Độ cáo buộc Bắc Kinh chiếm đóng gần 38.000 km2 lãnh thổ nước này trên cao nguyên Ác-xai Chin, vùng đất của quận La-đắc thuộc bang Gia-mu và Ca-sơ-mia, nhưng Trung Quốc coi là một phần của khu tự trị Tân Cương.
 
11-20-32_001_gr375927.jpg
Bản đồ vùng lãnh thổ tranh chấp giữa Ấn Độ và Trung Quốc. Ảnh: AFP

Về phía Đông, Trung Quốc chiếm giữ 90.000 km2 ở bang A-ru-na-chan Pra-đét của Ấn Độ và gọi đó là Nam Tây Tạng. Cuộc tranh chấp lãnh thổ cũng mở rộng ra các khu vực khác. Một phần của vấn đề ở đây là hai bên chưa bao giờ phân định được một đường biên giới rõ ràng.

Năm 2005, hai bên đã nhất trí giải quyết vấn đề biên giới theo lộ trình gồm 3 giai đoạn. Trong giai đoạn đầu, hai bên đã cố gắng thiết lập các nền móng chính trị, giai đoạn hiện tại sẽ khó khăn hơn nhiều khi hai bên phải nỗ lực đàm phán để tìm ra cách thức giải quyết những tranh chấp biên giới trước khi đi đến giai đoạn cuối cùng về phân định biên giới trên bản đồ và trên thực địa.

Bất chấp các vòng đàm phán, hai quốc gia vẫn chưa giải quyết được cuộc tranh chấp kéo dài hàng thập kỷ về đường biên giới dài 3.200km. Khu vực biên giới này là vùng lãnh thổ được quân sự hóa dày đặc nhất trên thế giới. Giữa năm ngoái, Ấn Độ bắt đầu xây dựng một quân đoàn mới có khả năng tác chiến trên núi với hơn 90.000 binh sĩ để tăng cường phòng thủ dọc theo biên giới tranh chấp với Trung Quốc trên dãy Hi-ma-lay-a. Quân đoàn này được trang bị đại pháo, súng phòng không và thiết bị vô tuyến riêng với tổng chi phí lên tới 10,6 tỉ USD.

Tâm điểm của mâu thuẫn giữa hai bên là đường ranh giới McMahon do các quan chức thuộc địa Anh và đại diện của nhà nước Tây Tạng vẽ ra năm 1914. Trung Quốc từ chối công nhận đường ranh giới này. Sự hiểu lầm về vị trí chính xác của đường biên giới này được cho là nguyên nhân chính dẫn đến cuộc chiến tranh biên giới tháng 10/1962 – cuộc chiến tranh lớn duy nhất trong lịch sử hiện đại giữa Ấn Độ và Trung Quốc.

Cuộc tấn công ào ạt từ nhiều mũi của quân đội Trung Quốc đã lấn át lực lượng quốc phòng Ấn Độ khi đó không có sự chuẩn bị và vũ trang kém. Trong vòng vài ngày, Trung Quốc đã kiểm soát cao nguyên Ác-xai (ở phía Tây) và tiến tới gần vùng đất trồng chè của Ấn Độ ở Át-xam, phía dưới A-ru-na-chan Pra-đét (phía Đông). Một tháng sau, Bắc Kinh tuyên bố ngừng bắn và rút khỏi khu vực Đông Bắc Ấn Độ nhưng vẫn giữ quyền kiểm soát Ác-xai Chin, vùng “sa mạc đá trắng” - một hành lang nối Tây Tạng với Tân Cương ở phía Tây Trung Quốc. Kể từ đó, khu vực biên giới luôn trong bầu không khí ngờ vực.

Những năm qua, quan hệ kinh tế-thương mại Trung - Ấn ngày càng phát triển nhưng vẫn không đủ để phá vỡ thế bế tắc về vấn đề biên giới. Căng thẳng bắt đầu trỗi dậy khi Trung Quốc tái khẳng định tuyên bố chủ quyền với gần như toàn bộ A-ru-na-chan Pra-đét. Tháng 5 năm ngoái, trước thềm chuyến thăm Niu Đê-li của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, quân đội hai bên đã trải qua 3 tuần lễ đối đầu căng thẳng tại khu vực La-đắc ở Tây Bắc Ấn Độ sau khi binh sĩ Trung Quốc tiến vào sâu 10 km bên trong lãnh thổ Ấn Độ tuyên bố chủ quyền.

Động thái này làm gia tăng căng thẳng quan hệ giữa hai nước. Trung Quốc và Ấn Độ đã có thời gian dài đối đầu tại vùng lãnh thổ tranh chấp và thường xảy ra các vụ xâm nhập nhỏ qua Đường ranh giới kiểm soát thực tế (LAC), đường biên giới kéo dài 4.000km qua La-đắc và được thu xếp tạm thời theo một thỏa thuận ký tháng 10/2013.

Giới phân tích cho rằng các cuộc đàm phán sẽ không đi đến đâu nếu Bắc Kinh và Niu Đê-li không có sự nhân nhượng lẫn nhau trong các khu vực biên giới tranh chấp.
Trung Nguyên

Bình luận

ZALO