Đường dây nóng: 0912011882 - (024) 39364407Thứ sáu, 24/09/2021 05:05 GMT+7

Chuyện ở đảo "Nuôi... muỗi"

Biên phòng - Làng đảo Trí Nguyên, thuộc phường Vĩnh Nguyên, là một làng đảo nằm trong địa giới hành chính của TP Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. Những năm trước đây, làng đảo còn nghèo nàn xơ xác, nhưng giờ đã khác hẳn, tệ nạn xã hội dần bị bài trừ, chỉ còn lại khát vọng vươn lên làm giàu và bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc. Đặc biệt, tỷ lệ học sinh khá giỏi ở đây khá cao dù điều kiện kinh tế và địa lý còn khó khăn. Có được thành quả như vậy là nhờ một phần đóng góp không nhỏ của những người lính mang quân hàm xanh. Người dân trên đảo đã coi các anh như người ruột thịt.

kjbs_10a
Làng đảo Trí Nguyên. Ảnh: Đông Hưng

Cả làng nuôi muỗi

Trong chuyến tàu chạy tuyến Nha Trang - Trí Nguyên một ngày đầu tháng 3-2016, ngoài khách ra thăm đảo, tàu còn chở đầy ắp hàng hóa với các nhu yếu phẩm thông thường và hàng trăm chiếc ti vi... Nhiều người người dân trên đảo Trí Nguyên bảo tôi cứ nhìn khối hàng hóa khổng lồ đó thì biết cuộc sống người dân trên đảo đã sung túc thế nào, bói cũng không thấy ai đói như mấy năm về trước nữa. Gió biển thổi vào rin rít hòa vào âm thanh của nhịp sống trên đảo khơi dậy trong tôi vẻ yên bình và sung túc lẫn niềm tự hào, kiêu hãnh của những người dân nơi đây...

Tận mắt chứng kiến những đổi thay của làng đảo Trí Nguyên, tôi cũng không khỏi ngỡ ngàng vì làng đảo mà chẳng khác nào đô thị. Đảo Trí Nguyên được xem là "vương quốc loài muỗi", bởi người dân trên đảo hầu hết nuôi muỗi để phục vụ nghiên cứu khoa học và trị bệnh.

Ngày ông Nguyễn Đức Long, người dân đầu tiên ở đảo Trí Nguyên nhận ấu trùng muỗi đầu tiên về "nuôi", làm cả làng nháo nhác. Muỗi đốt chưa đủ chết hay sao mà còn tiếp tay cho "địch"! Họ bán tín bán nghi, hay ông Long có vấn đề thần kinh, khi những ngày tiếp theo chỉ thấy ông ở nhà và làm một công việc duy nhất là nhử muỗi. Nhưng nhử càng được nhiều muỗi, với ông là điều thích thú.

Theo ông Long, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương phối hợp Viện Pasteur Nha Trang và Sở Y tế Khánh Hòa mạnh dạn triển khai một dự án tầm quốc tế nhưng lại là "độc nhất vô nhị" ở Việt Nam: Đó là thuê người dân nuôi muỗi, huấn luyện họ thành những thợ nuôi muỗi chuyên nghiệp mà ông Long là người đi tiên phong. Những chú muỗi được sản sinh mới này sẽ gánh "trọng trách" lấn át những con muỗi vằn gây bệnh sốt xuất huyết đang hoành hành và là nỗi ám ảnh của hàng triệu người dân khắp nơi.

Từ khát vọng này, dự án cả triệu đô-la mang tên "Thay thế quần thể muỗi Aedes aegypti mang tác nhân sinh học Wolbachia" nhanh chóng được triển khai tại làng đảo Trí Nguyên. Nỗi lo âu, hoài nghi của người dân đảo, cuối cùng cũng được các tuyên truyền viên của dự án giải đáp ngọn ngành. Chẳng mấy chốc, từ người dân đầu tiên nhận nuôi, đến nay, đồng loạt cả 800 gia đình ở đảo Trí Nguyên háo hức nuôi... muỗi.

Không chỉ háo hức nuôi muỗi mà cứ 10 người dân trên đảo Trí Nguyên thì có 7-8 người thông thạo ngành ngư nghiệp. Vậy nên, "lột xác" được hay không cũng một phần nhờ cả vào đó, người ta xem đây là ngành xương sống của làng đảo này. Khi kinh tế phát triển, người dân trên đảo bắt đầu chú trọng đến sức khỏe. Phân trạm y tế làng đảo nhanh chóng được thành lập với đội ngũ cán bộ, y, bác sĩ chuyên nghiệp không thua kém đất liền. Đây trở thành địa chỉ tin cậy của nhân dân trên đảo khi ốm đau, bệnh tật.

6ujd_10b
Giáo dục ở Trí Nguyên luôn được quan tâm. Ảnh: Đông Hưng

Sự chan hòa của tình người

Dẫu là một làng đảo nhưng Trí Nguyên được bố trí xây dựng hẳn một trường tiểu học khá bề thế và kiên cố. Cầm bản báo cáo về các thành tích của trường trên tay, ông Phan Gia Phái, Hiệu trưởng trường Tiểu học Vĩnh Nguyên 3 vui mừng khẳng định: "Phát triển kinh tế mà không đi liền với giáo dục thì rất nguy hiểm, thế hệ tương lai của chúng ta sẽ bị nhiều thiệt thòi, đổi mới như vậy thì coi như lệch pha. Bởi thế, bằng mọi giá, dù có phải dạy phụ đạo miễn phí cả ngày lẫn đêm thì chúng tôi cũng quyết tâm giáo dục tốt để học sinh làng đảo này không thua đất liền. Xưa kia nghèo đói có thể thiếu chữ được, giờ thì nhất quyết không thể. Cho nên, con chữ đã nảy mầm trên chân sóng và tỉ lệ học sinh khá liên tục tăng".

Ông Phái cho biết thêm, mọi tiêu cực trong giáo dục dường như chưa tiêm nhiễm vào làng đảo này. Các giáo viên dạy phụ đạo miễn phí cho con em ngư dân nhưng vẫn có kế hoạch và sự phân công chi tiết, khoa học từ Ban Giám hiệu nhà trường. Để học sinh không bỡ ngỡ khi vào đất liền học lên bậc cao hơn, nhà trường còn được trang bị hai máy chiếu hiện đại để nâng cao chất lượng dạy và học.

Giáo viên Trần Thị Phường giãi bày: "Không chỉ dạy phụ đạo miễn phí mà các thầy, cô giáo còn phải đến từng nhà vận động các em ra lớp, nói cho các em thấu hiểu tầm quan trọng của việc học. Vất vả nhưng chúng tôi rất vui mừng vì thấy các em trưởng thành. Ai cũng bỏ làng đảo mà đi hết thì lấy đâu người ở lại để xây dựng và bảo vệ đảo".

Em Trần Quốc Dương, một học sinh tiểu học nói: "Em chỉ mới được thấy đất liền, thấy cảnh thành phố qua ti vi nhưng sẽ cố gắng học tốt để học lên cao hơn, sau này quay về làm một người nuôi trồng thủy sản giỏi hoặc một giáo viên của làng đảo này". Theo báo cáo của trường Tiểu học Vĩnh Nguyên 3, 100% giáo viên của trường được phụ đạo liên tục nên ham học, có năng lực tiếp cận và vận dụng các nội dung đổi mới theo yêu cầu giáo dục hiện nay. Nhà trường có 500 học sinh nhưng có đến trên 70% đạt học lực khá.

Đầu tháng 3-2016, bác sĩ Lê Tấn Phùng, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa chia sẻ với tôi một tin vui cho nền y học Việt Nam nói chung và y học Khánh Hòa nói riêng, đó là Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương chính thức công nhận loại muỗi Aedes aegypti mang tác nhân sinh học Wolbachia đang nuôi tại làng đảo Trí Nguyên có khả năng ức chế vi-rút Zika - vi-rút gây ra bệnh đầu nhỏ, đang đem đến nỗi đau, lo lắng cho nhiều quốc gia trên thế giới. 

Nhịp sống đô thị hóa cũng như các tệ nạn xã hội dường như không tồn tại ở Trí Nguyên, hầu hết người dân còn giữ được nét truyền thống xưa cũ: Mến khách, hiền hòa, ít ganh đua, ít tị hiềm, ít ganh ghét tạo thị phi. Có được điều đó một phần cũng nhờ các chiến sĩ Biên phòng đóng quân trên làng đảo.

Ông Nguyễn Hành, cán bộ hưu trí tâm sự: Trạm Kiểm soát Biên phòng Trí Nguyên, Đồn BPCK Nha Trang, BĐBP Khánh Hòa trên làng đảo như một điểm tựa vững chắc của những người dân. Bà con trên đảo gặp phải kẻ xấu cũng được BĐBP giúp đỡ, gặp khó khăn cũng được BĐBP cưu mang. Thế nên ở làng đảo này, ai cũng xem các chiến sĩ Biên phòng như người ruột thịt. Tôi cảm giác như mọi sự hồn hậu dồn cả vào cả giọng nói hào sảng của dân chài. Người dân nào trên làng đảo cũng tỏa tường mặt nhau, bởi họ xem việc tìm đến nhau hàn huyên lúc nhàn rỗi, xem giúp nhau được việc này, việc kia là cái thú vui.

Bà Huệ (80 tuổi) tâm sự: Tiếp sức nhiều nhất cho nét đẹp truyền thống này cũng là các chiến sĩ Biên phòng đấy. Không chỉ bắt và ngăn chặn kẻ xấu, mà các chú Biên phòng còn tuyên truyền những điều tốt đẹp đến từng nhà dân rồi hiến máu tình nguyện nữa... 

Đông Hưng

Bình luận

ZALO